Ervaringskennis

Waarom ervaringskennis?

Kinderen, jongeren en ouders beschikken over waardevolle kennis en kunde. Meepraten is dan ook niet voor niets een van de rechten uit het kinderrechtenverdrag. Door ervaringskennis van kinderen, jongeren en ouders te horen, serieus te nemen en te benutten sluit u beter aan bij wat gezinnen nodig hebben. 

Ervaringskennis verzamelen en benutten is waardevol voor professionals binnen het onderwijs, jeugdhulp of gemeenten. Daarnaast sluit het gebruiken van ervaringskennis aan op de behoefte van de gezinnen en jeugdigen zelf. Ook vergroot het de kans op een passende beslissing en op een betere kwaliteit van basisvoorzieningen, jeugdhulp en beleid. 

Sluit aan bij de behoefte van kinderen, jongeren en ouders

Door nieuwsgierig te zijn, te luisteren naar de ervaring van kinderen, jongeren en ouders, en door met hen samen te werken, hebt u meer kans dat u aansluit bij hun behoefte. Dat zorgt voor meer duurzame oplossingen binnen het gezin, op school, binnen een jeugdhulpinstelling of in een gemeente. Deze aanpak vraagt dat je echt luistert en ervoor zorgt dat kinderen, jongeren en hun ouders zich gehoord voelen.

Gebruik verschillende vormen van kennis

Kennis driehoekErvaringskennis is een belangrijke kennisbron. Door ervaringskennis van kinderen, jongeren en ouders, praktijkkennis van professionals en wetenschappelijke kennis samen te brengen is de kans groter dat het beleid, de aanpak en de methode beter aansluiten bij de wensen en behoeften van gezinnen.

Vaak ligt de nadruk op wetenschappelijke- en praktijkkennis, mede doordat deze kennis makkelijker overdraagbaar is. Daarom vraagt het extra aandacht om ook ervaringskennis als gelijkwaardige en waardevolle kennisbron te zien en te gebruiken. Deze kennisbronnen vullen elkaar namelijk aan.

Waarom werken met ervaringskennis in het dagelijkse leven?

Gebruik de ervaringen van kinderen, jongeren en hun ouders bij alledaagse beslissingen. Dit kan op school, binnen de kinderopvang, maar ook bij jeugdhulp of ondersteuning van een gezin. Zo zorgt u ervoor dat je samen passende beslissingen neemt die in het belang zijn van het kind of de jongere. Vraag bijvoorbeeld eens aan uw leerlingen in de klas hoe zij de lessen ervaren. Wat vinden ze prettig en wat niet? Hebben ze een idee hoe het beter, leuker of anders zou kunnen? En wat moet zeker zo blijven? Of stel als hulpverlener eens de vraag hoe een jongere de gesprekken met u ervaart en wat hij of zij daar prettig of minder prettig aan vindt. Door in het dagelijks leven bewust te vragen naar de ervaringen van de ander kom je tot reflectie. Hierdoor leert niet alleen degene die de vragen stelt, maar ook degene die deze vragen beantwoordt.

Waarom werken met ervaringskennis in uw team en organisatie?

Als professional binnen een school, kinderopvang, jongerenwerk, jeugdhulp, wijkteam of andere organisatie, kunt u veel leren van de ervaringen van kinderen, jongeren en ouders. Kinderen en jongeren hebben hun eigen perspectief en hun eigen oplossingen voor problemen. Deze zijn soms zo eenvoudig en zo logisch, dat professionals er niet aan zouden denken.

Ga daarom ook met uw collega’s in gesprek over ervaringskennis van kinderen, jongeren en ouders en reflecteer hierop. Wat zegt deze ervaring over hoe jullie werken? Wat ziet het kind, de jongere of de ouder graag anders? Hoe sluit je beter aan bij hun behoeften? Wat zegt het over het 'systeem' of de 'regels' binnen jullie organisatie? Wat gaat goed en wat gaan jullie anders doen? Betrek in het vervolg ook kinderen, jongeren of ouders, om samen tot een oplossing of verandering te komen.

Waarom ervaringskennis betrekken bij (verbeteren van) beleid?

Als beleidsmedewerker kunt u veel leren van de ervaringen van kinderen, jongeren en ouders. Door in gesprek te gaan over deze ervaringen weet je wat het effect is van het beleid in het dagelijks leven van kinderen, jongeren en ouders. Oftewel, hoe het beleid in de praktijk uitpakt. Sluiten hun ervaringen aan bij de bedoeling van het beleid? Hun ervaringen kunnen nieuwe inzichten bieden om nieuw beleid te maken of bestaand beleid te verbeteren. Zo zorgt u voor beleid dat beter aansluit bij de realiteit van kinderen, jongeren en ouders. 

Waarom ervaringskennis betrekken bij onderzoek?

Kinderen, jongeren en ouders worden regelmatig als respondent betrokken bij onderzoeken. Ze krijgen dan vragen voorgelegd die helpen bij het beantwoorden van de onderzoeksvraag. Kinderen, jongeren en ouders betrekken vanuit hun ervaringskennis bij het onderzoek gaat verder dan dat. Laat ouders, jongeren en of kinderen bijvoorbeeld meedenken over de onderzoeksvraag, het onderzoeksdesign en de aanbevelingen. Het onderzoek, de resultaten en de aanbevelingen sluiten zo beter aan op de praktijk. Bekijk deze website voor meer informatie over ervaringskennis/participatie en onderzoek. Of kijk naar wat onderzoekers zeggen over het nut van ervaringskennis in onderzoek in het onderstaande filmpje.

Zonmw

Bekijk het filmpje over het nut van ervaringskennis


  • Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie. (2019). Ervaringskennis als betekenisvolle bijdrage.
  • Gorissen, W. (2017). Samen leren doen wat werkt. Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut.
  • Cadat-Lampe, A. Lucassen, S. Nourozi, & K. Sok (2018). Ervaringskennis in beleid. Utrecht: Movisie.
  • Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (20-11-1989), Artikel 12: Mening van het kind, New York.
Vragen?

Willeke van Sleeuwen is contactpersoon.

Foto Willeke van Sleeuwen

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies