• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Slachtoffers loverboys

Opvang en behandeling van slachtoffers van loverboys

Slachtoffers van loverboys en mensenhandel moeten de juiste hulp krijgen. Vaak zijn ze getraumatiseerd en hebben allereerst medische hulp en een veilige omgeving nodig. In de periode daarna worden slachtoffers stap-voor-stap weer voorbereid op het gewone leven. Hierbij kun je denken aan weer terug naar school of werk gaan, zinvolle vrijetijdsbesteding hebben en positieve vriendschappen aangaan. Een voorwaarde daarvoor is een gezonde uitgangspositie: onderliggende problemen en problemen die zijn voortgekomen uit het slachtofferschap, zijn opgelost dan wel hanteerbaar gemaakt. Een veelvoorkomend onderliggend probleem is traumatisering in de kindertijd. Dit vraagt om specifieke behandeling. Het aanbod voor deze slachtoffers is er ook op gericht te voorkomen dat meisjes opnieuw slachtoffer van een loverboy worden.

Gespecialiseerde opvang en hulp

Niet elke organisatie kan slachtoffers van loverboys opvangen. Vaak is er sprake van complexe problematiek, die vraagt om gespecialiseerde hulp. Er zijn verschillende voorwaarden verbonden aan het bieden van hulp aan slachtoffers van mensenhandel. De Inspectie Jeugdzorg controleert of instellingen bevoegd zijn om loverboyslachtoffers hulp te bieden.

In 2011 heeft de overheid de 'Rijksbrede aanpak loverboyproblematiek' geïntroduceerd, waarvan een verbetering van de zorg voor en bescherming van slachtoffers van loverboys een onderdeel is. Er bestaan in Nederland verschillende opvang- en behandelvarianten voor deze slachtoffers die vaak al doende zijn ontstaan en waarbij nog weinig zicht is op werkzaamheid. Voordat deze werkzaamheid onderzocht kan worden, is het noodzakelijk de behandelmethoden expliciet te beschrijven en onderbouwen, en op basis daarvan verder te ontwikkelen. In 2015-2016 hebben zes opvang- en behandellocaties deelgenomen aan een project waarbinnen zij hun behandelaanbod hebben beschreven, onderbouwd en waar nodig doorontwikkeld. Meer informatie over het project en de verschillende deelnemende locaties is te vinden in de slotnotitie Behandelaanbod slachtoffers van loverboys en mensenhandel

Effectieve behandelvormen

In Nederlands zijn er op dit moment ongeveer 10 organisaties die gespecialiseerde hulp aan slachtoffers bieden.  Het gaat dan voornamelijk om residentiele hulp: een combinatie van verblijf en behandeling. Momenteel is er één programma dat specifiek is voor deze doelgroep opgenomen in de databank Effectieve jeugdinterventie: Asja is een sterk gestructureerd 7x24-uursprogramma voor meisjes van 12 tot 23 jaar die via loverboys in de prostitutie terecht zijn gekomen of die het risico lopen daarin te belanden.

Tevens zijn de behandelingen EMDR en Cognitieve Gedragstherapie momenteel de best onderzochte en meest effectieve behandelvormen. Specifieke op trauma gerichte cognitief-gedragstherapeutische methoden zijn TF-CBT, WRITE Junior en de Horizonmethodiek.

Het Nederlands Jeugdinstituut heeft op verzoek van het ministerie van VWS en ZonMw een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden om de effectiviteit van de behandeling voor deze doelgroep te onderzoeken: Eindnotitie verkenning mogelijkheden effectonderzoek naar de behandeling van slachtoffers van loverboys en mensenhandel.

Kernelementen effectieve opvang en behandeling

Wat de meest effectieve opvang- en behandelmethode is, is niet eenduidig te zeggen. Er wordt nog veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van behandelingen. Een belangrijke leidraad op dit moment is het advies van de Commissie Azough. De commissie heeft een aantal kernelementen geformuleerd die cruciaal zijn voor de opvang en behandeling van slachtoffers van loverboys. Deze zijn gebaseerd op ervaringen uit de praktijk. De kernelementen komen terug in:

Goede kwaliteit van gespecialiseerde hulp

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (i.o.) onderzocht de kwaliteit van de gespecialiseerde hulp aan minderjarige slachtoffers van loverboys. Het blijkt dat de meeste instellingen goede hulp bieden aan slachtoffers. Tijdens de behandeling werken de professionals samen met de jeugdigen aan het versterken van het zelfbeeld en de weerbaarheid, het bevorderen van een gezonde seksuele ontwikkeling en aan traumaverwerking. Ook streven zij naar een goede samenwerking met de ouders en het vergroten van het sociale netwerk van de jeugdige.

Bijna de helft van de instellingen zal de medewerkers verder moeten scholen in het werken met (vermoedelijke) slachtoffers van loverboys. Enkele instellingen zullen bij de uitvoering van de hulpverlening nadrukkelijker moeten aansluiten bij de problematiek van de (vermoedelijke) slachtoffers. Ook blijkt dat slachtoffers nog onvoldoende worden gesignaleerd en doorverwezen naar deze instellingen voor gespecialiseerde hulp. Zie ook de pagina Rol gemeenten.

Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van het toetsingskader Verantwoorde Hulp voor Jeugd. Bij de operationalisering sloot de inspectie nauw aan bij het (hierboven genoemde) Kwaliteitskader van de commissie Azough.

Het onderzoek van de inspectie van maart 2018:

Vragen?

Roos Kooijman is contactpersoon.

Foto Roos  Kooijman

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.