Tips: zo geef je het goede voorbeeld

Waarom is het belangrijk om als ouder het goede voorbeeld te geven? 

Kinderen leren door te kijken naar hoe volwassenen zich gedragen. Dat gedrag doen ze na. Vaak zonder dat je het doorhebt. Daarom is het belangrijk om als ouder op een gezonde en bewuste manier met media om te gaan. Want dan is de kans groot dat je kind dat ook leert.  

Bijvoorbeeld: 

• Hoe jij reageert op een scène tijdens het samen film kijken, maakt voor je kind duidelijk dat je de inhoud die je ziet zelf ook verwerkt. 
• Of jij je telefoon weglegt tijdens het eten of gesprekken maakt zichtbaar wat bij je thuis normaal is. 
• Hoe jij online met anderen omgaat geeft je kind een voorbeeld: doe je dat bijvoorbeeld geduldig en respectvol, of geïrriteerd en kortaf? 
• Hoe vaak je op je telefoon kijkt terwijl je andere dingen aan het doen bent geeft aan hoe groot de rol van een telefoon voor je is. 
• Hoe gestrest je bent als je je telefoon niet bij je hebt laat zien hoe belangrijk je de telefoon zelf vindt. 

Wanneer is voorbeeldgedrag extra belangrijk? 

Er zijn momenten waarop jouw mediagedrag extra veel impact maakt: 

• Tijdens gezamenlijke schermtijd: laat zien dat je aanwezig bent, bespreek wat je ziet. 
• Als je kind bang, boos of verrast is door online content: jouw reactie heeft invloed op hoe je kind daarmee leert omgaan, omdat dit laat zien hoe je emoties verwerkt. 
• Bij het maken van afspraken over media: houd je zelf ook aan de regels die je afspreekt. 
• Tijdens vaste momenten en dagelijkse routines: zoals eten, bedtijd of gezamenlijke huiswerkmomenten. Laat zelf zien dat je op zulke momenten geen media gebruikt. 
• Bij speciale gelegenheden of uitjes buiten de deur: Je hebt niet altijd media nodig om het leuk te hebben. Je kunt bijvoorbeeld de tablet thuislaten en je telefoon vaker in de tas laten. 

Hoe geef je het goede voorbeeld? 

De tips hieronder kun je gebruiken om het goede voorbeeld te geven. Het kan wat onwennig voelen om zulke dingen hardop uit te spreken. Maar het is fijn voor je kind, en het kan ook helpen om je bewust te worden van je eigen mediagebruik.

• Praat hardop over je keuzes: 'Ik leg mijn telefoon even weg, dan kunnen we rustig spelen.' Of: 'Ik heb even een moment voor mezelf nodig, ik bel even mijn vriendin. Ik ben over 10 minuten terug en dan spelen wij samen.' 
• Geef toe dat het voor jezelf soms ook moeilijk is: 'Ik zat net weer veel te lang op m'n telefoon. Het is me niet gelukt om eerder te stoppen. Morgen probeer ik het anders te doen.'
• Wees je bewust van je eigen schermtijd en grenzen: 'Ik heb nu 10 minuten gescrold. Dat is even genoeg, ik leg mijn telefoon de rest van de middag weg.'
• Gebruik media samen, kijk of speel mee: 'Hey, ik hoor je lachen. Is het een grappig filmpje? Mag ik meekijken?' 
• Bespreek wat je ziet: 'Ik heb gisteravond iets online gezien en vanochtend ook op de radio gehoord. Ik was geschokt. Heb jij ook al hiervan gehoord?' 
• Laat zien hoe je kritisch kijkt, bijvoorbeeld bij nepnieuws: 'Ik weet niet of dit waar is, ik ga het even checken op een nieuwssite.' 
• Toon respect online, reageer vriendelijk, ook bij meningsverschillen: 'Ik heb hier een andere mening over. Maar dat is niet erg. Ik schrik wel een beetje van alle gemene reacties onder het bericht. Ik zou zelf een persoonlijk bericht sturen als ik iets kwijt wilde.' 

Voorbeelden van positief voorbeeldgedrag per leeftijd

Baby's en peuters

• Gebruik geen telefoon of andere media tijdens het voeden of spelen. Kijk je kind aan, en wees aanwezig. 
• Leg je telefoon zo veel mogelijk buiten bereik als je met je kind bezig bent. 

Kleuters en basisschoolleeftijd

• Laat zien dat je stopt met scrollen en je telefoon wegstopt als je in gesprek bent. Eén ding tegelijkertijd.  
• Ben je gestrest of gespannen? Laat je kind zien hoe je rust en ontspanning vindt zonder media.  
• Ben je onderweg? Neem het favoriete speelgoed van je kind en een tijdschrift voor jezelf mee voor de treinreis. Of doe een raadspelletje in de auto.  

Pubers

• Vertel dat jij ook moeite hebt om niet afgeleid te raken door je telefoon en andere media. Laat ook zien hoe je daarmee omgaat.  
• Vertel waarom jij bewust je telefoon uitzet of weglegt en hem bijvoorbeeld niet meeneemt naar de slaapkamer. 
• Vertel bij het bespreken van regels waarom deze regels ook voor jezelf goed zijn en hoe je van plan bent je eraan te houden. 

Wat als het niet lukt? 

Geen enkele ouder is een perfect voorbeeld, en dat hoeft ook niet. Laat juist ook zien hoe je fouten bij jezelf herkent en daarvan leert. Dan leert je kind ook dat fouten maken oké is, en hoe je het opnieuw probeert.  

• Vraag wat je kind van jouw mediagebruik vindt. Gebruik je je telefoon veel of weinig? Heeft je kind nog tips voor jou? 
• Wees open over wat je graag zou willen. 

Het goede voorbeeld geven begint bij bewustwording. Kleine veranderingen in jouw gedrag kunnen een groot effect hebben op het mediagedrag van je kind. Het belangrijkste is dat je volhoudt en de juiste bedoelingen hebt. En vergeet niet dat het energie en tijd kost om te veranderen. Net zoals het voor jezelf niet altijd makkelijk is, geldt dit ook voor je kind. Blijf geduldig en heb begrip voor je kind. 

Meer informatie over de voorbeeldfunctie van ouders

Respectvol online gedrag stimulerenPuber | Jouw voorbeeldfunctie als ouder