Risicoprofiel slachtoffers van mensenhandel

Bij veel slachtoffers van loverboys of mensenhandelaren speelt onderliggende en complexe problematiek. Vaak zijn slachtoffers minderjarig of adolescent. Risicoprofielen voor meisjes en voor jongens geven inzicht in welke jongeren het meest risico lopen op slachtofferschap.

Hoe wordt iemand slachtoffer?

Onderliggende en complexe problematiek

Uit onderzoek blijkt dat veel slachtoffers een achtergrond hebben van huiselijk geweld en kindermishandeling, waaronder seksueel misbruik. Verreweg de meeste slachtoffers kampen met meerdere psychische of psychiatrische klachten of psychosociale problemen. Ook hebben ze vaak een lichte verstandelijke beperking. Mensenhandelaren kiezen hun slachtoffers vaak uit op deze kwetsbare kenmerken.

Leeftijdsfase slachtoffers

Problemen met loverboys komen vooral voor onder slachtoffers in de − vroege − adolescentie, een leeftijdsfase die essentieel is voor hun ontwikkeling. De problemen vormen een ernstige bedreiging voor hun sociaal-emotionele, cognitieve, seksuele en persoonlijkheidsontwikkeling.

Profielen

Zowel meisjes als jongens kunnen slachtoffer worden van seksuele uitbuiting en mensenhandel. Op basis van onderzoek zijn (risico)profielen van meisjes- en jongensslachtoffers bekend.

Risicoprofiel van meisjes

Vaak wordt uitgegaan van vijf profielen van meisjesslachtoffers van loverboys. Dit zijn ook risicoprofielen voor meisjes die nog geen slachtoffer zijn.

  • Faseproblematiek: meisjes met heftig pubergedrag (uit de hand gelopen conflicten met ouders, leven tussen twee culturen, foute jongen op fout moment ontmoet).
  • Zeer beïnvloedbare meisjes: bijvoorbeeld meisjes met een lichte verstandelijke beperking, psychische problemen, een afhankelijkheidsstoornis in ontwikkeling, of naïviteit als gevolg van een beschermde opvoeding (door religie, taboe op seksualiteit, cultuur, type ouder).
  • Getraumatiseerde meisjes: meisjes met traumatische ervaringen, zoals seksueel misbruik.
  • Multiproblematiek: ouders en dus ook kind hebben op verschillende gebieden langdurig problemen zoals: verslaving, psychiatrie, vroege hechtingsproblemen, seksueel misbruik en andere trauma's, zwervend, schulden, huiselijk geweld.
  • Eergerelateerd: meisjes uit gezinnen waarin eer voorop staat waardoor ze bijvoorbeeld chantabel kunnen zijn wanneer zij met een jongen naar bed zijn geweest.

Risicoprofiel van jongens

Over de aard en omvang van jongens die slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting en mensenhandel is nog weinig bekend. De problematiek speelt zich, mogelijk nog meer dan bij meisjes, in het verborgene af. In de samenleving is er nog weinig bekendheid mee en hulpverleningsorganisaties hebben nog weinig deskundigheid.

Onderzoek naar seksuele uitbuiting van jongens in Nederland (2017) leidde tot drie profielen:

  • Klassiek: de jongen is gevoelig voor geld, vaak homoseksueel of biseksueel en bij de ouders of familie van de jongen rust vaak een zwaar stigma op mannenseks en mannenprostitutie.
  • Overlevingsmodus: de jongen leeft niet meer bij zijn ouders; zijn ouders zijn bijvoorbeeld gescheiden, hebben hem in de steek gelaten of zijn overleden. De jongen heeft te maken met een ernstige afhankelijkheid, zoals drugsverslaving, hoge schulden of dakloosheid. De jongen is van dag tot dag aan het overleven.
  • Eer- en stigma-gerelateerd bij coming-out: de jongen is homoseksueel en bezig met zijn persoonlijke 'coming out'. Hij leeft in een streng-religieuze of autoritaire opvoedingsomgeving waarin zijn homoseksuele geaardheid onbespreekbaar is. Hij zoekt heimelijk betaalde of niet-betaalde seksuele contacten met (oudere) mannen via het internet en sociale media of anders in zijn omgeving. Er is een verhoogde dreiging van geweldpleging.

Bekijk voor een volledige beschrijving van de profielen hoofdstuk 3 in Seksuele uitbuiting van jongens in Nederland.

Vermoedens

Vermoed je dat iemand slachtoffer is van een loverboy of mensenhandelaar? Lees meer over signalering of melding en registratie.

Bronnen
  • Dijke, A. van, F. Lamers, M. Talhout (2012). Wie zijn de meiden van Asja? De gang naar de jeugdprostitutie. Amsterdam: SWP.
  • Deth, A. van, L. Repetur, O. Storms (2013). Registratie slachtoffers loverboys in de jeugdsector. Utrecht: Movisie.
  • Gelder, P. van, W. Smit, L. Bakker, K. de Vaan (2017). Seksuele uitbuiting van jongens in Nederland. Amsterdam: Regioplan.
Anne Addink