Cijfers over seksueel gedrag

Seksueel gedrag van jongeren

Grafiek Seksueel gedrag in 2012 en 2017

Jongeren beginnen ongeveer anderhalf jaar later aan seks dan vijf jaar geleden. Deze ontwikkeling geldt voor alle type seksuele handelingen. Zo heeft in 2017 de helft van de jongeren geslachtsgemeenschap gehad op de gemiddelde leeftijd van 18,6 jaar. Vijf jaar eerder, in 2012, was dat 17,1 jaar. De helft van de jongeren tongzoenden voor het eerst op de gemiddelde leeftijd van 15,8 jaar in 2017. In 2012 was dat 14,4 jaar. Tussen 2005 en 2012 was de leeftijd waarop jongeren aan seks begonnen vrijwel gelijk.

Grensoverschrijdend gedrag

Veertien procent van de meisjes en drie procent van de jongens is ooit gedwongen tot seksuele handelingen of heeft seks gehad tegen zijn of haar wil. Van de jongeren die dit hebben meegemaakt gebeurde dit voor een op de twaalf jongens en 1 op de vijf meisjes nog een keer door iemand anders (Rutgers & SOA Nederland, 2017).

Het HBSC onderzoek uit 2017 onder scholieren van 12 tot en met 16 jaar laat een vergelijkbaar beeld zien. Circa 82 procent van de scholieren in het voortgezet onderwijs zegt wel eens verliefd te zijn geweest. Van de jongens geeft 1,7 procent aan verliefd te zijn geweest op iemand van hetzelfde geslacht. Bij de meisjes gaat het om 1,5 procent. Circa 10 procent van de jongens en meisjes op het voortgezet onderwijs zegt weleens seksuele gemeenschap te hebben gehad. Tussen 2001 en 2017 blijkt sprake te zijn van een dalende trend in het aantal scholieren dat seksuele gemeenschap heeft gehad. In 2001 ging het om 16 procent van de scholieren. In 2017 is dit gedaald naar 10 procent (Stevens e.a., 2018).

Definitie

Onder seksueel gedrag vallen alle vormen van seksueel contact, van knuffelen, zoenen tot geslachtsgemeenschap, alsook alle gedragingen die alleen worden verricht en kunnen leiden tot seksuele opwinding bij de persoon zelf of een ander. Over grensoverschrijdend seksueel gedrag wordt gesproken wanneer iemand die geen seks wil, toch wordt overgehaald, beïnvloed, gemanipuleerd of gedwongen om seks te hebben of lichamelijke seksuele handelingen uit te voeren. Er kan ook sprake zijn van grensoverschrijdende seksuele ervaringen zonder fysiek contact. Iemand wordt dan ongevraagd geconfronteerd met seksuele opmerkingen en/of seksuele bewegingen.

Gebruikte publicaties
  • Kuyper, L., Wit, J. de, Adam, P. (2010) Laat je nu horen! Een onderzoek naar grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen onder jongeren. Utrecht: Universiteit Utrecht
  • Rutgers & SOA Aids Nederland (2017). Belangrijkste conclusies Seks onder je 25e 2017.
  • Stevens, G., van Dorsselaer, S., Boer, M., de Roos, S., Duinhof, E., ter Bogt, T., van den Eijnden, R., Kuyper, L., Visser, D., Vollebergh, W. & de Looze, M. (2018). HBSC 2017. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. Utrecht: Universiteit Utrecht/Trimbos instituut/Sociaal en Cultureel Planbureau.
Gebruikte onderzoeken
Deniz Ince

Drs. Deniz Ince

medewerker inhoud