Extra aandacht voor cyberpesten, sexting en grooming

Kinderen en jongeren brengen veel tijd online door. Vaak is dit een leuke manier om contact te leggen met vrienden, online spelletjes te doen of informatie te zoeken. Helaas gebeuren online ook minder leuke dingen. Het is als ouders niet mogelijk om constant met je kind mee te kijken. Wel is het belangrijk om alert te zijn op mogelijke risico's bij sexting of cyberpesten en grooming.

Hieronder bespreken we deze risico's en geven we tips wat je als ouder kunt doen als je kind hiermee te maken krijgt. Lees ook onze uitgebreide tips voor ouders over mediagebruik van kinderen.

Cyberpesten

Kinderen gebruiken elke dag media, en vooral hun smartphone, om online contact met elkaar zoeken. Daardoor kunnen kinderen ook te maken krijgen met online pesten, oftewel cyberpesten. Cyberpesten komt in veel vormen voor, zoals schelden en beledigen, stelselmatig lastigvallen, stalken, denigreren, misleiden, vernederen en buitensluiten van de groep. Hoeveel kinderen te maken hebben met cyberpesten is niet helemaal duidelijk. Cijfers over slachtoffers en daders variëren meestal tussen 15 en 25 procent. Cyberpesten lijkt het meest te spelen in de middelbare schoolperiode, maar komt ook bij jonge kinderen al voor. Tijdens de lockdowns maakten kinderen meer gebruik van social media, het cyberpesten leek daardoor onder kinderen toe te nemen.

Cyberpesten stopt vaak niet vanzelf. Veel kinderen die te maken krijgen met cyberpesten houden dit voor zichzelf en zoeken geen hulp, bijvoorbeeld omdat ze denken dat ouders niet kunnen helpen, of omdat ze ouders er niet mee willen belasten. Voor ouders is het daarom belangrijk om met je kind te praten over de activiteiten die je kind online doet en wie hij of zij online tegenkomt of spreekt. Er zijn ook kleine signalen om alert op te zijn, zoals de telefoon opeens uitzetten als je langs je kind loopt, of dat het scherm wordt weggedraaid zodat jij niet kunt meekijken.

Op de website van Psychogoed staan tips voor ouders om cyberpesten te voorkomen en op te lossen.

Sexting en grooming

In de tienerjaren beginnen jongeren hun seksualiteit te ontdekken. Sommige jongeren vinden het leuk en spannend om sexy foto's of filmpjes te maken en deze online te delen. Dat heet sexting en is steeds gewoner aan het worden in het seksueel contact tussen mensen. Net als bij cyberpesten is niet precies bekend hoe veel jongeren aan sexting doen, en met wie het beeldmateriaal allemaal gedeeld wordt. Cijfers over hoeveel jongeren aan sexting doen, variëren meestal rond de 10 procent, maar sommige studies rapporteren ook aanzienlijk hogere percentages. Een risico is dat jongeren foto's of filmpjes toegestuurd krijgen die ze helemaal niet willen ontvangen. Meisjes krijgen zulk beelden samen met ongewenste verzoeken wat vaker dan jongens, maar jongens krijgen ze ook. Een ander risico van sexting is dat verstuurde foto's of filmpjes soms verder worden verspreid, bijvoorbeeld in WhatsApp groepen van andere leerlingen, of dat jongeren worden gedwongen geld te betalen om dit te voorkomen. Praat met je kind over dit soort risico's zoals je dat ook zou doen over de voor- en nadelen van fysieke seksuele contacten, en maak duidelijk dat het ongevraagd doorsturen strafbaar is, ook al is het voor de grap.

Afpersen met foto's of filmpjes kan gedaan worden door leeftijdsgenootjes, maar ook door zogenoemde 'groomers'. Grooming is een vorm van kinderlokken waarbij een volwassene kinderen en jongeren benadert. Groomers doen zich vaak voor als leeftijdsgenoten van hun slachtoffers en bouwen een vertrouwensband met hen op. Ze vragen om steeds meer persoonlijke informatie tot aan naaktfoto's of video's, en willen dan soms ook afspreken. Uiteindelijk chanteren groomers hun slachtoffer en vragen ze om meer naaktfoto's, geld of seksuele handelingen. In veel gevallen durven slachtoffers dit aan niemand te vertellen.

Voor ouders kan dit een moeilijk onderwerp zijn om te bespreken met je kind. Daarom is er een online brochure beschikbaar met tips om te praten met je kind over sexting en grooming. Ook op de website oudersenzo.nl staat veel informatie over grooming en sexting en wat je als ouders kunt doen om dit te voorkomen, herkennen en oplossen.

Lees ook