Leven en werken met het coronavirus

Professionals in het onderwijs

Laatste actualisatie: 22 september 2020

De scholen voor basis- en voorgezet (speciaal) onderwijs zijn weer volledig open. In het middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs zijn de scholen gedeeltelijk open voor het volgen van lessen; een deel van het onderwijs wordt nog online gegeven. Het actuele servicedocument van het ministerie van OCW geeft een samenvatting van de geldende regels en afspraken rondom het coronavirus op school. Misschien heb je als onderwijsprofessional andere vragen over de start van school in coronatijd. Je leest hier informatie over een aantal thema's.

Tijdens de persconferentie van 28 september heeft het kabinet de landelijke maatregelen aangescherpt vanwege de zorgelijke toename van het aantal besmettingen. Zie Rijksoverheid.nl. We passen de informatie op onze website hier zo spoedig mogelijk op aan. De aangekondigde maatregelen bieden voldoende ruimte om de ontwikkeling van kinderen, jongeren en jongvolwassenen te waarborgen met een goede balans tussen veiligheid en welbevinden. Lees meer

Terug van vakantie, en dan...

Nu voor veel mensen de vakantieperiode eindigt, is het goed om stil te staan bij een aantal maatregelen. Iedereen die terugkomt uit een land met een oranje of rood reisadvies vanwege het coronavirus, wordt dringend geadviseerd 10 dagen in quarantaine te gaan en zich te laten testen. Kinderen op de basisschool mogen wel naar school, opvang en sportactiviteiten als zij geen klachten en geen huisgenoot met koorts hebben. Voor ouders van deze kinderen geldt het dringende advies wel. Zij mogen hun kinderen dus niet halen of brengen. Ook voor jou als onderwijsprofessional geldt dit dringende advies van thuisquarantaine. Quarantaine na een vakantie is geen geldige reden voor verzuim en kan effect hebben op het recht op doorbetaling van loon. Als de medewerker tijdens de quarantaineperiode thuis kan werken, is er geen reden om het loon niet door te betalen. 

Voor leerlingen op het voortgezet onderwijs die vanwege thuisquarantaine niet direct naar school kunnen, is een verzuimmelding door de school bij de leerplichtambtenaar niet nodig. Scholen worden opgeroepen zoveel als mogelijk te overleggen met ouders en leerlingen over het mogelijk maken van thuisonderwijs tijdens de thuisquarantaine.

Hoe ga ik in gesprek met een leerling of de ouders over verzuim? Wat kan de leerplichtambtenaar voor mij doen? Zijn we verplicht om verzuim weer door te geven? Antwoorden op deze vragen vind je op de site Weeraanwezigopschool.nl.

Flexibel inspelen op nieuwe situaties

Nu de scholen weer open gaan zullen veel onderwijzers opgelucht ademhalen. Het is fijn de kinderen weer in het klaslokaal te hebben. Het kan van pas komen om alvast na te denken over verschillende situaties die, opnieuw, flexibiliteit van het team, ouders en kinderen vragen. Plannen die vooraf bedacht worden, zorgen dat niet alles ontregeld raakt als de situatie om iets nieuws vraagt. 

  • Wat doen we als een aanzienlijk deel van het lerarenteam ziek is?
  • Hoe starten we het schooljaar op als een deel van de kinderen nog in thuisquarantaine moet blijven?
  • Zijn er creatieve manieren voor groepsvorming als dit deels in de klas en deels online moet plaatsvinden?
  • Welke partners kunnen we aan de school verbinden om, als de situatie er om vraagt, snel de juiste hulp te activeren voor kinderen in kwetsbare posities?
  • Kan het online onderwijs snel weer opgestart worden als dat nodig is? Kunnen de leerlingen snel weer beschikken over een laptop of andere apparatuur voor online onderwijs? Bijvoorbeeld als die weer ingeleverd zijn. Is er voldoende digitaal lesmateriaal voorhanden en is de kwaliteit daarvan goed?

Tips

  • Bekijk de website van lesopafstand.nl voor tips over de juiste onderwijsmix.
  • Scholen hebben inmiddels veel geleerd over onderwijs-op-afstand. Goede voorbeelden, tips en lesmaterialen vind je op de website Onderwijsenafstand.nl.

Groepsvorming en thuisonderwijs

De eerste weken na de zomervakantie werken vrijwel alle scholen aan groepsvorming en afspraken en regels maken voor een goed schoolklimaat. In het basisonderwijs heten die meestal de Gouden Weken. In het voortgezet onderwijs besteden scholen hier op andere manieren aandacht aan. Dit jaar zal het extra belangrijk zijn ook de leerlingen die thuis online onderwijs volgen actief te betrekken. Scholen kunnen daarvoor coöperatieve werkvormen tussen leerlingen op school en leerlingen thuis inzetten. Ook kunnen ze de leerlingen thuis volop betrekken bij de groepsactiviteiten gericht op gedragsregels of een gedragscode in de klas.

In het voortgezet onderwijs kunnen leraren heel goed de tips van leerlingen zelf benutten hoe zij de leerlingen die nog thuis werken zo goed mogelijk kunnen betrekken bij de start van het schooljaar. Tips voor de nieuwe start vind je onder meer op de site leraar24.nl.

De lessen die zijn geleerd over de sociale veiligheid van leerlingen in de eerste coronaperiode zijn samengevat door Stichting School & Veiligheid in het document Verbinden voor Veiligheid

Zicht op de leerlingen

Er zijn grote verschillen in hoe kinderen en jongeren de coronaperiode beleven. Waar de een moeite heeft met leren, zit de ander misschien emotioneel niet lekker in zijn vel. Zo zijn jongeren vaak verveeld, terwijl jongere kinderen juist minder stress ervaren. Leerlingen die meer begaafd zijn of goed zelfstandig kunnen werken, hadden baat bij het thuisonderwijs. Dit in tegenstelling tot kinderen in kwetsbare situaties. Doordat zij minder tijd hebben om te leren, kunnen zij een achterstand oplopen. Ook kunnen er angsten zijn bij kinderen en jongeren.

De Kinderombudsvrouw vroeg aan kinderen en jongeren wat zij van de coronatijd vinden. Hoe krijg jij dat goed in beeld? En wat hebben jouw leerlingen nodig om weer optimaal te profiteren van het onderwijs? Bespreek in ieder geval met hen hoe hun leerproces is geweest. Waar hebben zij behoefte aan? Wat hebben ze gemist?

  • Tips Onderwijsspecialist Kees van Overveld maakte een vragenlijst die je kunt gebruiken om meer zicht te krijgen op hoe het met  je leerlingen gaat.  
  • Positief Onderwijs Nederland ontwikkelde een online tool waarmee leerlingen zelf kunnen laten zien hoe het met ze gaat.

Aandacht voor specifieke groepen

Voor sommige leerlingen hebben de coronamaatregelen een extra impact gehad op hun leef- en leersituatie. Voor deze leerlingen is extra aandacht van leerkrachten, intern begeleiders, mentoren en zorgcoördinatoren belangrijk. Wat is er nodig om deze leerlingen weer goed bij het onderwijs te betrekken en eventuele achterstanden ten opzichte van de andere leerlingen te verminderen?

Bekijk deze websites voor tips en antwoorden:

  • De doorstroom van leerlingen uit internationale schakelklassen naar het regulier onderwijs wordt bemoeilijkt doordat leerlingen minder tijd doorbrengen in een Nederlandstalige omgeving. Het LOWAN adviseert om een doorlopende taalleerlijn te hanteren. Lees hier meer over op de website van LOWAN.  
  • Er zijn aanwijzingen dat leerlingen die voor de coronacrisis niet naar school gingen en bestempeld werden als thuiszitters, nu wel geprofiteerd hebben van het afstandsonderwijs. Een voorbeeld daarvan is te vinden op het Schreudercollege in Rotterdam. Minister Arie Slob van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media wil dat deze ervaringen benut worden voor een betere aanpak van het voorkomen van thuiszitters.
  • Kinderen uit een gezin met een lage sociaaleconomische positie hebben door de periode van thuisonderwijs een grotere kans op een onderwijsachterstand. Voorbeelden van wat je voor hen kunt doen vind je op de pagina Kwetsbaarheid vanwege lage sociaaleconomische positie. De Hogeschool van Rotterdam ontwikkelde een Gereedschapskist, met daarin suggesties voor wat je als school kunt doen om de kansen van kwetsbare leerlingen te helpen vergroten.
  • Maak je je zorgen over de veiligheid van een kind of jongere? Bekijk dan de pagina Kwetsbaarheid vanwege zorgen over veiligheid.

Aanvullende subsidieregeling

Er komt steeds meer zicht op de leerachterstanden en andere vraagstukken rondom kinderen en jongeren in kwetsbare omstandigheden. Om deze groep extra te ondersteunen,  stelde de Rijksoverheid een aanvullende subsidieregeling beschikbaar. Scholen schatten zelf in welke leerlingen of studenten hiervan kunnen profiteren en op welke wijze ze die steun vorm zouden willen geven. Bekijk voor meer informatie over extra geld voor het onderwijs de website van de Rijksoverheid.

Samenwerking met partners van buiten de school

Voor leerlingen in kwetsbare situaties of met specifieke hulpvragen moeten scholen kunnen rekenen op gemeentelijke jeugdhulp, Veilig Thuis en specialistische jeugdhulp.

Allereerst is het belangrijk dat er gebruikgemaakt wordt van de ondersteuningsstructuur binnen school. Als je je zorgen maakt over een leerling, benader dan een interne begeleider of ondersteuningscoördinator. Zij kunnen verder afstemmen met schooldirecteuren, teamleiders en externe partners. Uiteraard blijft het daarbij belangrijk om, als dat mogelijk is, eerst je zorgen met leerling en ouders zelf te bespreken.

Versterkte samenwerking in coronatijd

Op veel plekken ontwikkelen samenwerkingspartners nieuwe overlegvormen. Zo zijn er in sommige regio's, dagelijks of wekelijks, interprofessionele online overleggen. Ook bestaan er appgroepen waarin kinderopvang, scholen, wijkteams en jeugdhulppartners samenwerken om risicovolle situaties in beeld te brengen en aan te pakken.

Laagdrempelige samenwerking is ontstaan tussen scholen, sportcoaches, buurtvaders, jongerenwerkers en/of huiswerkbuddy’s. Dit zijn goede partners om een sociaal vangnet mee te vormen voor kinderen die nét iets meer nodig hebben.

Scholen en partners uit de jeugdgezondheidszorg werken samen bij het veilig en hygiënisch herstarten van de scholen. Ook trekken zij samen op als scholen te maken krijgen met het overlijden van een ouder door het coronavirus.

Voorbeelden van samenwerking

In verschillende regio’s is in coronatijd een bijzondere samenwerking tot stand gekomen tussen scholen, gemeenten en jeugdhulppartners. Veel betrokkenen zeggen daar ook na de coronatijd mee door te willen gaan.

Ouders, leerlingen, leerkrachten en docenten hebben veel vragen. Scholen en samenwerkingspartners proberen in de eigen regio zo goed mogelijk antwoord te geven. Een mooi voorbeeld daarvan is de coronahulplijn in Noord-Kennemerland, waar toegankelijke informatie te vinden is. Iedere dag zetten professionals zich in  om met je mee te denken.

Hoe werkt het Samenwerkingsverband Lekstroom samen?

Marjolein Sluijters vertelt hoe zij samenwerkt met professionals, ouders en gemeente om de kinderen in een kwetsbare situatie te ondersteunen. 

Lekstroom

Bekijk de aanpak in de regio Lekstroom

Samenwerking passend onderwijs in Eemland

Brigitta Gadella vertelt hoe de scholen en gemeenten samen zorg dragen voor een passende aanpak voor kinderen in kwetsbare posities in coronatijd.

Amersfoort Samenwerkingsverband

Bekijk de aanpak in de regio Amersfoort

Meer informatie

Vragen over het testbeleid voor zorgmedewerkers en leraren? Lees meer bij Vragen over het testbeleid.

Scholen hebben maatregelen getroffen op het gebied van afstand houden, hygiëne, vervoer, enzovoort. Veel informatie over de maatregelen vind je via de pagina lesopafstand. Er zijn speciale pagina’s voor po, vo en mbo. Bekijk ook de lijst met veelgestelde vragen op de site van de Rijksoverheid.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies