Een schokkende gebeurtenis op het werk

Er is iets ergs gebeurd op het werk. Dat is heftig voor alle betrokkenen, dus ook voor jou als jeugdprofessional. Dit kan bij jou en jouw collega's allerlei gevoelens oproepen, zoals verdriet, boosheid of onbegrip. Mogelijk ben je angstig en maak je je zorgen over veiligheid. Neem je gevoelens serieus, deel ze met anderen en zorg goed voor jezelf en elkaar.

Achtbaan van gevoelens

Er heeft een schokkende gebeurtenis plaatsgevonden op het werk. Als er zoiets ergs gebeurt, kan dit allerlei gevoelens oproepen. Dat kan verschillen per persoon:

  • Misschien ben je bang of maak je je zorgen omdat dit jou ook kan overkomen.
  • Je kunt heel verdrietig of erg boos zijn.
  • Misschien voel je je machteloos of schuldig, omdat je niet hebt kunnen helpen.

Wat je ook voelt, niks is raar. Neem je gevoelens serieus en praat erover. Dat kan met iedereen waar jij je maar vertrouwd bij voelt, of dat nu thuis of op het werk is. Bespreek je gevoelens tijdens dagelijkse contacten met je naasten, je collega's, team of je leidinggevende.

Herinneringen aan eerdere gebeurtenissen

Professionals in het jeugdveld maken regelmatig ingrijpende dingen mee. Velen hebben ervaringen waarbij zij onveiligheid hebben ervaren. Schokkende gebeurtenissen tijdens het werk kunnen herinneringen oproepen aan eerdere ervaringen. Ook hiervoor geldt: houd het niet voor jezelf, maar deel je herinneringen en ervaringen met anderen. Dat maakt het lichter.

Zorg goed voor jezelf

De emoties en spanningen die dit met zich meebrengt ,kosten veel energie. Wat jou kan helpen is goed voor jezelf zorgen. Als jij goed voor jezelf zorgt dan kun jij er ook zijn voor jouw collega's en de kinderen, jongeren en ouders met wie je werkt.

  • Is er veel berichtgeving over de schokkende gebeurtenis, bijvoorbeeld in de media of in groepsapps met collega's? Zet jezelf op een nieuwsrantsoen. Soms spreken berichten elkaar tegen of zijn ze verontrustend. Maakt dat je onrustig? Kies er dan voor om alleen het nieuws van jouw eigen organisatie te volgen en de bronnen die jij vertrouwt, bijvoorbeeld via intranet.
  • Lees meer over hoe jij jezelf gezond kunt houden op de pagina Goed voor jezelf zorgen.

Organiseer een bijeenkomst met je team

Naast de gesprekken die je voert tijdens dagelijkse contacten kun je in overleg met je leidinggevende ook een bijeenkomst organiseren of het onderwerp agenderen tijdens een teamoverleg. Zeker wanneer een schokkende gebeurtenis in jouw nabije werkomgeving plaatsgevonden heeft, maar ook wanneer het verder van jou en jouw collega's af staat. Als je met elkaar je gevoelens deelt over een schokkende gebeurtenis zijn er een paar dingen waar je aan kunt denken:

  • Creëer tijd en ruimte, zorg dat het team zoveel mogelijk compleet is en er een leidinggevende is die ook onvoorwaardelijk aanwezig kan zijn.
  • Zorg voor een goede gespreksleider met een neutrale houding.
  • Doel is samenkomen en je verhaal kunnen doen, luisteren naar elkaar en accepteren dat alles er mag zijn aan emoties.
  • Kies voor een vorm waarbij iedereen aan het woord komt.
  • Laat mensen vertellen en uitpraten, ga niet op zoek naar oplossingen. 
  • Probeer helpende gedachten te herhalen. 
  • Bespreek met elkaar hoe je er met de kinderen en jongeren over kunt praten, welke vragen je kunt verwachten, ook van ouders. En wat je kunt vertellen.
  • Maak afspraken over een opvangnet. Wie kunnen collega's wanneer bereiken als daar behoefte aan is? Bouw samen een steunstructuur om jullie team heen.

Tips voor teams

  • Goede zorg verlenen is teamwerk. Je hebt je collega's nu nog harder nodig dan anders.
  • Maak je je zorgen over de veiligheid van kinderen, jongeren, ouders en collega's? Bespreek dat in je team of praat met gedragswetenschappers en andere leidinggevenden, doe het samen.
  • Probeer zo veel mogelijk de rust te bewaren, onheilsboodschappen helpen niet. Spreek collega's daarop aan.
  • Wat als collega's bang zijn en hun werk niet goed kunnen oppakken? De ene collega zal hier anders mee omgaan dan de andere. Het is belangrijk om nu geduld en begrip voor elkaar te hebben. Geef collega's de ruimte om hun onzekerheid, angsten of zorgen te delen.
  • Wanneer dit helpt, spreek af om even een tijdje in een zwaardere bezetting te werken of vraag een collega bij wie je je vertrouwt voelt om samen diensten te draaien.
  • Er kan veel belangstelling van buitenstaanders zijn, zoals media of mensen uit de buurt. Dit kan best intimiderend zijn. Ga niet in op vragen, maar verwijs hen door naar de afdeling communicatie.

Werkgevers en leidinggevenden

Wat voor jeugdprofessionals geldt, geldt ook voor hun werkgevers en leidinggevenden. Neem je gevoelens serieus, deel ze met anderen en zorg goed voor jezelf. Dat is een voorwaarde om inzetbaar te blijven en tot steun te zijn en blijven als werkgever en leidinggevende. Geef het juiste voorbeeld. Als jij laat zien dat je gevoelens bespreekt en voor jezelf zorgt, dan weten jouw medewerkers dat het kan en mag en handelen ze er zelf ook eerder naar.

Zorg voor adequate en heldere informatie. Geef ook aan wanneer iets niet bekend is of niet mogelijk is. Informatie voorkomt geruchtenstromen en onnodige onzekerheid en angst. Deel vervelende boodschappen direct, dat geeft duidelijkheid.

Als werkgever heb je een belangrijke proactieve en faciliterende rol. Organiseer bijeenkomsten met teams of de hele organisatie voor samenkomst en uitwisseling en zorg voor adequate en heldere informatie. Overweeg of het nodig is om tijdelijk met een zwaardere bezetting te draaien totdat iedereen zich weer veilig voelt.

Meer praktische tips voor werkgevers en leidinggevenden lees je op de pagina Goed voor jezelf zorgen.

Suggesties of voorbeelden?

Ben jij jeugdprofessional of leidinggevende van jeugdprofessionals? In de online community Platform Vakmanschap ontvangen we graag suggesties en goede voorbeelden. Door kennis en informatie te delen, leren we samen wat werkt in moeilijke situaties en kunnen we dat beschikbaar maken voor anderen.

Saadia Bouzelmad