Opgroeien en wonen

De basis van het wonen in kleinschalige groepen is de kwaliteit van de relatie tussen professionals en kinderen en jongeren.

Leefklimaat

Door de kleinschaligheid en continuïteit kunnen kinderen, jongeren en professionals beter een vertrouwensband opbouwen. De afstemming van regels en afspraken tussen professionals en kinderen en jongeren verloopt soepeler in vergelijking met grotere groepen. Ook ervaren zij meer veiligheid en rust in huis. Kleinschaligheid biedt meer mogelijkheden voor 'zo gewoon mogelijk' opgroeien. Zo ontstaat makkelijker dan in grotere groepen een positief leefklimaat. Doordat er minder uniforme regels nodig zijn, is het risico kleiner dat professionals repressie toepassen. Ook is de kans groter dat de drie basisbehoeften van kinderen en jongeren − verbondenheid, autonomie en competentie – tijdens het verblijf worden vervuld.

Groepssamenstelling

In de praktijk worden verschillende keuzen gemaakt in de samenstelling van een groep. Leeftijden, sekse en combinaties van problematiek zijn aandachtspunten, evenals de intensiteit van de zorg die een kind of jongere nodig heeft. Bij de samenstelling van de groep is maatwerk wenselijk. Een goede match tussen kinderen en jongeren onderling en met hun begeleiders is belangrijk.

Meer informatie

Behandeling

In een kleinschalige woonvorm ligt de focus op de continuïteit van het verblijf. Noodzakelijke behandeling wordt 'toegevoegd'. Kinderen en jongeren hoeven dan niet te verhuizen naar een andere plek wanneer er andere hulp nodig is.

Contact met ouders, netwerk en omgeving

Een kleine groep is toegankelijker voor ouders en biedt meer mogelijkheden voor relatieherstel met de ouders en het netwerk. Op een kleine groep is het makkelijker te realiseren dat ouders op de koffie komen of een keer koken en mee-eten.

Bij voorkeur is een kleinschalig verblijf gevestigd in een woonwijk, zodat kinderen en jongeren kunnen deelnemen aan het gewone leven. Vrienden van school of club en uit de buurt kunnen dan langskomen. Bij vestiging in een woonwijk moet aandacht zijn voor de inbedding. In de directe omgeving moet er draagvlak zijn. Het is belangrijk dat er wederkerigheid is in de relatie met de omgeving. Jongeren kunnen bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen in de buurt, waardoor ze sneller contacten leggen en goodwill opbouwen. Goede communicatie met de omgeving is van belang vóór de komst van het verblijf. In sommige situaties vraagt het een wijziging van bestemming op een pand.

Onderwijs

Alle kinderen moeten de kans krijgen om zich optimaal te ontwikkelen op basis van hun behoeften en mogelijkheden. Onderwijs draagt bij aan een zo gewoon mogelijk leven, vergroot weerbaarheid en zelfvertrouwen, en biedt perspectief om mee te doen in deze samenleving.

Kinderen en jongeren in een kleinschalig verblijf in een woonwijk gaan bij voorkeur in de buurt naar school, stage of werk.

Het aanbieden van onderwijs en een dagprogramma vraagt nog veel aandacht bij de ontwikkeling van kleinschalig verblijf. Niet elke leerling kan na verhuizing naar een kleinschalig verblijf meteen instromen op een school in de buurt. Passend onderwijs is voor jongeren met ernstige gedragsproblemen onvoldoende beschikbaar. Nieuwe medeleerlingen en leerkrachten en andere lesmethoden en gewoonten vragen om aandacht en extra hulp.

De wens om onderwijs en zorg integraal aan te bieden heeft al geleid tot meerdere initiatieven. School2Care, een geïntegreerd en doorlopend dagprogramma van voortgezet onderwijs, zorg en begeleide vrijetijdsbesteding, is bijvoorbeeld in een aantal gemeenten beschikbaar is voor jongeren die nog niet terechtkunnen op een school in de buurt en die intensieve begeleiding nodig hebben.

Ook de Scholengemeenschap Harreveld en Elker ontwikkelden vormen van kleinschalig en gestructureerd onderwijs die aansluiten bij de individuele behoeften van jongeren.

Meer informatie

Lees ook

  • Wat is kleinschalig verblijf?

    Professionals
    Beleidsmakers

    Wat is kleinschalig verblijf in jeugdzorg? Het is een kleinschalige woonvorm voor jeugd met complexe problemen en beperkt aantal professionals. Lees meer.

    Lees meer over Wat is kleinschalig verblijf?
  • Vormen van kleinschalig verblijf

    Professionals
    Beleidsmakers

    De diverse vormen voor kleinschalig verblijf bieden een alternatief voor residentiële leefgroepen, JeugdzorgPlus en justitiële jeugdinrichtingen. Lees hier meer.

    Lees meer over Vormen van kleinschalig verblijf
  • Organisatie van kleinschalig verblijf

    Professionals
    Beleidsmakers

    De ontwikkeling van kleinschalig verblijf vraagt om een organisatie die de individuele zorg op maat voor kinderen en jongeren ondersteunt. Lees hier meer.

    Lees meer over Organisatie van kleinschalig verblijf
  • Samen leren over kleinschalig verblijf

    Professionals
    Beleidsmakers

    Het is belangrijk dat de kennis over nieuwe kleinschalige woonvormen wordt uitgebreid en gedeeld. Het NJi ondersteunt een praktijkleernetwerk. Lees meer.

    Lees meer over Samen leren over kleinschalig verblijf
Els Mourits

Els Mourits

senior medewerker