Wijkteams en de veiligheid van kinderen

Een veilige opvoedsituatie is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Het wijkteam heeft een belangrijke taak in de preventie van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het Kwaliteitskader Werken aan Veiligheid voor lokale (wijk)teams en gemeenten noemt daarnaast nog drie taken van wijkteams in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling: signaleren en bespreekbaar maken, zicht houden op veiligheid in casussen die zijn overgedragen aan het wijkteam, en bieden van ondersteuning, hulpverlening of behandeling die bijdraagt aan veiligheid en herstel.

Bij al deze taken speelt samenwerking een belangrijke rol. Het gaat dan zowel om samenwerking met het gezin, als om samenwerking met andere professionals en organisaties. Lees meer over je rol als professional bij veiligheid in Zo zorg je dat kinderen veilig opgroeien; 10 reflectievragen voor wijkteamprofessionals. Lees meer over rollen, taken, verantwoordelijkheden en kwaliteitseisen bij het werken aan veiligheid door wijkteams in het Kwaliteitskader Werken aan Veiligheid voor lokale (wijk)teams en gemeenten.

Preventie

Voor de meeste ouders is af en toe een steuntje in de rug vanuit hun omgeving voldoende om het opvoeden goed aan te kunnen. Maar soms raakt het evenwicht tussen draaglast en draagkracht verstoord, komen de belangen van het kind in het geding en neemt het risico op kindermishandeling toe. Tijdige signalering en ondersteuning van het gezin vanuit het wijkteam kan dan helpen de balans tussen draaglast en draagkracht te herstellen.

Lees meer over Werken aan preventie van kindermishandeling

Signaleren en bespreekbaar maken

Op het moment dat er zorgen ontstaan over de veiligheid van kinderen in een gezin is het belangrijk om daarover in gesprek te gaan. Als de veiligheid dat toelaat, doe je dat zo veel mogelijk direct met de ouders en het kind. Voer een open, niet oordelend gesprek over waarom die zorgen er zijn. Het is bij signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling verplicht om de  Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling te volgen.

Lees meer over signalerenLees meer over zorgen bespreken

Zicht houden op veiligheid

Wanneer het gezin door Veilig Thuis wordt overgedragen aan een wijkteam wordt dit team verantwoordelijk voor de zicht op veiligheid in dit gezin. Dit duurt tot er sprake is van stabiele veiligheid of overdracht van zicht op veiligheid aan een andere partner. Wanneer nodig neemt het wijkteam contact op met veilig thuis, bijvoorbeeld als opgestelde veiligheidsvoorwaarden ontoereikend blijken.

Bieden van ondersteuning, hulpverlening en behandeling

Als de directe veiligheid in orde is, ontstaat ruimte om te werken aan stabiele veiligheid: beschermende factoren versterken en risicofactoren wegnemen of verminderen. Ook kan er gewerkt worden aan herstel. Hierbij schat een wijkprofessional in wat een gezin zelf kan, waar het sociale netwerk bij kan ondersteunen en waar het gezin professionele hulp bij nodig heeft. Het is daarbij belangrijk om alle leefgebieden en gezinsleden mee te nemen in een integraal plan, omdat verschillende problemen elkaar kunnen beïnvloeden. Het helpt als professionals op de hoogte zijn van het lokale netwerk en zorglandschap. Zo kan tijdig worden gesignaleerd en samenhangende zorg worden geboden.

Lees meer over integraal werken bij Integrale jeugdhulpLees meer over werken aan veiligheid en herstel

Samenwerking

Om samen met het gezin te kunnen werken aan een veilige opvoedsituatie is wederzijds vertrouwen nodig. Een open en niet-veroordelende houding kan daaraan bijdragen. Daarnaast is het onder andere belangrijk om concreet te zijn en alle gezinsleden betrokken te houden. Vertrouwen is ook een belangrijke factor in de samenwerking tussen professionals, evenals duidelijke communicatie en afspraken over taken en verantwoordelijkheden.

Lees meer over samenwerken met het gezin en andere professionalsLees meer over organisatorische randvoorwaarden van integraal werken

Nikki Udo

Nikki Udo, MSc

projectmedewerker