Zorgen voor een zo thuis mogelijke leefomgeving

Jongeren die wonen in een kleinschalig verblijf beoordelen hun leefomgeving positiever dan bij andere woonvormen. Dit komt vooral omdat een kleinschalige voorziening 'zo thuis mogelijk' is. Waarom is dit belangrijk voor jongeren? En hoe creëer je zo'n leefklimaat?

Thuis in een kleinschalig verblijf

Een kleinschalig verblijf bevindt zich vaak in een gewoon huis in een gewone straat. Kinderen en jongeren sporten in de buurt, spelen op straat, gaan naar school en hebben bijbaantjes. Vrienden en familie komen op bezoek en blijven soms logeren. Dit helpt allemaal bij het creëren van een zo thuis mogelijke omgeving, waar kinderen en jongeren onvoorwaardelijk mogen wonen, zo lang als nodig is.

Positief leefklimaat

Onderzoeken naar kleinschalig verblijf bevestigen dat zowel jongeren als begeleiders het leefklimaat in deze kleinschalige woonvormen positiever beoordelen dan in andere woonvormen. Door het kleinere aantal jongeren op de groep hebben begeleiders meer tijd en ruimte voor hen. Hierdoor krijgen kinderen en jongeren eerder een vertrouwensband met hun begeleiders. Ook voelen ze zich meer verbonden met elkaar en het contact tussen jongeren onderling is beter. Begeleiders zijn langere tijd achter elkaar aanwezig op de groep, waardoor het voor jongeren voelt alsof de medewerkers er ook wonen. Zij spreken vaker over hun 'huis' dan hun 'groep', en ervaren hun begeleiders als zorgzaam.

Tips voor een zo thuis mogelijk leefklimaat

Je kunt verschillende dingen doen om een zo thuis mogelijke leefomgeving te creëren:

  • Maak met kinderen en jongeren individuele afspraken en vermijd uniforme regels.
  • Zorg voor een klein stabiel team van responsieve opvoeders van wie de kinderen en jongeren veel ondersteuning ervaren.
  • Bied kinderen en jongeren kansen om zich te ontwikkelen in autonomie, zingeving en competentie, door te kijken naar hun talenten en mogelijkheden.
  • Bied veiligheid om contact te maken en te groeien.
  • Zorg voor structuur en voorspelbaarheid. Dat creëert rust.
  • Onderzoek of het mogelijk is voor kinderen om voor een eigen huisdier te zorgen.
  • Onderhoud contacten met de buurt en betrek de kinderen en jongeren hierbij. Laat ze bijvoorbeeld voor planten zorgen tijdens de vakantie.

Gezamenlijke visie

Het is raadzaam om samen met kinderen, jongeren en ouders een visie op zo thuis mogelijk opgroeien te ontwikkelen. Vertaal deze ook samen naar de praktijk. Vraag welke regels of afspraken er volgens hen moeten komen. Mogen ouders bijvoorbeeld altijd langskomen of alleen op afspraak? Mag een jongere zijn kamer afsluiten als hij niet thuis is? Reflecteer met elkaar regelmatig op deze afspraken en bekijk wat dit betekent voor de gezamenlijk geformuleerde visie.

  • Nijhof, K.S., Laninga-Wijnen, L., Mulder, E., Van Domburgh, L., Popma, A. & Konijn, C. (2020). Kleinschalige groepen binnen de jeugdhulp: een eerste verkenning. Kind & Adolescent, 41, 187-204.
  • Van der Helm, G. H. P., Stams, G. J. J. M., & Van der Laan, P. H. (2011). Measuring group climate in a forensic setting. The Prison Journal, 91, 158-177.

Meer over kleinschalig verblijf

Weten welke informatie we hebben voor jongeren, professionals en beleidsmakers?

Bekijk het overzicht

Els Mourits

Els Mourits

senior medewerker