Preventief werken in de wijk

Preventief werken heeft grote voordelen voor kinderen, jongeren en ouders. En voor de maatschappij. Het vermindert de toeloop en terugkeer naar de zorg, draagt bij aan de zelfredzaamheid van inwoners en vergroot de toegang tot de samenleving. Daarom is het belangrijk om preventief jeugdbeleid tot prioriteit te maken.

Wat betekent preventie voor de wijk?

Juist door de aanwezigheid van het wijkteam in de buurt, kan het op een passende en laagdrempelige manier inspelen op de behoeften die er leven. Zo sluit het aan op de doelen van preventie: op tijd vragen signaleren en beantwoorden, de vraag opzoeken voordat hij ontstaat en een overzicht krijgen van welke problemen er spelen in de wijk. Outreachend werken, dus zelf op pad gaan en contact zoeken met bewoners, is hierbij van belang.

Preventie loont wanneer er een sterke sociale basis is in de wijk, ook wel sociale cohesie genoemd. Het wijkteam kan op verschillende manieren die sociale cohesie helpen versterken, zoals door bewoners in de wijk meer met elkaar in contact te brengen. Denk hierbij aan sociale activiteiten of locaties waar buurtbewoners elkaar vrijblijvend kunnen ontmoeten. Op deze manier ontstaan er vanzelf netwerken. Denk hierbij ook aan een opbouwwerker: een aparte professional die aandacht heeft voor het aanpakken van vraagstukken in de wijk. Zij kunnen deel uitmaken van het wijkteam of nauw met hen samenwerken.

Door het creëren van burgerinitiatieven en het verbinden van bewoners wordt het pedagogische klimaat in de wijk versterkt. Er wordt bovendien gebouwd aan duurzamere oplossingen voor en door de buurtbewoners zelf. Een randvoorwaarde om succesvol aan de sociale basis te kunnen werken, is dat het expliciet in de opdracht van het wijkteam moet staan. Zorg dat hier dus genoeg tijd en ruimte voor is.

Hoe zorg je voor een passend preventiebeleid?

Om het wijkteam impact te laten hebben op het preventiebeleid is het van belang om te weten wat er speelt in de wijk. Dit kan op een aantal manieren:

  • Krijg helder wat de belangrijkste vraagstukken zijn in de wijk, bijvoorbeeld met behulp van het Kwaliteitskompas. Ga na waar precies behoefte aan is. En kijk hoe je samen met ouders, jongeren en partners in de wijk, zoals scholen en sportclubs, formeel of informeel preventief aanbod kunt organiseren.
  • Stel samen met partners in de wijk, zoals wijkverenigingen, gemeente en wethouders, aanbieders en inwoners, ambities op. Hiermee ontstaat er samenhang in de aanpak en ruimte voor samenwerking. Je kunt hierbij gebruik maken van leidende principes: vuistregels die gebaseerd zijn op een visie of wens en richting geven aan de acties of activiteiten van alle betrokken partijen. Een voorbeeld van een leidend principe is 'veiligheid is de ondergrens'. Bespreek deze principes met elkaar en gebruik het als verbinding en maatstaf in het gezamenlijk handelen. Lees meer over leidende principes.
  • Maak het een ambitie om de belangrijkste vraagstukken te verhelpen en maak deze meetbaar door beoogde resultaten vast te stellen. Focus hierbij niet als eerste op de kosten, maar op tastbare resultaten: stel bijvoorbeeld dat binnen twee jaar het gevoel van veiligheid op straat met 20 procent moet zijn toegenomen.
  • Zoek uit welke bestaande of nieuwe activiteiten het wijkteam kan uitvoeren, bijvoorbeeld met de Preventiematrix. Laat wijkteamprofessionals zoveel mogelijk bewezen effectieve interventies inzetten.

Potentie van preventieBurgerinitiatieven en het wijkteamWij in de wijkToolkit preventie in de wijkPraktijkvoorbeelden preventieTerugkeer van de samenlevingsopbouw

Alle pagina's over wijkteams

Naar het overzicht

Efat Armaghan

Armaghan Efat

medewerker inhoud