Seksuele ontwikkeling van kinderen in de basisschoolleeftijd

De seksuele ontwikkeling van kinderen in de basisschoolleeftijd (6 tot 12 jaar) gaat vooral over het ervaren van het eigen lichaam en over intimiteit in relaties. Op deze leeftijd gaan kinderen zichzelf vergelijken met anderen. Ook worden ze nieuwsgierig naar relaties en krijgen ze vragen over seks. Ouders én professionals kunnen kinderen op deze leeftijd ondersteunen door onzekerheden en vragen op dit gebied serieus te nemen.

Seksuele ontwikkeling tussen de 6 en 12 jaar

De seksuele ontwikkeling van kinderen in de basisschoolleeftijd verloopt meestal vanzelf. Het is te zien als een soort voorbereiding op de beleving van seksualiteit later in hun leven. Tussen de 6 en 12 jaar worden kinderen zich meer bewust van de mening van anderen. Ook gaan ze hun eigen lichaam vergelijken met dat van anderen. In grote lijnen verloopt hun seksuele ontwikkeling zo:

6 jaar

Vanaf 6 jaar weten kinderen dat het aanraken van je eigen geslachtsdelen iets is dat je doet zonder dat anderen erbij zijn. Soms vertellen kinderen op deze leeftijd schuine moppen of tekenen ze geslachtsdelen in hun schrift om anderen uit te dagen. De meeste kinderen spelen op deze leeftijd het liefst met kinderen van hun eigen geslacht en gedragen zich zoals ze denken dat bij hun sekse hoort. Ook gaan ze vaak vanaf hun zesde jaar hun ouders steeds meer vragen over seksualiteit.

7 jaar

Vanaf 7 jaar ontdekken kinderen wat wel en niet hoort in de omgang met andere mensen. Ook kunnen kinderen vanaf deze leeftijd gaan fantaseren over verliefdheid en intimiteit, bijvoorbeeld over met wie ze verkering willen of willen trouwen. Ze zeggen dat ze verliefd zijn als ze iemand heel lief vinden. Vanaf deze leeftijd krijgen jongens meestal meer vriendschappen met jongens en meisjes meer met meisjes.

8 - 10 jaar

Tussen de 8 en 10 jaar beginnen kinderen voor het eerst hun seksuele voorkeur te verkennen. Ze kunnen zich dan ook ongemakkelijker gaan voelen over hun eigen lichaam. Ze doen daarom bijvoorbeeld de deur van de wc of badkamer op slot. Of ze willen zich niet meer in hun blootje laten zien en doen een handdoek om. Ook worden ze zich op deze leeftijd meer bewust van zichzelf en van de verschillen met anderen. Vanaf deze leeftijd kunnen ze ook bewuster gaan masturberen en daarbij een orgasme krijgen.   

10 - 12 jaar

Tussen de 10 en 12 jaar komen kinderen in de puberteit. Ze krijgen te maken met lichamelijke veranderingen waar ze vaak erg aan moeten wennen. Ze vragen zich ook af of hun lichaam wel normaal is en worden daar onzeker van. Ook worden ze vaak voor het eerst verliefd en voelen ze zich seksueel aangetrokken tot anderen. Meestal hebben jongens meer seksuele fantasieën dan meisjes, maar niet altijd. Gevoelens van seksuele opwinding zijn op deze leeftijd normaal. Sommige kinderen hebben ook hun eerste orgasme.

Steun bij de seksuele ontwikkeling van kinderen

Als professional steun je kinderen in de basisschoolleeftijd bij hun seksuele ontwikkeling door het bespreekbaar te maken met henzelf en met hun ouders. Bij het bespreekbaar maken van de seksuele ontwikkeling kun je ingaan op de lichamelijke veranderingen, de waarden en normen van gedrag, maar ook uitleggen dat er grenzen zijn en dat deze grenzen voor iedereen verschillend zijn.

Zo draag je bij aan het doorbreken van taboes en creëer je een ruimte waarin kinderen en ouders bij jou terecht kunnen voor vragen en zorgen rondom seksualiteit. Op de pagina Seksualiteit bespreken met kinderen en ouders van Rutgers lees je meer over waar je op moet letten tijdens het gesprek over seksualiteit. 

Alle pagina's over seksualiteit en gender

Naar het overzicht

 Sharon Danen