Vaccineren tegen corona

Hoe werkt een coronavaccin? Hoe praat ik met mijn cliënt over de vaccinatie? Op deze pagina bieden we actuele informatie voor professionals over het vaccineren tegen het coronavirus.

Vaccins en bescherming

Hoe werken de vaccins tegen het coronavirus?

De vaccins tegen het coronavirus zorgen ervoor dat het lichaam antistoffen maakt en afweer opbouwt. Als je gevaccineerd bent en je komt in aanraking met het coronavirus, dan herkent je lichaam het virus. Hierdoor word je niet of veel minder ziek.

Zijn de vaccins veilig?

Wetenschappers verwachten dat bijwerkingen op de lange termijn erg zeldzaam zullen zijn door de eisen waar vaccins aan moeten voldoen. Daarnaast worden bijwerkingen vooral kort na de vaccinatie verwacht. Dan is het vaccin namelijk bezig een reactie van het afweersysteem op te wekken. Sommige mensen hebben een paar dagen wat spierpijn of zwelling op de plek van de vaccinatie. En sommige mensen hebben een paar dagen last van hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid of koorts. In zeldzame gevallen kunnen mensen allergisch reageren. De kans op onbekende bijwerkingen is heel klein maar niet volledig uit te sluiten.

De coronavaccins zijn op dezelfde manier ontwikkeld als andere vaccins. Alleen is dit proces veel sneller verlopen. Hier zijn verschillende redenen voor. Een daarvan is dat er veel geld is vrijgemaakt voor het onderzoek. Daarnaast hadden onderzoekers al veel kennis omdat corona lijkt op virussen waar ze eerder een vaccin voor hebben ontwikkeld. Hoe de ontwikkeling van het vaccin zorgvuldig en snel plaats kan vinden, lees je op de website van de rijksoverheid.

Waarom worden er verschillende vaccins gebruikt voor verschillende groepen?

Er worden op dit moment vier vaccins gebruikt. Dit zijn de vaccins van Moderna, BioNTech/Pfizer, AstraZeneca en Janssen. Alle vaccins voorkomen dat mensen ziek worden van het coronavirus. De manier waarop de vaccins werken is echter verschillend. Niet alle vaccins zijn daarom voor elke groep geschikt. Op basis van advies van de Gezondheidsraad neemt het kabinet een besluit over welke doelgroep welk vaccin krijgt. Lees meer hierover op de website van de rijkoverheid.

Ik ben zwanger of wil zwanger worden. Is een vaccinatie dan veilig?

Ja, de coronavaccins hebben geen invloed op jouw vruchtbaarheid. Alle vaccinfabrikanten hebben hier onderzoek naar gedaan. Als je zwanger bent, kun je je laten vaccineren met de vaccins van Moderna en BioNTech/Pfizer.

Meer informatie over het coronavaccin en een kinderwens of zwangerschap vind je op de pagina vaccineren tegen corona voor ouders of op RIVM.nl.

De vaccinatie en daarna

Is een vaccinatie verplicht?

Nee, de vaccinatie tegen het coronavirus is vrijwillig. Het is wel goed om je te realiseren dat het virus minder kans heeft om zich te verspreiden als een groot deel van Nederland zich vaccineert.

Als je mogelijk nog twijfelt of vragen hebt over vaccinatie, kun je op de website Coronavaccinatie.nl meer informatie vinden.

Hoe weet ik of ik mij kan laten vaccineren?

Iedereen van 12 jaar of ouder kan een vaccinatie halen. Maak een afspraak op coronatest.nl of kijk op prikkenzonderafspraak.nl bij welke locatie in de buurt je zonder afspraak langs kunt gaan.

Ik heb corona (gehad). Mag ik mij laten vaccineren?

Als je pas een coronatest hebt gedaan en deze was positief, dan mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Ook niet wanneer je geen klachten hebt. Je mag je laten vaccineren ten minste vier weken na het afnemen van de test. Ook als je je nog niet hebt laten testen, maar wel klachten hebt die passen bij corona, e mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Blijf thuis en laat je testen.

Is het langer geleden dat je corona hebt gehad? Dan mag je je wel laten vaccineren.  Je hoeft dan nog maar één prik in plaats van twee. Een besmetting met corona garandeert geen immuniteit, met een vaccinatie wordt die immuniteit wel hoger. Uitzondering hierop zijn mensen die horen bij de medisch hoog-risico groepen. Wie daaronder vallen lees je op de website van het RIVM.

Ik heb eerder een allergische reactie gehad op een vaccin. Is het verstandig om mij te laten vaccineren?

Als je eerder een ernstige allergische reactie hebt gehad op een ingrediënt van een vaccin, kun je het beste overleggen met je huisarts of je je laat vaccineren. Dit geldt ook voor mensen die een slechte afweer hebben, door bijvoorbeeld ziekte of het gebruik van medicijnen, of wanneer je bloedverdunners gebruikt of een ziekte hebt waardoor het bloed minder goed stolt.

Kan ik nog corona krijgen na vaccinatie?

Ja, dat is mogelijk. Er is een kleine kans dat je corona krijgt als je volledig gevaccineerd bent. De vaccins beschermen namelijk niet 100 procent. Het BioNTech/Pfizer vaccin heeft bijvoorbeeld een effectiviteit van 95%. Dit betekent dat van de 100 mensen er 95 niet ziek worden, maar 5 mensen wel. Gelukkig zorgt het vaccin ervoor dat je dan wel minder ernstig ziek wordt van het virus. Het blijft voorlopig belangrijk om de regels te volgen die de verspreiding van het virus moeten voorkomen.

Worden kinderen en jongeren ook gevaccineerd?

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft het advies van de Gezondheidsraad overgenomen om jongeren van 12 tot en met 17 jaar te vaccineren. Kinderen van 16 en 17 mogen zelf beslissen of ze een coronaprik krijgen. Bij 12- tot 15-jarigen moet dat volgens de wet in overleg met de ouders gebeuren. Komen zij er samen niet uit en weet het kind goed wat vaccineren inhoudt, dan mag hij volgens de wet zelf beslissen. Meer informatie over hoe je als ouder met je kind kunt praten over het coronavaccin vind je op onze pagina voor ouders.

Hoe ga ik om met vragen en onzekerheden van jongeren rondom vaccineren?

Voorbeelden van vragen zijn: Laat ik me wel of niet vaccineren? Wil ik van de ander weten of ze wel of niet gevaccineerd zijn? Wat doe ik als mensen mij vragen of ik gevaccineerd ben?

Ga open het gesprek aan. Help jongeren zo nodig hun eigen afweging te maken. Dat kun je doen door vragen aan ze te stellen en ze van objectieve en brede informatie te voorzien. Bijvoorbeeld: Wat zijn voor jou de voor- en nadelen van wel of niet vaccineren? Wat betekent jouw keuze voor jouw opa en oma, vrienden met kwetsbare gezinsleden of jouw leerkracht?

Uiteindelijk maakt iedereen zijn eigen afwegingen in wel of niet vaccineren. Het is belangrijk ieders keuze te respecteren en jongeren zo nodig te helpen om verantwoordelijkheid te dragen voor de keuze die ze maken. Dat kun je doen door mee te denken over de gevolgen van hun keuze: Wat doe ik als ik klachten krijg? Ga ik wel of niet naar opa of oma als ik me niet helemaal fit voel?

Jongeren help je ook door zelf voorbeeldgedrag te vertonen. Je kunt uitleggen waarom jij tot het besluit bent gekomen om je wel of niet te laten vaccineren. Bijvoorbeeld: ik werk met kwetsbare mensen dus ik heb voor vaccinatie gekozen. Of: ik heb me bewust niet laten vaccineren en dat betekent dat ik mij laat testen bij klachten. En dat ik me tot de uitslag bekend is ziek meld, grote drukte vermijd en in de supermarkt een mondkapje draag.

Misschien kan de informatie over praten met kinderen en jongeren over corona hierbij helpen. Of kijk bij de informatie voor ouders over vaccinatie.

Cliënten en vaccinatie

Hoe informeer ik mijn cliënten over de vaccinatie?

Daarvoor heeft de overheid materiaal ontwikkeld. De praatplaat Coronavaccin geeft met plaatjes weer hoe het proces eruitziet rondom het vaccineren. Hierover zijn ook filmpjes. Die kunnen helpen om het gesprek te voeren over de vaccinatie.

Wat moet ik doen als ik of mijn cliënt prikangst heeft?

Het is belangrijk om te weten dat prikangst een normaal verschijnsel is. Onderzoekers van Tilburg University schatten dat 35 procent van de Nederlanders last heeft van prikangst. Het uitspreken van de angst bij degene die de vaccinatie geeft kan al enorm helpen. Afleiding in de vorm van een gesprek of een spelletje op een mobiel of tablet kan ook helpen. Tilburg University heeft een spel ontwikkeld tegen prikangst voor op je mobiel. Het spel analyseert je gezicht op angst en geeft dit door in het spel. Het spel helpt je dan rustig te worden.

Meer informatie

Het RIVM heeft het speciale telefoonnummer 088-678 8900 voor professionals die vragen hebben over de vaccinatie. Dit nummer is dagelijks bereikbaar van 08.00 tot 20.00 uur.

Filmpjes met uitleg over het vaccin

Bekijk het filmpje 'Vier vragen over de coronavaccins' van het RIVM over de werking, de veiligheid, bijwerkingen en de effectiviteit van de vaccins.  

Videobeschrijving

Cecile van Els (hoogleraar Vaccinologie) geeft antwoord op de meest gestelde vragen over de coronavaccinatie.

 

Bekijk het filmpje 'Hoe gevaarlijk is het coronavaccin?' over feiten en fabels over de bijwerkingen van het coronavaccin.  

Videobeschrijving

Het #Pfizer en het #Moderna-vaccin zijn in de Europese Unie goedgekeurd. Het #coronavaccin is er snel gekomen, kan dat dan wel veilig zijn? Hoe zit het met de #langetermijneffecten? En hoe moet je kijken naar de risico’s van zo’n vaccin? Professor Marjolein van Egmond (Amsterdam UMC) geeft antwoord op al je vragen rondom het coronavaccin.

 

Bekijk ook het filmpje 'Wat als er een vaccin is?' over vaccineren, wie wanneer aan de beurt is, welke vaccins er zijn en waarom wel of niet vaccineren.

Videobeschrijving

De vaccins komen eraan. Betekent dat dat we ons oude leven weer terugkrijgen? Leggen we je uit.

Meer lezen

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.