Verminderen van prestatiedruk in het onderwijs

Kinderen en jongeren ervaren steeds vaker stress door school of studie: door de druk om over te gaan, een 'hoog' schooladvies te krijgen, hoge cijfers te halen en te voldoen aan de verwachtingen van anderen. Als het leren moeilijker wordt, bijvoorbeeld omdat er thuis van alles aan de hand is, kan dat het zelfvertrouwen en welbevinden van leerlingen negatief beïnvloeden. Wat kun je als onderwijsprofessional doen om de prestatiedruk te verminderen?

Prestatiedruk verminderen bij leerlingen

  • Waardeer alle talenten van leerlingen, niet alleen de cognitieve.
  • Wees nieuwsgierig naar 'buitenschoolse' talenten. Onderzoek met leerlingen hoe die binnen school benut kunnen worden. Wat zijn hun dromen en hoe kunnen ze die concreet maken?
  • Zorg voor een veilig leerklimaat waarin elke vraag gesteld mag worden.
  • Heb oog voor de 'superdiversiteit' in je klas en van de didactiek die dat vraagt.
  • Versterk bij leerlingen het geloof in hun eigen kunnen. Dit kun je doen door in de dynamiek van de les oog te houden voor verschillen in leertempo en zelfvertrouwen. Stuur op succeservaringen en leerwinst voor alle leerlingen.
  • Organiseer steun aan elkaar, stimuleer samen leren.
  • Stimuleer het leren van fouten. Fouten maken hoort bij je ontwikkelen.
  • Organiseer het leren en toetsen op zo’n manier dat er op verschillende manieren geleerd en getoetst kan worden.
  • Heb hoge verwachtingen van alle leerlingen, en stem het leren en de steun af op wat zij nodig hebben.
  • Ga in gesprek met je leerlingen over de druk die zij ervaren, en neem hun suggesties serieus. Doe dat zowel individueel als in klassenverband.
  • Organiseer invloed van de leerlingen op de manier waarop het er aan toegaat op school.

Meer informatie

Zo versterk je de motivatie van leerlingen op school - VO-raadPraktijkkaart: Welbevinden en gelijke kansen - Trimbos-instituutSociaal-emotionele ontwikkeling van de leerling - Onderwijskennis.nl

Prestatiedruk verminderen met collega’s 

  • Verdiep samen de visie op prestatiedruk van leerlingen en hoe je die druk als school kunt helpen tegengaan. Kies een aantal speerpunten per schooljaar om focus te houden.
  • Heb oog voor de prestatiedruk die je individueel en als team ervaart. Om goed om te kunnen gaan met de eisen die aan de school worden gesteld, is het ook belangrijk je eigen veerkracht en steun te organiseren.
  • Organiseer met elkaar de inhoud en planning van huiswerk en toetsen op zo’n manier dat leerlingen overzicht kunnen houden en de hoeveelheid behapbaar blijft.
  • Werk systematisch en samen met collega’s aan pedagogische en didactische doelen en open daarbij de deuren van de klas voor elkaar. Zo leer je van en met elkaar en laat je aan de leerlingen zien dat fouten maken mag.
  • Werk samen met partijen rond de school op het gebied van cultuur, sport, kinder- en jongerenwerk aan het versterken van zelfvertrouwen en veerkracht van je leerlingen.

Meer informatie

Preventief werken aan sociaal emotionele ontwikkeling en welbevinden - PharosBijeenkomst 'Professionalisering en Gelijke Kansen' - YouTube

Prestatiedruk verminderen met ouders

Ouders willen altijd het beste voor hun kind. Vaak hopen ze dat hun kind een zo 'hoog mogelijk' schoolniveau haalt, omdat ze verwachten dat hun kind daarmee een goede toekomst krijgt. Als de school een andere inschatting heeft dan de ouders kan dit spanning geven; zowel bij de leerling als bij de ouders en de school.

Voor het verminderen van prestatiedruk helpt in ieder geval:

  • Investeer vanuit school in partnerschap met ouders. Zorg vanaf de start van de relatie voor voldoende informeel contact vanuit gelijkwaardigheid.
  • Verken samen met ouders en leerling de brede talenten van de leerling en geef aandacht aan het belang van voldoende ontspanning binnen en buiten school.
  • Stimuleer ouders om niet via digitale volgsystemen al het huiswerk en alle cijfers te volgen, want dat verhoogt de druk alleen maar.

Meer informatie

Samenwerken met ouders: van nee naar mee - Noëlle PameijerGereedschapskist beter samenwerken met ouders - Hogeschool Rotterdam

Alle pagina's over welbevinden

Naar het overzicht

Martijn van Wietmarschen

Martijn van Wietmarschen

adviseur transformatie jeugdstelsel