Bronnen over mediaopvoeding

Hier vind je een selectie van relevante literatuur over mediaopvoeding en mediawijsheid van kinderen en de rol van ouders, onderwijs en beroepskrachten.

Behoefte aan opvoedingsondersteuning en de rol van internet daarin: Ouders van pubers en jongvolwassenen aan het woord.: Vraaganalyse ten behoeve van de informatiebank over opvoeden, opgroeien en gezondheid van de Stichting Opvoeden.nl
Sleeboom, I., Hermanns, J.
H & S Consult: Woerden, 2014
Het thema waarover ouders de meeste vragen hebben is mediagebruik: 73 procent. Dat is ook het enige thema waarbij er in dit onderzoek een verschil gevonden tussen vrouwen en mannen: moeders maken zich significant vaker zorgen over het mediagebruik van hun kinderen dan vaders, respectievelijk 76  en 58 procent.

Eindverslag

Opvoeden met media: Een verkennend onderzoek naar 'lastige' opvoedsituaties en het gebruik van opvoedingsondersteuning bij ouders met kinderen tot en met 12 jaar
Nikken, P., Markx, I.
Nederlands Jeugdinstituut (NJi): Utrecht, 2014
Het Nederlands Jeugdinstituut heeft op verzoek van Stichting Opvoeden.nl een verkennend onderzoek uitgevoerd onder ouders van kinderen tot 12 jaar naar hoe zij omgaan met het mediagebruik van hun kinderen, welke vragen en zorgen zij daarbij hebben, en hoe zij daarbij online opvoedingsondersteuning zouden kunnen gebruiken. Dit rapport geeft een samenvatting van de bevindingen van dit onderzoek.

Schermgaande jeugd
Valkenburg, P.
Prometheus: Amsterdam, 2014
De auteur bespreekt de laatste stand van zaken over de aantrekkingskracht en effecten van media. Wat doet al het schermgebruik met de jeugd? Wordt ze daar slimmer of dommer van, dikker of dunner, beter of slechter? En hoe moeten ouders ermee omgaan?

Focus!: over sociale media als de grote afleider
Pardoen, J.
SWP Uitgeverij: Amsterdam, 2012
Door de smartphone zijn pubers bijna nooit meer offline. Ook zijn ze vrijwel allemaal actief op sociale media als Facebook en Twitter. Pardoen gaat in op de vraag hoe ouders aan hun kind kunnen uitleggen dat 'nu even niet' ook belangrijk is. Regels stellen werkt niet. Zeggen dat het kind zich anders moet gedragen ook niet. Wat wel helpt is een gesprek op gang te brengen en daarbij de juiste vragen te stellen. Dat leert een kind focussen.

Contact! Kinderen en nieuwe media
Haan, J. de, Pijpers, R., ... [et al.].
Bohn Stafleu Van Loghum: Houten, 2010
De auteurs geven inzicht in het gebruik van nieuwe media door kinderen onder de 12 jaar. Onderwerpen zijn onder andere het digitale aanbod voor kinderen van 6 tot 12 jaar, hoe ze daar gebruik van maken, welke vaardigheden ze hebben en welke er nog ontbreken, en wat de kansen en risico's zijn voor kinderen. Ook bevat het nieuwe inzichten uit recente onderzoeken.

Handboek mediawijsheid op school: praktische gids en inspiratie voor het onderwijs
Zwanenberg, F., Pardoen, J.2010
Dit handboek biedt een nieuw model, de Mediawijsheidcirkel, waarmee scholen een visie op mediawijsheid kunnen ontwikkelen en invoeren.

Handboek Mediawijsheid

It's all in the games : gamen is geweldig : gamen geeft problemen: met adviezen voor begeleiders en opvoeders
Kisjes, H., Mijland, E.
InnoDoks: Middelbeers, 2009
De auteur geeft handvatten aan ouders, leraren en mentoren en hulpverleners bij het begeleiden van gamers in de leeftijd van 8 tot 25 jaar. Bevat informatie over de wereld van het gamen. Gamers vertellen zelf hoe zij deze wereld beleven. Twee vragenlijsten en concrete adviezen voor het opvoeden en begeleiden helpen gamers en hun begeleiders om te (blijven) werken aan gezond gamegedrag. Gamen kan een geweldige manier om te ontspannen en te leren zijn, maar het kan ook problemen geven stellen de auteurs.

Virtuele ontwikkeling van de jeugd: virtueel opvoeden
Delfos, M.F.
SWP Uitgeverij: Amsterdam, 2008
De jeugd groeit op in een nieuwe, fascinerende wereld. Het virtuele milieu bestaat uit tv, mobieltjes, computer, internet, gaming, IPods enz. Wat zijn de specifieke dingen waar we rekening mee moeten houden bij de ontwikkeling van kinderen in deze nieuwe leefwereld? Op welke leeftijd is verslaving risicovol, hoe groot is hun verwerkingstijd, kunnen ze meer tegelijk dan volwassenen, kun je internetgebruik leeftijdsgewijs opbouwen?

Mediageweld en kinderen
Nikken, P.
SWP Uitgeverij: Amsterdam, 2007
De auteur geeft aan welke invloed mediageweld heeft op jeugdigen. De confrontatie met mediageweld brengt risico's voor kinderen en jongeren met zich mee, maar die risico's zijn afhankelijk van het kind, de omstandigheden en het type mediageweld. Bevat een toegankelijk overzicht van het internationale onderzoek naar jeugd, geweld en media in de afgelopen tien jaar. De auteur behandelt het geweld op televisie en in films en gaat in op de mogelijke effecten van gewelddadige games en het geweld in het nieuws of op internet. Ook geeft het een overzicht van de ontwikkelingsfasen van kinderen als mediaconsument en de consequenties daarvan voor de invloed van mediageweld. Daarnaast wordt aangegeven welke rol de media, het onderwijs en de ouders in de mediaopvoeding kunnen vervullen.