• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Wijkteams

Varianten wijkteams

Gemeenten mogen zelf bepalen hoe zij preventie, ondersteuning en eerstelijnshulp organiseren. Veel gemeenten geven een team van professionals met verschillende disciplines een centrale rol. Vaak noemen ze dit een wijkteam, sociaal team, buurtteam of gebiedsteam. Sommige gemeenten kiezen voor een apart jeugd- en gezinsteam. Professionals van deze teams kunnen in dienst zijn bij de gemeente, bij de moederorganisatie of bij een zelfstandige stichting of coöperatie. In een peiling van Movisie, in samenwerking met NJi en Vilans, komt naar voren dat 87% van de 234 gemeenten die meededen aan deze peiling werkt met (sociale) wijkteams.

Lees meer:

Brede sociale (wijk)teams

Alle inwoners kunnen bij brede sociale teams terecht met hun hulpvragen. Bijvoorbeeld vragen op het gebied van welzijn, wonen, werk, schulden, tijdsbesteding en hulpverlening. Brede sociale teams zijn niet gespecialiseerd in kinderen, jongeren en hun ouders, opvoeden en opgroeien. De wijkteammedewerkers in deze brede sociale teams of 0-100-teams zijn vaak generalisten die zicht hebben op meerdere leefgebieden van een gezin. Hierdoor kan de professional de hulp aan een gezin beter op elkaar aansluiten en integraal werken. Het risico bestaat dat er in deze teams minder specifieke aandacht is voor jeugd en opvoeding. En dat professionals opvoed- en opgroeivraagstukken in een gezin niet of te laat zien. Of dat er te snel verwezen wordt naar gespecialiseerde jeugdhulp, terwijl dit niet de meest passende hulp voor het gezin is. Vaak zijn er binnen een breed sociaal wijkteam enkele medewerkers die zich speciaal met jeugd en gezin bezighouden. In de praktijk bieden meestal alle medewerkers in deze teams wel eens hulp aan jeugdigen en gezinnen. En dus is het belangrijk dat ook zij voldoende kennis en vaardigheden hebben om onveilige situaties te signaleren en goede hulp te bieden aan jeugdigen en hun ouders.

Lees meer over de competenties van de jeugd- en gezinsprofessional.

Wijkteams jeugd en gezin

Er zijn veel soorten jeugd- en gezinsteams, met verschillende takenpakketten en samenstellingen. De meeste teams voor jeugd en gezin hebben grofweg dezelfde taken, van bijdragen aan preventie tot het bieden van integrale hulp. Sommige teams verlenen zoveel mogelijk hulp zelf, andere jeugd- en gezinsteams zorgen dat de juiste hulp tijdig wordt ingezet. Verder richten sommige teams zich alleen op multiprobleemgezinnen, terwijl andere teams zich ook richten op gezinnen die meer enkelvoudige vragen hebben. Jeugd- en gezinsteams die zich vooral richten op gezinnen met zware en complexe problematiek werken aan praktische, integrale oplossingen voor die problemen. Zo proberen ze te voorkomen dat dure specialistische zorg nodig is.

In een peiling in 2015 onder gemeenten heeft 35% van de 153 gemeenten die specifiek hebben nagedacht over het thema jeugd en gezin in het wijkteam een team ingericht specifiek voor jeugd en gezin. De meeste gemeenten (63%) hebben een aantal medewerkers in het team, die gespecialiseerd zijn in jeugd en gezin.

Lees meer in Generalistisch werken in wijkteams in beeld.

Andere vormen

Niet alle gemeenten hebben (wijk)teams ingericht. Sommige gemeenten kiezen ervoor om taken uit de Jeugdwet te beleggen bij bestaande instanties, of om dit op een andere manier te organiseren. In een aantal gemeenten heeft bijvoorbeeld het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) een centrale rol gekregen. In dat geval wordt het CJG-team aangevuld met beroepskrachten uit andere organisaties, of maakt het CJG-team werkafspraken met andere organisaties.

In een peiling in 2015 onder gemeenten blijkt dat 12% van de 234 responderende gemeenten ervoor kiest om (voorlopig) niet met sociale (wijk)teams te werken.

Betekenis voor werken met jeugdigen en ouders

De invloed van de manier van inrichting van wijkteams op de hulp die jeugdigen en gezinnen krijgen, is nog onvoldoende onderzocht. In de praktijk loopt men tegen verschillende vraagstukken aan als het gaat over de focus op jeugd en gezin aan de ene kant en de focus op het brede sociale domein aan de andere kant. Meer aandacht is nodig om ervoor te zorgen dat wijkteammedewerkers in brede sociale teams (of 0-100 teams) voldoende gericht zijn op opvoed- en opgroeiproblemen in het gezin en de ontwikkeling van jeugdigen. Er is extra aandacht nodig voor het borgen van kennis en expertise rond jeugd- en opvoeding.

In jeugd- en gezinsteams vraagt de samenhang tussen hulp aan het gezin op verschillende leefgebieden extra aandacht. Soms heeft een gezin niet alleen hulp nodig rond opvoeden en opgroeien, maar bijvoorbeeld ook rond wonen of werk en inkomen. Dan is integraal werken rond het gezin belangrijk. Dit vraagt om generalistische kennis en expertise. Ook is het van belang dat de verschillende teams in de gemeente, zoals jeugd- en gezinsteams en 0-100-teams, duidelijke werkafspraken maken met elkaar om integraal werken mogelijk te maken.

Vragen?

Nikki Udo is contactpersoon.

Foto Nikki  Udo

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.