Aanpak schuldenproblematiek jongeren

Jongeren zijn financieel extra kwetsbaar. Geldzorgen en schulden hinderen hen op weg naar volwassenheid. Ze maken het moeilijk voor hen om aan hun toekomst te bouwen. Daarom is het belangrijk dat gemeenten in hun beleid aandacht besteden aan geldzorgen en schulden van jongeren. 

Wat zijn de gevolgen van schulden voor jongeren?

Schulden veroorzaken veel stress bij jongeren. Alles in hun dagelijks leven komt in het teken te staan van het terugbetalen van hun schulden. Daardoor kunnen ze zich bijvoorbeeld minder goed concentreren op hun opleiding en stoppen ze daar soms mee. Ook hun sociale contacten en hun gezondheid kunnen lijden onder die stress. Dat vergroot bovendien de kans dat ze op de langere termijn problemen krijgen, zoals het vinden van een huis, psychische problemen of het verliezen van een baan. Op de pagina Oorzaken en gevolgen van geldzorgen bij jongeren vind je meer informatie over de oorzaken en gevolgen van geldzorgen

Hoe kun je jongeren met schulden perspectief bieden?

Het is belangrijk dat schulden het leven van jongeren niet gaan beheersen. Ze moeten zich juist kunnen blijven richten op hun ontwikkeling en toekomst. Hiervoor hebben jongeren het perspectief nodig dat ze van hun schulden af kunnen komen. Daarom werken steeds meer gemeenten volgens het principe van het Jongeren Perspectief Fonds.

Volgens deze aanpak neemt de gemeente de schuld van een jongere over. De jongere krijgt intensieve begeleiding en maakt afspraken met de gemeente over een maatschappelijke tegenprestatie. Bijvoorbeeld het volgen van een opleiding. Deze aanpak kost geld, maar levert uiteindelijk meer op. Op de korte termijn bestaat de winst uit de maatschappelijke tegenprestatie. En op de lange termijn zijn er minder kosten omdat jongeren een kleiner risico lopen om problemen te krijgen op andere leefgebieden. 

Wat betekent dit voor de schulphulpverlening?

Schuldeisers en incassopartijen hebben vaak het idee dat de inkomsten van jongeren in de toekomst stijgen en dat zij dan hun schulden kunnen afbetalen. Daarom maken ze vaak geen afspraken met jongeren. Hierdoor wordt de schuld van jongeren alleen maar groter. 

Daarom heeft het NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening, een notitie opgesteld over hoe schuldhulpverleners moeten omgaan met jongeren die in de schulden zitten. De inhoud is grotendeels geïnspireerd op de aanpak van het Jongeren Perspectief Fonds. Dit kan helpen bij het opstellen of aanscherpen van het beleid om schulden bij jongeren aan te pakken.  

Beleid tegen schulden bij jongeren 

Over het omgaan met schuldenproblematiek van jongeren heeft Diversion Het Grote Schuldenpreventieboek geschreven. Daarin komt ook het opzetten van beleid voor de aanpak van schulden aan bod.  

Hiervoor geeft Diversion zes regels: 

  • Grote ambities hebben 
  • Kritisch zijn op je eigen aanpak 
  • Onder alle omstandigheden waarde toevoegen 
  • Verschillende werkelijkheden samenbrengen 
  • Je doelgroep als coproducent zien 
  • Maatschappelijk leiderschap tonen

Deze publicatie kan ook helpen bij het opstellen of aanscherpen van beleid om schulden bij jongeren aan te pakken.  

Daarnaast is het belangrijk om geldzorgen bij jongeren te voorkomen. Hierover lees je meer op de pagina: Preventieve aanpak van geldzorgen bij jongeren.

Foto Ellen Donkers

Ellen Donkers

adviseur en onderzoeker