Wet- en regelgeving pesten

Ouders zijn als eerste verantwoordelijk voor de veiligheid van hun kind. Maar de overheid heeft hier ook een zorg en verantwoordelijkheid in en dient gezinnen te ondersteunen en in te grijpen waar nodig. Naast wet- en regelgeving is er ook de plicht vanuit de 'civil society': volwassenen en professionals hebben een taak om pesten te signaleren en tegen te gaan in openbare ruimtes, (sport)clubs en op straat.

Scholen

Voor scholen is er een (wettelijke) verplichting rondom het zorg dragen voor de veiligheid van kinderen. Zij zijn verantwoordelijk voor een sociaal veilige school. Dit geldt voor zowel het primair-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs. Een school stelt een veiligheidsplan op waar een pestprotocol een onderdeel van kan zijn.

Een anti-pestprotocol geeft kinderen, leerkrachten en ouders duidelijkheid over hoe er wordt gehandeld in het geval van pesten op school. 

Veiligheidsplan

Het veiligheidsplan heet ook wel het plan voor veiligheid, gezondheid en milieu. Hierin staat wat de school doet aan fysieke veiligheid (inrichting van het schoolgebouw) en sociale veiligheid (omgaan met bijvoorbeeld agressie en geweld).

De scholen mogen zelf bepalen hoe ze dit plan uitwerken en het pesten aanpakken. Hierbij kunnen zij bijvoorbeeld kiezen uit een van de anti-pestinterventies. Ook kan er een anti-pestprotocol aan het plan toegevoegd worden. Dit geeft kinderen, leerkrachten en ouders duidelijkheid over hoe wordt gehandeld in het geval van pesten op school. De school vermeldt in het veiligheidsplan:

  • Hoe de school pestgedrag signaleert
  • Welke afspraken er zijn om pesten te voorkomen en aan te pakken
  • Wie de vertrouwenspersoon is
  • Wie het aanspreekpunt pesten is
  • Hoe de klachtenregeling werkt
  • Waar de onafhankelijke klachtencommissie te vinden is

Daarbij moet elke school aan kunnen tonen dat leerlingen zich veilig voelen en moet verplicht de sociale veiligheid van de leerlingen periodiek meten. Daarnaast horen scholen een professional binnen de school te hebben die verantwoordelijk is voor de coördinatie van het anti-pestbeleid en een vast aanspreekpunt is voor leerlingen en ouders.

Meer informatie

Klachtrecht

De Kwaliteitswet verplicht scholen voor basis- en voortgezet onderwijs om maatregelen te treffen voor de behandeling van klachten over pesten, agressie of andere vormen van onveiligheid. Leerlingen, ouders en personeelsleden moeten een klacht kunnen indienen bij de onafhankelijke klachtencommissie waarbij de school zich aangesloten heeft.

Pesten strafbaar?

Pesten is soms strafbaar. Als een leerling betrokken is bij pesterijen kan de school met de ouders in gesprek gaan. Bij ernstige belediging, bedreiging of mishandeling kan er sprake zijn van een strafbaar feit. Hiervoor kan aangifte worden gedaan bij de politie en kan zelfs de school aansprakelijk worden gesteld voor eventueel geleden schade.

Mirella van den Burg

Mirella van den Burg, MSc

adviseur onderwijs-jeugdhulp en vakmanschap