Waar wonen kinderen die niet meer thuis kunnen wonen?

Als kinderen niet meer thuis kunnen wonen, voor korte of langere tijd, dan zijn er verschillende mogelijkheden. Een pleeggezin, een gezinshuis, een leef- of behandelgroep, een gesloten plaatsing of een crisisopvang. Lees op deze pagina meer over deze verschillende vormen en over wat de beste plek voor een kind is.

Verschillende vormen

Het kan noodzakelijk zijn dat een kind tijdelijk ergens anders gaat wonen. Ouders zelf of een kinderrechter vinden dit de beste oplossing op dat moment. Voor kinderen is het dan goed om in een gezinsvorm te verblijven met vaste opvoeders. Soms kan het terecht bij familie of bekenden of gaat het naar een pleeggezin of gezinshuis. Soms lukt dat niet of is er intensieve behandeling en begeleiding nodig. Dan is een behandelgroep passender.

Soms heeft een jongere zoveel bescherming of toezicht nodig dat een kinderrechter besluit tot een gesloten plaatsing. Een enkele keer gaat de uithuisplaatsing zo onverwacht en snel dat men uitwijkt naar crisisopvang. Wanneer er meer rust is, wordt gezocht naar een passende andere woonomgeving. Hieronder worden de verschillen kort toegelicht.

Pleeggezin

In een pleeggezin leeft een kind zoals in andere gezinnen. Daarom heeft deze vorm de voorkeur. Pleegouders voeden voor korte of langere tijd een kind op in hun eigen gezin, tot het kind terug naar huis kan of op eigen benen kan staan. Een pleeggezin is er voor kinderen en jongeren tot 21 jaar. Het kind kan alle dagen bij een pleeggezin zijn, maar bijvoorbeeld ook alleen in het weekend of in de vakantie.

Soms biedt familie of een bekende van het gezin een pleegzorgplek aan. Wanneer dit niet kan, zoekt de pleegzorgaanbieder een gezin dat zich heeft aangemeld met de wens om voor een kind te zorgen. Een pleegzorgaanbieder beoordeelt of een gezin geschikt is en begeleidt de pleegouders bij de zorg voor een pleegkind. Pleegouders krijgen een vergoeding voor de kosten van de verzorging van het kind.

Lees meer over pleegzorg.

Gezinshuis

Het kan zijn dat een kind of jongere meer intensieve en professionele hulp nodig heeft. Dan wordt gekeken naar een plek in een gezinshuis. In een gezinshuis wonen gezinshuisouders met meerdere kinderen en soms ook hun eigen kinderen.

Gezinshuisouders zijn beroepsopvoeders die 7 dagen per week 24 uur per dag hun beroep uitoefenen. Dat is hun werk, ze hebben er een opleiding voor gevolgd. De gezinshuisouders bieden opvoeding, ondersteuning en zorg aan de kinderen en jongeren. Zij krijgen een vergoeding om voor de kinderen te zorgen. Een gezinshuis is er voor kinderen en jongeren tot 21 jaar.

Leefgroep of behandelgroep

In een leefgroep of behandelgroep wonen kinderen en jongeren wanneer zij ernstige gedragsproblemen hebben en hierdoor niet in een pleeggezin of gezinshuis kunnen wonen. Zo'n groep bestaat uit acht tot tien leeftijdsgenoten. Er werken pedagogisch medewerkers die de kinderen helpen om zich gezond te ontwikkelen en de gedragsproblemen te verminderen. Ook richten zij zich op de problemen met thuis. De medewerkers krijgen hierbij ondersteuning van een gedragswetenschapper. Als het nodig is, krijgt een kind of jongere ook individuele therapie.  

Gesloten plaatsing

JeugdzorgPlus is de benaming van gesloten plaatsingen. Het is een zware vorm van jeugdzorg. Een jongere gaat hier heen als andere hulpverlening niet heeft geholpen en de zorgen heel groot zijn. De vrees is dat een jongere zonder behandeling een risico voor zichzelf of voor de omgeving vormt. Het gaat bijvoorbeeld om een agressieve jongere, of om een meisje dat beschermd moet worden tegen een loverboy.

In de JeugdzorgPlus kan een jongere niet zomaar weg. De buitendeuren zijn op slot en 's nachts ook de slaapkamerdeur. Bezoek van ouders kan alleen op afspraak en school is in de instelling zelf. JeugdzorgPlus is niet bedoeld als straf maar als uiterste middel voor een behandeling. Het verblijf is zo kort als mogelijk en zo lang als nodig.

Justitiële jeugdinrichting

In een justitiële jeugdinrichting wonen jongeren vanaf 12 jaar die straf hebben, omdat ze iets ernstigs hebben gedaan. Soms krijgen ze verplicht behandeling, dat heet een PIJ-maatregel. PIJ betekent Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen. De jongeren wonen in groepen van tien personen. Ze eten en sporten samen, gaan naar school of stage en krijgen les in bijvoorbeeld sociale vaardigheden of omgaan met woede. Ze mogen geen mobieltje hebben, ook geen spelcomputer op hun kamer. Jongens en meisjes wonen apart.

Crisisplaatsing

Een kind of jongere gaat naar de crisisopvang als de situatie thuis onverwacht heel erg verslechtert. Er dient direct iets te gebeuren om de veiligheid van het kind, de jongere of andere gezinsleden te herstellen. Vaak speelt er een combinatie van problemen; in het gedrag van het kind of de jongere, bij de ouders, of in de wisselwerking tussen kind en ouders of jongere en omgeving.

Voor jonge kinderen zijn crisispleeggezinnen beschikbaar waar zij vier tot zes weken kunnen blijven. Voor oudere kinderen en jongeren bestaan er crisisopvanggroepen. In die periode werken hulpverleners met de ouders samen om de situatie thuis te verbeteren zodat hun kind weer naar huis kan. Als dit niet binnen vier tot zes weken lukt, wordt een andere plek gezocht waar zij langer kunnen blijven.

Alle pagina's over uithuisplaatsing

Naar het overzicht

Els Mourits

Els Mourits

senior medewerker