Leven en werken met het coronavirus

Professionals in het onderwijs

Laatste actualisatie: 12 mei 2021

Het onderwijs is weer open. Het verschilt nog per onderwijsniveau hoeveel dagen kinderen naar school komen. Er is weer ruimte voor ontmoeting en samen leren en ontwikkelen. Kinderen beleven deze tijd verschillend, er is daarom aandacht nodig voor de (leer)ontwikkeling én het welbevinden. Om leerlingen die geraakt zijn door de coronamaatregelen gelijke kansen te blijven bieden, is het Nationaal Programma Onderwijs opgezet. Op deze pagina staan handige tips, tools en links voor onderwijsprofessionals.

Ontwikkeling en ondersteuning in beeld

Krijg zicht en grip op de actuele ontwikkeling van kinderen. Neem de tijd om te observeren, leerling- en oudergesprekken te voeren en tijdens de lessen, leswisselingen en vrije momenten alert te zijn op het gedrag en de interactie tussen leerlingen. De leer- en ontwikkelvragen lopen uiteen. De ene leerling laat vertraging zien, de andere loopt gelijk op of sneller. Dit kan op didactisch vlak zijn, maar geldt ook voor de sociale en emotionele ontwikkeling. Breng in kaart welke vragen en leerdoelen er zijn. Zet hierbij de leerling centraal. Laat leerlingen bijvoorbeeld een presentatie geven over hun ontwikkeling. Laat hen vertellen welke ondersteuning zij nodig hebben en wat hun toekomstdoelen zijn. Dit kunnen zij presenteren aan hun ouders, docent en mentor en vormt een mooie start van een ontwikkelgesprek. Wat zegt de leerling zelf? En wat zie jij? Wat valt ouders op? Samen kom je tot een goede inschatting van wat nodig is de komende tijd. Realiseer je, dat jouw houding en woordgebruik de toon zetten. Ga positief om met de ontwikkelvragen en doelen. Formuleer deze zo oplossingsgericht mogelijk.

Stap niet in de valkuil van 'selffulfilling prophecy', als een leerling vaak hoort dat kinderen nu een onderwijsachterstand hebben, gaan zij zich daarnaar gedragen en zie je de positieve levenslessen niet meer. Stimuleer in je taalgebruik en houding daarom de motivatie en het zelfvertrouwen van kinderen. Blijf oog houden voor de veerkracht van leerlingen, in welke situatie zij ook zitten.

Om het beste zicht te krijgen op de ontwikkeling en ondersteuningsbehoeftes van je leerlingen werk je samen met partners van de school, zoals: de jeugdarts, wijkagent, jongerenwerkers en de sociale teams. Ga met elkaar in gesprek om te kijken welke bestaande structuren aanwezig zijn binnen de school en waar je informatie kunt ophalen. Wil je meer lezen over de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp? Ga naar de pagina verbinding onderwijs-jeugdhulp.

Duurzaam contact met ouders

Goed en duurzaam contact met de ouders van je leerlingen is belangrijk voor de ontwikkeling van leerlingen. Door de coronamaatregelen in en rond school vindt het contact met ouders minder vanzelfsprekend plaats. Juist nu is het van belang om dat contact actief te onderhouden. Zoek digitale alternatieven voor de reguliere contactmomenten, zoals op het schoolplein, 10-minutengesprekken en ouderavonden. Of bel wat vaker met ouders.

De huidige situatie kan steeds nieuwe vragen en onzekerheden opleveren, bijvoorbeeld over de gezondheid of veiligheid van het kind. Ga daarom met ouders in gesprek en erken hun zorgen. Bespreek wat een passende oplossing voor het gezin is en sluit aan bij de mogelijkheden van het gezin. Voor kinderen is het belangrijk dat jij met ouders in gesprek blijft over de angsten, twijfels en vragen die spelen én dat je successen samen deelt.

Het Nederlands Jeugdinstituut biedt ook informatie voor ouders, waar je hen naar kunt verwijzen. Bijvoorbeeld over mediagebruik en gezond blijven met je gezin.

Nationaal Programma Onderwijs

Om leerlingen die geraakt worden door de coronamaatregelen gelijke kansen te blijven bieden, investeert het kabinet 8,5 miljard euro in het onderwijs. Dit staat in het Nationaal Programma Onderwijs. Elke school in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs krijgt middelen om leerlingen gericht te helpen. Scholen die veel leerlingen hebben in kwetsbare omstandigheden, krijgen verhoudingsgewijs meer middelen. 

De schoolscan

Om zicht te krijgen op de impact van de coronamaatregelen op de ontwikkeling en de benodigde ondersteuning, maakt de school een analyse oftewel een schoolscan. Hierin breng je de verschillende ontwikkelgebieden in kaart. Denk aan de cognitieve ontwikkeling, waaronder praktijkvorming, maar ook de sociaal-emotionele ontwikkeling en het welbevinden. Je kunt zelf bepalen op welke manier je de schoolscan uitvoert. Op de NPO-overzichtspagina vind je relevante informatie per onderwijsniveau en de menukaart met kansrijke interventies over bijvoorbeeld de executieve functies, maar ook de (extra) inzet van personeel en ondersteuning.

Realiseer je dat de schoolscan niet iets nieuws is, maar past bij het kwaliteitszorgbeleid van de school en het bestuur. Het sluit aan bij de bestaande ondersteuningsstructuur van de school. Denk daarom samen met o.a. de schoolarts, de schoolmaatschappelijk werker, de jeugdwerkers en de cultuur-en sportcoaches na over de brede impact van de crisis op het leven van kinderen. Bespreek samen de mogelijkheden en behoeften van de school en partners, en blik vooruit op de intensivering van bestaande of nieuwe interventies. Dit helpt de kinderen en school om focus aan te brengen en zo de leerlingen het juiste aanbod te kunnen bieden.

Wil je concrete adviezen uitvoeren van de schoolscan? Bekijk de FAQ onderaan deze pagina.

Op de site van het onderwijs OMT vind je adviezen over bijvoorbeeld het in kaart brengen van de actuele cognitieve ontwikkeling van leerlingen en zomerscholen.

De schoolscan en welbevinden

Op korte termijn is het belangrijk om goed in kaart te brengen op welke gebieden van welbevinden er momenteel zorgen zijn. Onder welbevinden verstaan we een positief gevoel en positief in het leven (kunnen) staan, zelfvertrouwen, doorzettingsvermogen en energie, een gevoel dat je ertoe doet , het ervaren van steun uit de omgeving, het goed weten omgaan met je eigen emoties. Hoe het nu staat met het welbevinden van de leerlingen verschilt per school, klas en kind. In het kader van de schoolscan is het aan te bevelen om eerst als schoolteam (samen met je ondersteuningsteam) een globale inschatting te maken. Kies vervolgens samen met het kind, ouders en samenwerkingspartners een passende interventies. Wil je weten welke interventies erkend zijn? Ga naar de databank erkende interventies.

Er zijn verschillende domeinen waar de school op kan inzetten als het gaat om het welbevinden van leerlingen. Denk aan: de aanwezigheid in de (online) lessen, energie, concentratie, contact met leeftijdgenoten, contact met docenten, motivatie voor school, omgaan met emoties, algemene stemming, gevoel van eigen kunnen (‘self-efficacy’), veerkracht van het kind en zijn gezin. Analyseer wat er voor jouw leerlingen nu nodig is. Om vanuit die analyse te komen tot een interventie is er voor scholen een praktijkkaart Welbevinden ontwikkeld. Hierdoor krijg je zicht op de prioriteiten en kun je bepalen welke interventie nu nodig is.

Aandacht voor welbevinden van leerlingen

Er is aandacht nodig voor het welbevinden van kinderen, zodat zij daarna tot ontwikkeling kunnen komen. Plan hiervoor steeds momenten in en heb oprechte aandacht voor het welbevinden. Hoe zitten kinderen en jongeren in hun vel? Vraag hoe ze deze tijd beleven. Wat houdt hen bezig? Maak ruimte voor de mooie en nuttige levenslessen die kinderen hebben opgedaan. Zo kan het zijn dat de band tussen ouders en kinderen is versterkt, de zelfstandigheid is vergroot of er nieuwe talenten zijn ontdekt. Zoek momenten voor open gesprekken en observeer de leerlingen tijdens de lessen en pauzes. Blijf beschikbaar en betrokken, want zo krijg jij zicht op het welbevinden van alle leerlingen in de klas en krijgen zij de kans hun verhaal te doen. 

Wil je meer lezen over mentaal welbevinden? Ga naar de pagina: Oog voor het mentaal welbevinden van kinderen en jongeren

In de documentaire van het Stanislas vmbo-college in Delft vertellen jongeren, docenten en jongerenwerkers hoe zij het welbevinden van centraal zetten.

Mentale gezondheid kinderen

Een onderdeel van het welbevinden van kinderen is hun mentale gezondheid. De crisis brengt voor kinderen en jongeren onzekerheid, stress en spanningen met zich mee. Heb je een vermoeden dat een leerling eenzaam is, geïsoleerd raakt of vaak somber is? Maak het bespreekbaar in de klas, met de leerling en ouders en deel jouw zorgen en denk mee over passende oplossingen. Spreek wat vaker af met een leerling om zicht te houden op hoe het gaat.

Pubers bevinden zich nu in twee crisissen en hebben de interactie met hun medeleerlingen hard nodig voor hun identiteitsontwikkeling. Bekijk meer hierover in het webinar met Steven Pont of beluister de podcast. De school kan hulp bieden bij leerlingen met mentale problemen door contact te houden, leerlingen zelf in te schakelen en gebruik te maken van de bestaande ondersteuningsstructuur. Meer tips over het ondersteunen van het mentaal welbevinden vind je op deze pagina van de VO-raad en drie concrete tips vind je in de FAQ onderaan deze pagina.

Veerkracht

Veerkracht is een belangrijke pijler bij het omgaan met stress. Daarom is het goed om in de lessen bij te dragen aan de veerkracht van leerlingen en hen te leren om te gaan met veranderingen en levensvragen. Geef hen hiervoor de vrijheid om te kunnen ontdekken en oefenen, maar biedt ook regels en kaders waarmee je rust en veiligheid creëert. Let op de ontwikkelfase van de leerling en zorg dat jouw verwachtingen en kaders daarbij passen. Inspelen op veerkracht doe je onder andere door in te spelen op de situatie die zich voordoet, het versterken van het steunnetwerk en het bieden van perspectief. Stel vragen als: bij wie voel jij je veilig? Bij welke mensen kun jij jezelf zijn? Wie bieden jou steun? Wie gaan er graag met jou om? Wie luistert er naar jou? Om zo de veerkracht van kinderen te kunnen inschatten en hen daarover zelf te laten nadenken.

Wil je meer concrete tips voor het werken aan veerkracht? Of wil je weten hoe je met de helft van de kinderen in de klas kunt blijven werken aan een groepsgevoel? Je leest het in het artikel Varen op veerkracht

Sociaal en veilig

Veiligheid

Onderhoud de goede contacten met partners in de wijk, zoals de jeugdwerkers, wijkagenten en sociale teams. Nu leerlingen weer naar school gaan zijn de verhoudingen misschien veranderd en dit kan spanning opleveren tussen groepen en individuen. Je merkt dit in de (online) les, in de school en daarbuiten. Wees je bewust van de gebeurtenissen in de online en offline wereld. Praat hierover met de leerlingen op groepsniveau, maar laat het ook terugkomen in individuele gesprekken. Vraag wat leerlingen zien en horen. Wat vinden zij van de gesprekken in de klassenapp? Hoe is de sfeer daarin? Vinden zij de aanspreektoon prettig? Voelen zij zich er thuis? Bespreek wat daar de regels en omgangsvormen zijn. Laat dit terugkomen in de reguliere lessen, zodat het geen verscholen wereld wordt. Betrek bij het creëren van een veilige school de sociale partners. Zij zien de leerlingen ook in andere situaties, bijvoorbeeld in de wijk. Samen kun je leerlingen coachen en gesprekken voeren met ouders en leerlingen.

Wil je meer weten over (online) pesten? Bekijk het dossier Pesten.

Ga je weer naar school? Wees alert op algemene coronamaatregelen, was regelmatig je handen, houd anderhalve meter afstand, blijf thuis bij klachten en laat je testen. Lees op de pagina Contact en omgang op school meer over de regels.

Sociale veiligheid

Het afstandsonderwijs en de overgang naar fysiek lesgeven vragen om aandacht voor de sociale veiligheid in de groep. Een veilige omgeving is een voorwaarde voor een goede ontwikkeling.

Voor een goede sfeer in de groep is het belangrijk dat leerlingen elkaar zien en horen. Creëer momenten voor interactie. Zoek momenten voor individuele en groepsgesprekken als leerlingen op school aankomen, naar huis gaan, tijdens pauzes en bij leswisselingen. In kringgesprekken kun je de dialoog tussen leerlingen stimuleren door actieve werkvormen in te zetten. Zo kunnen leerlingen ook naar elkaar luisteren.

Meer informatie over het werken aan de sociale veiligheid in de school vind je op de website van Stichting School & Veiligheid. Zo vind je er bijvoorbeeld vragenlijsten om de sociale veiligheid te monitoren. Hierdoor krijg je overzicht van de sociale veiligheid in de groep en grip op de aandachtspunten. Denk aan: het wel of niet durven uitspreken in de (online) lessen en hoe het contact met elkaar en de leraren wordt ervaren, hoe het staat met de veiligheid in de groep en (online) pesten.

Ook het vormen van de cohorten kan invloed hebben op de sociale veiligheid binnen de groep. Houd in de gaten of alle leerlingen verdeeld zijn en de sfeer in elke groep goed is. Weten de leerlingen elkaar te vinden? Maak ook afspraken over het luisteren naar elkaar en op welk moment leerlingen vragen of onenigheid in hun groep met jou kunnen bespreken.  

Interactie in het primair onderwijs

Bied volop kansen voor interactie. Zet muziek aan waarop kinderen kunnen bewegen, stop de muziek en laat kinderen tweetallen maken. Samen bespreken zij een vraag of stelling. Doe zelf ook mee, dan hoor je wat er speelt. Herhaal dit een aantal keer de komende weken, zodat leerlingen meerdere ervaringen en gevoelens kunnen delen. Stimuleer het gesprek over de afgelopen periode, maar ook over de toekomst. Waar kijken leerlingen naar uit? Wat is hun wens?

Interactie in het voortgezet onderwijs

Leerlingen hebben interactiemomenten nodig voor hun identiteitsontwikkeling om zo ervaringen en kennis met elkaar uit te wisselen. Dit vraagt om afstemming binnen het team. Zo voorkom je dat leerlingen elke les dezelfde vragen krijgen. Bespreek welke vragen er worden gesteld binnen het mentoruur en welke activiteiten in andere lessen aan bod komen. Houd met het hele team de sociale en emotionele ontwikkeling van leerlingen in het oog, het is nu tijd om daar weer alle ruimte voor te geven.

Hoe geef je het onderwijs praktisch vorm? Het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam beschrijft helder hoe zij de groepen indelen en welke regels er gelden. Ook geven zij antwoord op veelgestelde vragen. Wat doe je bijvoorbeeld als je er bij een online les uit gestuurd wordt?

Kijk welke mogelijkheden er in en buiten de school zijn voor het vormgeven van het onderwijs. Zo heeft een school in Enschede een manier gevonden om alle leerlingen vijf dagen in de week naar school te laten komen.

Specifieke doelgroepen

Nu de meeste kinderen weer naar school kunnen, blijft aandacht nodig voor groepen waarbij dit niet mogelijk is. Bijvoorbeeld chronisch zieke kinderen of kinderen die een ernstige zieke ouder hebben. Deze gezinnen zitten soms al lange tijd in zelfisolatie en worstelen met tegengestelde belangen. Ouder: 'Ik wil fysiek onderwijs voor mijn kind, maar geen besmetting in het gezin. Een besmetting kan voor ons namelijk levensbedreigend zijn. Wat kan ik doen?' Ingrijpende situaties, die vragen om begrip en maatwerk van het onderwijs en de ondersteuningspartners. 

Sommige kinderen en een groot deel van de jongeren volgt nog (deels) thuisonderwijs. Denk bijvoorbeeld aan kinderen van ouders met een taalbarrière. Zorg ervoor dat je als professional:

  • Telefonisch of digitaal met de leerling afspreekt om een weekplanning te maken;
  • De leerling helpt bij het thuisonderwijs;
  • De ouders bij de gesprekken over de weekplanning betrekt, zodat zij daar verantwoordelijkheid voor voelen;
  • Ondersteuning biedt voor inhoudelijke vragen over het huiswerk.

Voor kinderen die nieuw zijn in Nederland en die extra ondersteuning goed kunnen gebruiken, is er Thuisonderwijsmaatjes. Ervaren Nederlanders helpen deze kinderen op afstand bij hun thuisonderwijs, door bijles te geven, te helpen met de computer, of mee te kijken naar dag- en weekplanningen. 

Toetsing en examens

Primair onderwijs

Wat als je de eindtoets dit jaar door coronaomstandigheden niet kunt afnemen zoals gepland? Op deze website vind je veelgestelde vragen en een stappenplan.

Denk ook aan het stimuleren van voldoende rust, gezond eten, drinken en bewegen om leerlingen zo te helpen bij het maken van de toetsen en examens.

Voortgezet onderwijs

Het maken van examens vraag dit jaar extra tijd en aandacht, zodat leerlingen hun ontwikkeling kunnen laten zien. Zo kunnen zij de examentijd spreiden en is extra herkansen mogelijk. Deze nieuwe handreiking helpt bij het doorvoeren van deze aanpassingen. Denk ook aan het stimuleren van voldoende rust, gezond eten, drinken en bewegen om leerlingen zo te helpen bij het maken van de toetsen en examens.

Zoek de samenwerking met ondernemers in de buurt. Er zijn theaters en musea die nu de deuren openen voor het klassikaal afnemen van toetsen. Een mooi voorbeeld is dat leerlingen met de hele klas een toets maken in het Spoorwegmuseum of een autoshowroom.

Ben je examens aan het voorbereiden? Lesopafstand.nl biedt handige informatie voor het vormgeven van toetsinstrumenten, ook voor situaties waarin de leerling thuis zit. 

Kansrijk adviseren en plaatsen

De komende periode is het van belang om kinderen kansrijk te adviseren en te plaatsen. Gaat het om een schooladvies? Geef het kind het voordeel van de twijfel. Kijk naar de mogelijkheden en ontwikkelkansen. De ontwikkeling van kinderen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid en zal vragen om innovatieve ideeën voor extra ontwikkeltijd. Doe dit niet alleen, zoek andere scholen op, bevraag collega's en zorg er samen voor dat kinderen zich gezien voelen en blijvend kunnen ontwikkelen, nu en in de toekomst.

FAQ  

Hoe kom ik tegemoet aan de verschillende leer-en ontwikkelniveaus in de klas?

Onderzoek met welk niveau kinderen nu verder gaan. Creëer ruimte voor extra instructie- en oefenmomenten in kleine groepen, zodat leerlingen jouw aandacht en instructie volop kunnen benutten. Zet de kwaliteiten van het team effectief in. Laat bijvoorbeeld de rekenexpert digitaal instructies geven aan verschillende groepen. Trek ook de lijn door naar de thuissituatie. Zorg dat de kinderen zoveel mogelijk zelfstandig uit de voeten kunnen met huiswerk en betrek ouders hierbij. Meer tips voor differentiatiemogelijkheden vind je in dit hulpdocument van het NIP.

Online of live lesgeven?

Maak keuzes in welke lessen online te volgen zijn en welke niet. Laat leerlingen voor het mentoruur op school komen en stimuleer contact met leeftijdsgenoten, laat hen gedachten en vragen uitspreken en zorg dat het contact met opvoeders blijft. Heb hier in andere vakken ook extra aandacht voor, door groepsopdrachten te geven en uitwisseling te stimuleren. In het voortgezet onderwijs moeten leerlingen wel anderhalve meter afstand houden tot elkaar en de docent. Houd hier rekening mee tijdens de werkvormen. Op de pagina Contact en omgang op school vind je alle regels en protocollen.

Wat kan ik morgen in mijn les doen om het welbevinden van mijn leerlingen te bevorderen?

  • Besteed aandacht aan mentale gezondheid in de lessen door actief te vragen naar gevoelens en belevenissen, doe ontspanningsoefeningen en bewegingsactiviteiten.
  • Wijs jongeren op informatiebronnen zoals apps en websites waar zij meer kunnen lezen over mentale gezondheid.
  • Zoek naar laagdrempelige mogelijkheden die passen bij de leerling: organiseer steun vanuit het sociale netwerk van de leerling, zoek in de klas of school een buddy die leerlingen kan ondersteunen of maak subgroepen in de klas, zodat leerlingen in contact met elkaar blijven en elkaar kunnen steunen. Tips voor jongeren lees je ook op de pagina Tips tegen je coronadip. Meer tips over het ondersteunen van het mentaal welbevinden vind je op de pagina Oog voor het mentaal welbevinden van kinderen en jongeren en op de website van de VO-Raad.

Hoe kan de school zich goed voorbereiden op de komende periode?

Ontwikkel samen met de ondersteuningspartners scenario’s. De komende periode vraagt van je school veel flexibiliteit. Om enigszins voorbereid te zijn, kun je samen met collega's nu alvast antwoorden bedenken op de volgende vragen:

  • Wat doen we als veel leraren ziek zijn?
  • Hoe kunnen we leraren die thuis op hun testuitslag wachten goed inzetten?
  • Zijn er creatieve manieren voor groepsvorming in de klas én online?
  • Welke partners moeten we weer actief aan de school verbinden om zo nodig snel de juiste hulp te activeren voor kinderen in kwetsbare posities?
  • Hoe gaan we op school om met de naderende feesten, schooluitjes en vakanties?

Welke steunpakketten van overheid zijn er en waar kan ik gebruik van maken?

Op de webpagina Overzicht steunpakketten voor jeugd vind je een overzicht van alle steunpakketten van de overheid voor de jeugd.

Welke concrete adviezen staan er in het stappenplan van de schoolscan?

  • Een brede scan over alle leer- en ontwikkelgebieden van alle leerlingen is niet haalbaar. Breng een prioritering aan.
    • o PO: Prioriteer de leergebieden door de focusdoelen van SLO als uitgangspunt te nemen.
    • o VO: Breng op afdelingsniveau een prioritering aan in vakken en kijk binnen de sectie welke onderwerpen van het vakgebied het belangrijkst zijn.
    • o Gespecialiseerd onderwijs: De leerlijnen en ontwikkelingslijnen waarin de kerndoelen zijn uitgewerkt zijn hulpmiddelen.
  • Analyseer ook leer- en ontwikkelgebieden die wellicht niet standaard beoordeeld worden via toetsing/zijn opgenomen in het leerlingvolgsysteem, maar die in de huidige tijd wel extra van belang zijn, bijvoorbeeld welbevinden en motivatie.
  • Stel een overzicht van de leer- en ontwikkelgebieden op waarvoor je de ontwikkeling van leerlingen in beeld wilt brengen.
  • Kijk in bekende systemen, zoals een leerlingvolgsysteem of kwaliteitszorgsysteem, over welke gegevens je al beschikt om de ontwikkeling van leerlingen op deze leer- en ontwikkelgebieden in beeld te brengen.
  • Op basis van (mentor)gesprekken met leerlingen en/of hun ouders en eigen observaties kun je een indruk krijgen van ontbrekende leer- en ontwikkelgebieden. Hiervoor kun je ook gebruik maken van de expertise en capaciteit buiten de school, bijvoorbeeld bij (andere scholen van) het schoolbestuur, ondersteuning vanuit een bestuursbureau, binnen het samenwerkingsverband (bijvoorbeeld een netwerk van zorgondersteuners) of bij partners rondom de school zoals jeugdzorg en GGD. Zie ook de praktijkkaarten (over monitoring cognitieve ontwikkeling en voor welbevinden) die hiervoor zijn gemaakt.
  • Kijk tijdens de analyse van de gegevens vooral naar de ontwikkeling van leerlingen ten opzichte van zichzelf (vóór corona).
  • De overzichten die met leerlingvolgsystemen te maken zijn bieden diverse mogelijkheden om vergelijkingen in beeld te brengen. Voor eventuele vragen of hulp daarbij kunt je bij de aanbieders van deze systemen terecht, of bijvoorbeeld bij een bovenschools kwaliteitszorgmedewerker.
  • Denk na over mogelijke verklaringen voor opvallende zaken uit de analyse om te bepalen waar je de aangrijpingspunten bij het wegwerken van vertragingen kunt zoeken.
  • Heb in de analyse ook oog voor de belastbaarheid van het team en zijn behoeften.
  • Deel de conclusies uit de schoolscan met de teams, de medezeggenschapsraad, de ouders, zorgpartners om de school, de gemeente en het schoolbestuur.
  • Maak inzichtelijk op welke punten aanvullende expertise en extra capaciteit nodig is binnen de school. Kijk hiervoor ook naar hulp van buiten zoals jeugdgezondheidszorg, jeugdhulp, wijkteams, leerplicht, jongerenwerk, en het samenwerkingsverband.
  • Beantwoord bij de start van het nieuwe schooljaar 2021/2022 een aantal vragen over de scan en het schoolprogramma. Het ministerie van OCW stelt deze vragen t.z.t.
  • Leg via het jaarverslag verantwoording af over de uitvoering en resultaten van het schoolprogramma en de besteding van de middelen.

Welke instrumenten hebben duurzaam effect op het mentaal welbevinden van mijn leerlingen en kan ik gebruiken?

Het meest effectief zijn integrale programma’s die over een langere tijd zijn uitgespreid, waarbij leerkrachten goede training krijgen, ouders ondersteuning krijgen in de opvoeding en leerlingen ondersteund worden in sociaal-emotionele ontwikkeling en psychisch welbevinden. Bij een brede of integrale aanpak wordt iedereen in en om de school betrokken: schoolleiding, leraren, leerlingen, ouders/opvoeders, wijk en de jeugdhulp. Het ondersteunen van leerlingen met extra ontwikkelbehoeften kunnen scholen niet alleen. Daar is deskundigheid bij nodig, wat een goede samenwerking tussen scholen en de jeugdhulppartijen rondom de scholen van groot belang maakt.

Hier zijn de nodige handreikingen en handvatten voor beschikbaar (via het landelijke ondersteuningsprogramma Welbevinden op School gericht op PO en VO: www.welbevindenopschool.nl). Zie bijvoorbeeld de handreiking ‘Bevordering mentale gezondheid jeugd’ voor scholen en gemeenten (klik hier).

Welke andere instrumenten zijn er om concreet aan de slag te gaan met mentaal welbevinden op school?

Er bestaan veel instrumenten en nieuwe instrumenten zijn in ontwikkeling. Enkele suggesties zijn:

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies