Klimaatverandering: in het kort

Het klimaat verandert. Omdat er steeds meer CO2 in de lucht komt, warmt de aarde op. Wanneer je aan tien kinderen en jongeren vraagt of zij zich zorgen maken over het klimaat, zeggen er zeven ‘ja’, zo blijkt uit onderzoek. Via het nieuws, social media en school krijgen zij er veel van mee. En soms hebben ze de gevolgen van klimaatverandering aan den lijve ondervonden. Het is dus begrijpelijk dat ze veel vragen hebben over dit thema, zoals: Wat betekent de klimaatverandering voor ons? Wat is er aan het probleem te doen? Wat doe je als je het met elkaar niet eens bent?

Veel mensen hebben de overstromingen in Limburg in de zomer van 2021 gezien. Deskundigen zeggen dat die met de opwarming van de aarde te maken hebben. Kinderen en jongeren hebben die overstromingen meegemaakt, of hebben ervan gehoord en maken zich zorgen. Ook voor ouders vormt de opwarming van de aarde een belangrijk onderwerp. Als deze doorzet, gaat het klimaat volgens wetenschappers sterker veranderen met alle gevolgen van dien voor de huidige en toekomstige generaties. Hoe praat je hierover met kinderen zonder ze bang te maken? Hoe kom je aan goede informatie? Kunnen onze kinderen meepraten en meebeslissen over wat er moet gebeuren? 

Het NJi laat hier zien hoe het klimaatthema het leven, opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren beïnvloedt. We zijn bezig om informatie te verzamelen en hebben nu eerst belangrijke basisinformatie op een rij gezet. Ook gaan we in op een aantal concrete vragen als het gaat om het opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren. 

Cijfers

  • Begin 2021 geeft in een studie van het SCP 76% van de Nederlanders aan op zijn minst een beetje bezorgd te zijn over het klimaat. 84% van de mensen die zich zorgen maken, doen dat omdat de toekomstige generaties de gevolgen zullen meemaken. 
  • Onderzoek van het Jeugdjournaal uit 2019 laat zien dat meer dan 70% van de kinderen het goed vindt dat er aandacht wordt gevraagd voor het klimaat. 36% van de kinderen zou zelf mee willen doen met een klimaat-demonstratie. 
  • In een enquête van Save the Children en Kidsweek uit 2019 zegt 70% van de kinderen zich minstens 1 keer per week zorgen te maken over de gevolgen van klimaatverandering. 30% zegt er wel eens wakker van te liggen. 21% vindt het overdreven hoe er over klimaatverandering wordt bericht.
  • Onderzoek dat in 2021 in The Lancet verscheen laat zien dat 84% zich minstens matige zorgen maakt over het klimaat. 27% maakt zich extreme zorgen, 11% maar een beetje, 5% helemaal niet. 75% vindt de toekomst beangstigend en 39% zegt te twijfelen of ze nog kinderen willen krijgen. 65% voelt zich door hun regering in de steek gelaten.  

Wat speelt er nu?

  • September 2021: Save the Children en de Vrije Universiteit Brussel laten in een onderzoek zien dat kinderen in hun toekomst een veel hogere kans hebben op het meemaken van weersextremen dan vorige generaties. Het hardst geraakt worden kinderen in landen met gemiddeld lage inkomens. Ingrijpende maatregelen kunnen de gevolgen minder maken. De studie is ook gepubliceerd in het wetenschappelijke blad Science.
  • Augustus 2021: Unicef publiceert een rapport waaruit blijkt dat ongeveer een miljard kinderen een groot risico loopt door klimaatverandering. Nederland staat in de top 20 van landen met de grootste CO2-uitstoot per inwoner, maar scoort laag op het risico dat kinderen door klimaatverandering lopen, vooral in vergelijking met andere landen rond de evenaar.
  • Augustus 2021: Het IPCC brengt een nieuw rapport naar buiten dat stelt dat de aarde door de CO2-uitstoot van de mens in rap tempo opwarmt, met een enorme klimaatverandering tot gevolg. Het Jeugdjournaal maakte er dit item over.
  • Juni 2021: De Jonge Klimaatbeweging pleit bij de Tweede Kamer voor het instellen van een Klimaatautoriteit. Die moet de lange termijn klimaatdoelen bewaken en de politiek en het bedrijfsleven bij de les houden.