• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Pleegzorg

Begeleiding van pleegouders

Pleegouders dragen zorg voor kinderen van wie de eigen ouders daar door allerlei omstandigheden (tijdelijk) niet toe in staat zijn. Deze kinderen hebben vaak een ingewikkelde geschiedenis. Daardoor vragen ze doorgaans meer en specifiekere ondersteuning van hun pleegouders dan andere kinderen van hun ouders vragen. Pleegouders moeten daarom voldoende ondersteuning en begeleiding ontvangen om deze taak te vervullen.

In de begeleiding van pleegouders is een aantal aspecten van belang:

  • Zicht op ondersteuningsbehoeften.
  • Kennis van de geschiedenis van het pleegkind.
  • Begeleiding in de opvoeding.
  • Begeleiding bij problemen die veel voorkomen bij pleegkinderen, zoals gedragsproblemen en trauma's, en begeleiding bij het opbouwen van een gehechtheidsrelatie.

Handvatten voor ondersteuning

Er zijn verschillende vormen van ondersteuning die pleegouders helpen een goede balans te bewaren tussen draagkracht en draaglast:

  • Informele ondersteuning door familie, vrienden, buren en kennissen.
  • Training tijdens de plaatsing, waarin pleegouders kennis en vaardigheden opdoen.
  • Pleegoudergroepen gericht op het uitwisselen van ervaringen met pleegzorg.
  • Ondersteuning door de pleegzorgwerker, via gesprekken en coördinatie van andere ondersteuning.

De pleegzorgwerker heeft een belangrijke rol in de begeleiding van pleegouders. Hij gaat over een groot aantal onderwerpen met pleegouders in gesprek. Het is van belang dat de pleegzorgwerker een goede werkrelatie met pleegouders opbouwt. Hierin staan open communicatie en een gezamenlijke reflectie op de voortgang centraal. Daarnaast heeft de pleegzorgwerker een belangrijke verwijsfunctie. Wanneer de geboden ondersteuning niet voldoende is, kan de pleegzorgwerker in overleg met de casemanager of jeugdbeschermer extra ondersteuning inschakelen.

Andere ondersteuning voor pleegouders

Naast de begeleiding door de pleegzorgorganisatie kunnen ouders voor vragen, informatie, en ondersteuning terecht bij de Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen (NVP). Deze vereniging geeft individuele ondersteuning aan pleegouders bij allerlei zaken, zoals een meningsverschil of probleem met de gecertificeerde instelling, de pleegzorgaanbieder of de overheid. Pleegouders kunnen voor informatie ook terecht bij Pleegzorg Nederland en bij Mobiel, het tijdschrift voor pleegzorg.

Knelpunten in het aanbod voor pleegouders

De NVP en PIONN hebben in 2014 onderzocht of het begeleidingsaanbod voor pleegouders aansluit bij hun behoeften. Het gaat hierbij niet om het werk van pleegzorgbegeleiders, maar om het algemene aanbod waar pleegouders gebruik van kunnen maken, bijvoorbeeld scholingsbijeenkomsten. Uit het onderzoek (samenvatting) bleek dat dit aanbod te weinig aansluit bij de behoefte van pleegouders. De belangrijkste knelpunten zijn:

  • Het aanbod is te algemeen en te weinig maatwerk. Er zijn veel verschillende soorten pleegzorg, en behoeften van pleegouders en de problematiek van pleegkinderen variëren.
  • Actuele, toegankelijke en betrouwbare informatie over de positie, rechten en plichten van pleegouders ontbreekt.
  • Trainingen en scholingsbijeenkomsten sluiten onvoldoende aan op de behoeften van pleegouders. Er is behoefte aan meer ruimte voor uitwisseling tussen pleegouders en het stellen van vragen. Verder is er behoefte aan trainers met sterke didactische vaardigheden.
  • Het online ondersteuningsaanbod is onvoldoende. Kennis is versnipperd en het is niet duidelijk welke informatie betrouwbaar is. Daarnaast is er nog geen online platform specifiek voor pleegouders, waar zij elkaar kunnen ontmoeten. Daar is wel behoefte aan.

De NVP en PIONN stelden naar aanleiding van hun onderzoek de Ontwikkelagenda voor deskundigheidsbevordering van pleegouders op. Op basis daarvan begint in opdracht van de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie in 2017 een groot verbeterprogramma.

Review en factsheet

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de wetenschappelijke literatuur over dit onderwerp. Een uitgebreide samenvatting daarvan kunt u lezen in de review Begeleiden van pleegouders: wat werkt? De factsheet Begeleiden van pleegouders: wat werkt? geeft een praktische vertaling van deze kennis voor de beroepspraktijk.

Meer informatie

Vragen?

Mariska de Baat is contactpersoon.

Foto Mariska de Baat
Dit dossier is tot stand gekomen in samenwerking met:
  • Kinderpostzegels

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies