Tips: zo maak je regels en afspraken over mediagebruik

Waarom zijn regels en afspraken belangrijk? 

Als ouder heb je vaak verschillende regels en afspraken. Bijvoorbeeld hoe laat je kind naar bed gaat. Of hoe ver je kind van huis mag tijdens het buitenspelen. Zulke regels en afspraken kun je ook maken over gamen, sociale media en televisiekijken. Voor je kind geeft dit rust, duidelijkheid en veiligheid. 

Wanneer maak je afspraken? 

Soms heb je ergens nog geen regel over. Het is dan handig om een logisch moment te kiezen voor afspraken en regels. Bijvoorbeeld: 

• Als je kind vraagt of iets mag of niet: 'Mag ik een filmpje kijken?' 
• Als het dagelijkse ritme verandert. Bijvoorbeeld als het schooljaar weer begint. Of in vakanties. 
• Als je merkt dat je regelmatig botst met je kind: 'Ik merk dat we soms botsen over je schermtijd. Zullen we samen bedenken hoe we dat kunnen oplossen?' 
• Als je kind een eigen apparaat krijgt. Bijvoorbeeld een gameconsole of telefoon. 

Hoe zorg je dat je kind zich aan afspraken kan houden? 

• Formuleer regels en afspraken positief: 'Telefoons zijn 's nachts in de woonkamer' in plaats van 'Geen telefoon mee naar de slaapkamer'. 
• Wees duidelijk: wanneer, hoe lang en wat mag je kind kijken of spelen? Soms werkt het beter om afspraken te maken in mediamomenten in plaats van in minuten. Bijvoorbeeld: 'Je mag twee filmpjes kijken' of 'Je mag drie potjes gamen.' 
• Sluit aan bij de leeftijd van je kind: jongere kinderen hebben andere behoeften dan tieners. Een tiener heeft bijvoorbeeld meer behoefte aan inspraak en uitleg van de regels.  
• Maak van regels geen vragen: 'Je hebt drie potjes gegamed, zet je hem uit?', maar 'Je hebt drie potjes gegamed, we gaan afsluiten.' 
• Leg uit waarom een regel er is. En geef je kind ruimte om te reageren. 
• Geef je kind complimenten door te benoemen wat je concreet hebt gezien: 'Wat goed dat je uit jezelf de televisie uitgezet hebt.'  
• Beloon af en toe als het zich aan de regels houdt. Bijvoorbeeld met een kwartier langer opblijven of een klein uitje.   
• Leg uit en laat zien wat de gevolgen zijn als je kind zich niet aan de regels houdt. Bijvoorbeeld het moeten inleveren van de telefoon. Leg uit waarom je dat doet en welk gedrag je verwacht. 
• Wees consequent, maar flexibel: maak duidelijk waarover onderhandeld kan worden en waarover niet. Je kunt bijvoorbeeld over afspraken onderhandelen of regels bijstellen als je kind met goede argumenten komt.  
• Geef het goede voorbeeld. Bijvoorbeeld door je zelf ook aan de gemaakte afspraken te houden. 

Voorbeelden van regels en afspraken per leeftijd 

Baby's en peuters

• Geen schermtijd. Behalve videobellen, bijvoorbeeld met familie of een van de ouders. 
• Maximaal 10 minuten per keer en altijd samen met een volwassene. 

Kleuters en basisschoolleeftijd

• Maximaal 60 minuten schermtijd per dag. Het liefst verspreid over de dag. 
• Alleen even na school of na het opruimen van speelgoed. 
• Alleen filmpjes kijken mag, als jij toezicht kunt houden.  
• Geen schermen tijdens het eten. 

Tieners

• Maximaal 1,5 uur schermtijd per dag. Schermtijd voor schoolwerk valt hier buiten. 
• Maximaal een kwartiertje sociale media na het huiswerk. 
• Telefoons blijven 's avonds en 's nachts in de woonkamer. 
• Af en toe bespreken wat iedereen online heeft gedaan of gezien. Bijvoorbeeld tijdens het eten. 
• Af en toe bespreken of er voldoende balans is met school, sport en slapen. 
• Scherm gebruiken tot maximaal 1 uur voor het slapen. 
• Online respectvol omgaan met anderen, net zoals je dat offline doet. 

Wat als het niet lukt om regels en afspraken te volgen? 

Een regel die voor het ene gezin wel werkt, werkt voor het andere gezin misschien niet. Dat is heel normaal. Het hoeft niet perfect. 

• Pas regels aan als ze niet werken of niet realistisch zijn. Zoek samen met je kind een oplossing. 
• Bespreek regelmatig wat er goed gaat, en bouw daarop voort. Lukt het bijvoorbeeld om een videospelletje zelf uit te zetten? Dan kun je bijvoorbeeld besluiten om af en toe wat langer gamen toe te staan.  
• Onthoud dat het tijd kost om je kind te begeleiden, begrenzen en leren omgaan met media. 

Het kan soms helpen om de regels en afspraken zichtbaar te maken. Hang bijvoorbeeld een lijst met de regels op de koelkast. Of maak een schema met dingen die je kind kan doen als het geen media gebruikt. Zoals iets bakken uit een kookboek of 'verveeltijd'. Laat je kind stickers plakken als het zo'n activiteit doet. 

Meer informatie over structuur bieden en grenzen stellen bij je kind

Bij peutersBij kleutersBij kinderen 6-12 jaarBij pubersBij jongeren