Hoe versterk ik de samenwerking met huisarts, jeugdgezondheidszorg en school?

Het opbouwen van een goede werkrelatie heeft tijd nodig. Maak werkafspraken over hoe en wanneer je overlegt en terugkoppelt. Bespreek wat goed gaat en wat beter kan.

Ben je veel aan het werk in een huisartsenpraktijk? Dan werk je vaak wat meer zelfstandig. In dat geval is het goed om extra aandacht te hebben voor het contact met jeugdprofessionals in het wijkteam. Wissel kennis uit en spar met elkaar.

Probeer met andere jeugdprofessionals bij de huisarts, of Praktijkondersteuners Jeugd (POH Jeugd) te reflecteren op jullie werk. Ook gezamenlijke bijscholing helpt. Zo kun je samen beter omgaan met verschillende soorten opvoedvragen en problemen waarmee kinderen en gezinnen bij je komen.

Weet welke organisaties er zijn in jouw gemeente en welke diensten zij aanbieden. Uit pilotevaluaties blijkt dit een succesfactor te zijn voor de jeugdprofessional bij de huisarts, de POH Jeugd.

Organiseer de samenwerking met de jgz vanuit de behoeften van het kind en het gezin. Laat hun situatie leidend zijn in het afstemmen van hulp en ondersteuning. Zie hen als gelijkwaardige partners in het proces.

Bouw aan duurzame werkrelaties met jgz-professionals. Vertrouwen, respect en kennis van elkaars expertise zijn cruciaal voor effectieve samenwerking. Jgz-professionals hebben medische en ontwikkelingsgerichte kennis, terwijl wijkteamprofessionals sociale, opvoedkundige en netwerkgerichte expertise hebben. Combineer deze kennis bij casusoverleggen en gezamenlijke planvorming. Maak ook ieders rol en expertise duidelijk. Waar zit overlap, en waarin verschillen jullie?

Zorg dat er een gezamenlijke visie is op samenwerken, die vertaald is naar concrete doelen. Bespreek en draag deze visie actief uit binnen het team. Stem gezamenlijke doelen af, zoals preventie, vroegsignalering en het versterken van gezinnen. En gebruik tools zoals de Implementatiewijzer om richtlijnen en werkwijzen op elkaar af te stemmen.

Maak afspraken over privacy en overdracht en het delen van gegevens. Werk waar mogelijk met een gedeeld (digitaal) dossier of warme overdracht.

Zorg voor toestemming van ouders voordat je contact legt met de school. Vanwege privacy mag de school alleen informatie delen of opvragen mét toestemming.

In het basisonderwijs is de leerkracht de eerste contactpersoon als je met toestemming van de ouders wil afstemmen over een kind. In het voortgezet onderwijs is dit de mentor. In het basisonderwijs wordt de leerkracht soms bijgestaan door een intern begeleider, als een kind meer aandacht nodig heeft. In het voortgezet onderwijs is dit de ondersteuningscoördinator. Zij coördineren dan de ondersteuning, houden dossiers bij en zijn vaak eerste aanspreekpunt.

Als de school denkt dat er steun voor het kind of de thuissituatie nodig is, kan school direct contact opnemen met het wijkteam. De school kan ook een overleg organiseren. Zoals een zorgoverleg, multidisciplinair overleg (mdo) of veiligheidsoverleg. Dit overleg is meestal met ouders, leerling en de intern begeleider (basisonderwijs) of ondersteuningscoördinator (voortgezet onderwijs). Andere professionals kunnen aansluiten als dat helpt. In het overleg bespreken alle aanwezigen welke ondersteuning nodig is op school, thuis en in de vrije tijd. Ook ondersteuning aan ouders kan een onderwerp zijn. Soms gaat het over een passendere onderwijsplek, zoals gespecialiseerd onderwijs of een onderwijszorgarrangement.

Scholen hebben ook zelf verschillende mogelijkheden om kinderen in de klas te stimuleren in hun ontwikkeling. Zoals extra uitleg in de klas, differentiatie in lesstof, remedial teaching, of een duidelijke aanpak rond pesten en sociaal-emotioneel leren. Aanvullend zijn er mogelijkheden via het samenwerkingsverband passend onderwijs. Zoals dyslexiezorg, extra begeleiding, of hulp bij gedrag of ontwikkeling. Het is als wijkteamprofessional goed om te weten welke mogelijkheden de school biedt.

De meeste scholen waarderen het als je ze op de hoogte houdt van de ondersteuning door het wijkteam aan leerlingen. Maak afspraken over:

• welke informatie je met elkaar deelt
• wie wat doet
• hoe vaak je met elkaar overlegt
• wanneer je de voortgang terugkoppelt

• Jeugdhulp bij de huisarts (Accare.nl).
• Benda, L., M. Diepstraten, R. Van Eijkel en M. Remmerswaal (2020). 'Wijkteams en praktijkondersteuners in de jeugdzorg'. Centraal Planbureau.
• Nederlands Jeugdinstituut. (2019). Samenwerking tussen huisarts en wijkteam: Jeugdprofessionals bij de huisarts – Praktijkkennis in beeld.
• Verwey-Jonker Instituut. (2019). De sterkste schakels: Factsheet.