Waar kun je relevante data vinden?

Waar vind ik cijfers over jeugd? 

In de databank cijfers van het NJi vind je verschillende cijfers over kinderen in Nederland en de voorzieningen die zij gebruiken: Cijfers over jeugd en opvoeding. 

Cijfers van CBS 

• De jeugdmonitor van het CBS: Jeugdmonitor 
• Alle verzamelde cijfers van CBS: StatLine 
• Dashboards van het CBS met cijfers verzameld per thema: Dashboards.cbs.nl 

Cijfers per gemeente 

• In de Staat van de Jeugd kun je per gemeente zien hoe het met de jeugd gaat. 
• Cijfers en statistieken van gemeenten bij de VNG: Waarstaatjegemeente.nl. 

Cijfers over onderwijs 

• Cijfers over onderwijs worden verzameld door het ministerie van OCW, OCW in cijfers, en DUO, Open onderwijsdata. 
• Cijfers over voortijdig schoolverlaters vind je op de Dashboards voortijdig schoolverlaten (vsv), jongeren zonder werk en onderwijs (neet) en jongeren in een kwetsbare positie (jikp).

Cijfers over gezondheid 

• Cijfers uit de gezondheidsmonitor Jeugd vind je bij het RIVM: Gezondheidsmonitor Jeugd 
• Het Trimbos heeft cijfers over de psychische en mentale gezondheid, alcohol, roken en middelengebruik: Feiten en cijfers over alcohol, drugs, roken en welzijn    

Cijfers van overige bronnen 

• Internationale cijfers, ook over jeugd, vind je bij Eurostat en de OECD.  
• De Kansenkaart combineert cijfers om te laten zien in welke wijken en situaties kinderen de beste kans hebben om armoede achter zich te laten. 
• Cijfers over de Raad voor de Kinderbescherming. 

Vergeet niet dat de plaatselijke GGD, de eigen gemeente en je eigen organisatie misschien ook cijfers verzamelen die je kunt gebruiken om van te leren. 

Hoe verzamel je kwalitatieve data?  

Harde cijfers zijn per definitie een beetje platgeslagen. Als je je alleen op cijfers richt in je metingen en verbeteracties, kun je makkelijk het bredere doel uit het oog verliezen. Dat zie je bijvoorbeeld als er zoveel nadruk op positieve uitkomsten in jeugdhulp komt te liggen, dat aanbieders kinderen met ingewikkelde problemen niet meer willen helpen. Het is dus goed om ook kwalitatieve methoden te gebruiken om data te verzamelen.  

Je kunt dat doen door systematisch verhalen en ervaringen op te halen bij mensen die met kinderen werken. Zij zien dagelijks hoe het met kinderen gaat en vertalen dat in hun hoofd automatisch in een signaal: 'In deze wijk zijn wel erg veel kinderen met overgewicht', of 'op deze school spelen ook kinderen uit verschillende groepen met elkaar op het plein'. Hieronder vind je voorbeelden uit de praktijk.  

Uit de praktijk: signalen ophalen in regio Rijnmond 

Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in de regio Rijnmond ontwikkelde een methodiek voor jgz-professionals om op systematische wijze signalen op te halen uit de dagelijkse praktijk. Zij verzamelen signalen op alle vijftig CJG-locaties en vatten die samen. Dat doen ze door in een vastgestelde periode een signalenposter op te hangen in de kantines of koffiekamers van alle locaties. De CJG-professionals kunnen op deze poster hun signalen beschrijven.

De posters worden verzameld en de informatie wordt samengevoegd. Daarbij wordt gekeken naar signalen die veel gezien worden, en naar de kleinere, maar belangrijke signalen. Vervolgens duidt de gemeente de samenvatting in een gesprek met medewerkers van verschillende CJG-locaties. Dat gesprek begint met de vraag naar herkenning van de signalen en eindigt met een samenvatting van de meest belangrijke of urgente signalen. Hier worden acties aan gekoppeld om zo nog beter aan te sluiten bij de behoeften van kinderen en gezinnen. Daarnaast worden de signalen samen met passende beleidsadviezen gedeeld met de gemeenten, zodat ze gebruikt kunnen worden als input voor het jeugdbeleid.  

Uit de praktijk: narratief werken in de wijkteams van Enschede 

De wijkteams in Enschede werken samen met StoryConnect aan narratief werken. Ze halen op een systematische manier praktijkverhalen op bij wijkteamprofessionals om vanuit hier te kunnen leren en verbeteren. De vertellers beantwoorden vervolgens een aantal vragen over hun eigen verhaal in een digitaal vertelpunt. Dat levert naast de kwalitatieve data ook kwantitatieve data op: over het verhaal, de context en de verteller. Bijvoorbeeld hoe vaak ze dergelijke verhalen meemaken en aan welk thema het relateert. 

Vooralsnog is het perspectief van wijkteammedewerkers het voornaamste. Binnenkort wordt gestart met het toevoegen van het perspectief van inwoners en samenwerkingspartners. In werksessies worden de data vervolgens gebruikt om inzicht op te bouwen en acties te formuleren. 

Het ophalen van verhalen gaat ondertussen door, waardoor een cyclisch proces ontstaat en het effect van veranderingen zichtbaar wordt. Dat helpt onder andere om de samenwerking in de keten te verbeteren en om trends en tendensen vroegtijdig op te sporen. 

Podcastaflevering over datagedreven werken 

In onderstaande aflevering van de podcast De Beleidsmakers Jeugd spreken twee beleidsmakers over de rol van data in beleidsontwikkeling. Wytse de Jong van gemeente Utrecht geeft een inkijkje in de manier waarop de gemeente Utrecht data inzet binnen het beleid. Zainab Saberi werkt aan een grote transitie binnen GR-JW Regio Midden-Holland, waarbij vijf gemeenten steeds meer datagedreven gaan werken. Samen met Afke Donker van het NJi bespreken zij waarom het belangrijk is om niet alleen naar cijfers te kijken, maar vooral het verhaal achter de data te begrijpen.

In het kort 

Datagedreven werken vraagt om meer dan alleen cijfers. Combineer kwantitatieve data uit landelijke, regionale en lokale databronnen met kwalitatieve informatie uit gesprekken, ervaringen en praktijkverhalen. Zo krijg je een vollediger beeld van wat er speelt bij kinderen, jongeren en gezinnen. Gebruik deze informatie als basis om samen met professionals, gemeenten en andere partners te leren, trends te herkennen en het jeugdbeleid en de ondersteuning steeds verder te verbeteren.