• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Effectieve jeugdhulp

Wat is werkzaam?

Om effectief te werken, moeten professionals weten welke aanpak effectief is bij vragen en problemen, zodat zij de juiste hulp kunnen bieden. Weten wat werkt bevordert een effectieve praktijk.

Algemeen werkzame factoren

Algemeen werkzame factoren dragen bij aan effectief werken bij elk probleem en elke vorm van hulp. Algemeen werkzame factoren bij de uitvoering van hulp zijn bijvoorbeeld:

  • een goede relatie tussen cliënt en hulpverlener (een 'klik')
  • zorgen voor motivatie bij de cliënt
  • een aanpak die aansluit bij het probleem en de vraag
  • een gestructureerde aanpak, met een heldere doelstelling en een passende fasering
  • interventies (of elementen daarvan) uitvoeren zoals ze zijn vastgelegd in een protocol of draaiboek, of zoals ze eerder zijn onderzocht.

Specifiek werkzame factoren

Specifiek werkzame factoren dragen bij aan effectieve hulp bij een specifiek probleem of een specifieke vorm van hulp. De databank Wat Werkt beschrijft voor tal van problemen en hulpvormen onder meer de specifiek werkzame factoren. Uit Nederlandse en buitenlandse wetenschappelijke vakliteratuur blijkt bijvoorbeeld wat de werkzame factoren zijn voor hulp aan kinderen met ADHD, wat voor soort programma depressies bij jongeren kan voorkomen, of wat voor trainingen het meest geschikt zijn om de opvoedvaardigheden van ouders vergroten.

Interventies

Een effectieve interventie combineert algemeen en specifiek werkzame factoren, om zo de juiste resultaten te bereiken.

Interventies zijn weldoordachte, systematische aanpakken voor preventie en hulp bij specifieke risico's en problemen. In de databank Effectieve Jeugdinterventies staan ruim 230 interventies voor hulp bij problemen met opgroeien en opvoeden. Deze interventies zijn door een onafhankelijke erkenningscommissie beoordeeld en erkend als goed onderbouwd of effectief. Dat betekent dat de effectiviteit ervan op z'n minst aannemelijk is en in bepaalde gevallen ook bewezen is door onderzoek. De erkende interventies zijn goede voorbeelden van hoe bestaande kennis over werkzame elementen verpakt kan worden in een doordachte aanpak.

Werkzame elementen

Problemen en risico's in opgroeien en opvoeden vragen om passende en effectieve hulp. Maar niet voor elk probleem of elke vraag is een precies passende interventie voorhanden. Soms is het nodig om een bestaande interventie aan te passen aan de wensen en mogelijkheden van het kind, de opvoeder of de situatie. Of er zijn onderdelen uit verschillende interventies nodig omdat er meerdere problemen tegelijk spelen.

In die gevallen is het belangrijk om te weten welke elementen bepalend zijn voor de effectiviteit van een interventie. Van sommige elementen is uit onderzoek al bekend dat ze bijdragen aan de effectiviteit van hulp. Zo is het vergroten van kennis bij de cliënt over het probleem - psycho-educatie - een werkzaam element van cognitieve gedragstherapie.

Het komt echter ook nog vaak voor dat een interventie bewezen effectief is, maar dat nog onduidelijk is welke werkzame elementen precies verantwoordelijk zijn voor het effect. Dan is nader onderzoek nodig.

Het Nederlands Jeugdinstituut is betrokken bij verschillende samenwerkingsverbanden die onderzoek doen naar de werkzame elementen van erkende interventies in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Het onderzoek moet het makkelijker maken om bewezen effectieve interventies aan te passen aan het kind, de opvoeder of de situatie, of om interventies te combineren. Zo kan ook maatwerk effectief zijn. Dit onderzoek is onderdeel van het ZonMw-programma Effectief werken in de jeugdsector, dat loopt tot en met 2019.

Vragen?

Inge Bastiaanssen is contactpersoon.

Foto Inge  Bastiaanssen

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies