Vragen van jonge kinderen over klimaatverandering

Onderzoek laat zien dat kinderen tussen 6 en 12 jaar het thema 'klimaatverandering' vaak kennen van school of van de tv. Maar ze weten niet altijd wat het begrip 'klimaat' precies betekent. Ze horen wel over stormen en overstromingen die steeds vaker voorkomen, of over dieren die bescherming nodig hebben. Er is nog niet zoveel bekend over de vragen die dit bij jonge kinderen oproept. Op deze pagina bespreken we een aantal vragen waar kinderen mogelijk mee rondlopen.

Wat is klimaatverandering?

Leg uit dat het in Nederland en in de andere landen van de wereld steeds iets warmer wordt. Noem daar voorbeelden bij die je kind al kent of van gehoord heeft. En vertel dat de meeste landen in de wereld met elkaar hebben afgesproken dat ze er iets aan gaan doen. De volgende filmpjes leggen aan kinderen uit wat er aan de hand is:

Bang voor klimaatverandering

Niet alle kinderen maken zich druk om de berichten over klimaatverandering. Maar veel kinderen zijn er wel bezorgd over. En het maakt sommige kinderen bang. Vertel dat het heel begrijpelijk is als je kind bang is. Maar dat het niet fijn is. Geef je kind hoop: 'Ja het is een probleem, maar heel veel belangrijke mensen werken aan de oplossing.' Je kunt je kind vertellen wat kan helpen om met zorgelijke gedachten om te gaan:

  • Praat erover in de klas, thuis, of met andere mensen.
  • Kijk wat je zelf kunt doen om de klimaatverandering tegen te gaan en een steentje bij te dragen aan een betere wereld.
  • Vergeet niet om leuke dingen te doen. Dat biedt afleiding, plezier en ontspanning. En dat helpt tegen sombere gedachten.
  • Verzamel voorbeelden van allerlei goede dingen die gebeuren voor het klimaat.

Wie doet er iets aan?

Veel kinderen vinden dat de regering en bedrijven actie moeten ondernemen. Daar hebben ze gelijk in. Dat moet ook. Er gebeurt gelukkig al veel om de klimaatverandering aan te pakken. Afhankelijk van de leeftijd en kennis van je kind, kun je daar de volgende voorbeelden van noemen:

  • De Nederlandse regering voert allerlei maatregelen in. Ze zetten de verwarming in hun kantoren ook lager en maken afspraken met bedrijven om te vergroenen.
  • Veel bedrijven, zoals Ikea en Arla, zeggen dat ze flink aan het veranderen zijn. Op hun websites vind je daar informatie over.
  • Ook de stad of het dorp waar jij woont, maakt plannen om klimaatverandering tegen te gaan. Sommige gemeenten vragen ook kinderen om mee te denken. Wil je aan je kind vertellen hoe er in jullie woonplaats gewerkt wordt aan een groenere toekomst? Zoek informatie op de website van jullie gemeente.

Voor kinderen vanaf groep 6:

  • De landen van Europa maken nog extra afspraken met elkaar.
  • De Verenigde Naties, waarin bijna alle landen in de wereld samenwerken, maken met elkaar afspraken om de opwarming van de aarde te verminderen.

Wat kan je kind zelf doen?

Veel kinderen vinden het fijn als ze zelf iets kunnen doen. Dat is goed, want alle beetjes helpen. En het is goed als kinderen bewustzijn en verantwoordelijkheid ontwikkelen. Op internet zijn daar allerlei ideeën voor te vinden:

Je kunt thuis met elkaar bespreken wat jullie kunnen doen. Samen weet je meer. Wil je kind bijvoorbeeld minder of geen vlees eten? Praat daarover, en zoek informatie. Op de website van het Voedingscentrum vind je bijvoorbeeld informatie over vegetarisch, veganistisch of flexitarisch eten.

Maak duidelijk dat, hoewel alle beetjes helpen, de verantwoordelijkheid voor het oplossen van de klimaatcrisis niet bij kinderen en jongeren ligt. Dat zou een oneerlijke druk op hen leggen.

Luister naar elkaar

Niet iedereen maakt zich even druk over klimaatverandering. Sommige kinderen en volwassenen hebben weinig interesse in de opwarming van de aarde, of vinden alle aandacht ervoor maar overdreven. Het is belangrijk dat kinderen weten dat je van mening mag verschillen. En dat het belangrijk is om goed naar elkaar te luisteren en respect te hebben voor elkaar. Over en weer.

Maak duidelijk dat de meeste mensen vinden dat het nodig is om de klimaatverandering aan te pakken. Daarom worden er afspraken gemaakt die nodig zijn, maar die niet altijd leuk zijn, en waar niet iedereen het mee eens is.

Alle pagina's over klimaatverandering

Naar het overzicht

Tom van Yperen

Dr. Tom van Yperen

expert kwaliteit jeugdstelsel