Hoe bereid ik me voor op het vaderschap?

Hoe weet je of je klaar bent voor het vaderschap?

Vader worden kan een langgekoesterde wens in zijn. Soms komt het krijgen van een kind meer onverwacht. Veel mannen vragen zich af of ze er wel klaar voor zijn. Twijfel en onzekerheid zijn heel normaal. Tegelijk kun je ook andere gevoelens ervaren, zoals enthousiasme, trots, spanning of juist zorgen. Die gevoelens kunnen naast elkaar bestaan en per moment verschillen. Veel aanstaande ouders ervaren dit.

Er is geen vast moment waarop iemand 'klaar' is voor het vaderschap. Gun jezelf de tijd om te wennen aan het idee. Veel vaders die je voor zijn gegaan, wisten ook niet of ze er klaar voor waren en hebben het vaderschap op zich af laten komen. In de praktijk groeit het stap voor stap. Terwijl je voor je kind zorgt, groei je in jouw rol als vader.

Vertrouw er dus op dat je jouw weg wel vindt in het omgaan met je kind en het vaderschap. Toch kan een mentale en praktische voorbereiding helpen om meer zicht te krijgen op wat er gaat veranderen.

Voorbereiden op het vaderschap 

Stem af tijdens de zwangerschap

De natuur heeft het zo geregeld dat de vrouw het kind draagt en baart. Daardoor kun je je tijdens de zwangerschap soms afvragen wat jouw rol is, of je af en toe wat overbodig voelen.

Praat hierover met je partner. Bespreek hoe je kunt ondersteunen in deze periode. Misschien kun jij aan de slag met de babykamer of extra huishoudelijke taken oppakken. Misschien vinden jullie het juist fijn om nog zoveel samen te ontspannen.

Je kunt ook samen een geboorteplan maken. Door te bespreken hoe je kunt ondersteunen tijdens de bevalling, vergroot je jouw betrokkenheid en verklein je een mogelijk gevoel van machteloosheid. Door goed af te stemmen en elkaar te steunen, bereid je je samen voor op de periode na de geboorte.

Denk na over je rol als vader

Hoe zie je het vaderschap voor je? Waar verheug je je op? Waar zie je misschien tegenop? En wat wil je uitzoeken voordat je vader wordt? Door hierover na te denken, krijg je beter zicht op wat het vaderschap voor jou betekent. Neem de tijd om deze vragen door je hoofd te laten gaan.

Bespreek verwachtingen met je partner

Waarschijnlijk deel je de opvoeding straks met je partner. Jullie hebben allebei een eigen achtergrond en verschillende ervaringen met opvoeding. Wat zijn die ervaringen? Dat heeft invloed op wat je belangrijk vindt in de opvoeding en wat je verwacht van jezelf en de nieuwe situatie.

Misschien verwacht je dat je je kind makkelijk kunt geruststellen, of verwacht je dat je weinig geduld hebt als je moe bent. In de praktijk kan alles anders uitpakken.

Ook kan jullie band met het kind in het begin verschillend voelen. Sommige vaders hebben het gevoel 1-0 achter te staan. De moeder draagt het kind tijdens de zwangerschap, voelt de bewegingen in haar buik en bouwt daardoor al eerder een band op. Het kan gebeuren dat een baby zich in het begin makkelijker laat troosten door de moeder. Dit komt vaker voor en zegt niets over jou als vader. Die band groeit meestal vanzelf wanneer je meer tijd met je baby doorbrengt.

Door samen te praten over verwachtingen en gevoelens, kun je je voorbereiden op het ouderschap. Het helpt ook om verwachtingen aan te passen aan de werkelijkheid. Zo merken veel ouders dat ze juist meer geduld hebben met hun eigen kind dan ze vooraf dachten. Dit draagt bij aan een realistischer en positiever beeld van jezelf als ouder.

Denk na over werk, studie en verlof

Werk en zorg combineren vraagt om keuzes. Van vaders wordt vaak verwacht dat zij blijven werken, bijvoorbeeld als kostwinner. Tegelijk willen veel vaders juist meer tijd doorbrengen met hun kind. Voor vaders die studeren, vraagt dat om extra afstemming.

Sta stil bij wat voor jou en je partner belangrijk is. Hoe wil je werk, zorg en eventueel studie verdelen? En wat heb je daarvoor nodig? Het helpt om dit op tijd te bespreken met je werkgever, bijvoorbeeld als het gaat om verlof of flexibel werken. Ook met je onderwijsinstelling is flexibiliteit bespreekbaar. Daarnaast kun je onderzoeken of je als student recht hebt op extra toeslagen. Daardoor krijg je meer ruimte  om de situatie goed in te richten.

Regel praktische zaken voor de komst van je kind

In de aanloop naar de geboorte zijn er verschillende praktische voorbereidingen. Waar gaat je kind straks slapen? Welke spullen heb je nodig? En is er opvang geregeld?

Dit soort praktische voorbereidingen helpen je om toe te leven naar de geboorte en geven overzicht. Hoeveel je voorbereidt, hangt af van de afspraken die je met je partner maakt. Ga na wat bij jou past en wat je helpt om je voor te bereiden.

Praat met anderen over het vaderschap

Het ouderschap is voor vaders én moeders iets waar je in groeit, door het te doen en door er met anderen over te praten. Erover praten helpt je om een beter beeld te vormen van wat het vaderschap voor jou kan betekenen en hoe je er invulling aan wilt geven.

Praten met anderen kan je helpen je gedachten op een rij te zetten. Ga na bij wie je terechtkunt en wat je wilt uitzoeken. Andere vaders kunnen hun ervaringen delen of advies geven. Misschien heb je daar behoefte aan, misschien ook niet. Kijk wat jou helpt je te oriënteren en voor te bereiden.

Niet iedereen vindt het vanzelfsprekend om hierover te praten. Dat kan bijvoorbeeld te maken hebben met hoe je bent opgegroeid of wat je gewend bent. Sommige mensen verdiepen zich liever op een andere manier, bijvoorbeeld door boeken te lezen of online informatie op te zoeken.

Blijf niet rondlopen met zorgen

Heb je het idee dat twijfel, onzekerheid of paniek de overhand nemen als je denkt aan het vaderschap? Of blijf je met vragen zitten waar je zelf niet uitkomt? Blijf daar niet alleen mee rondlopen. Praat erover met iemand die je vertrouwt, zoals je partner, een vriend, of iemand die al vader is. Je kunt ook contact opnemen met je huisarts of een andere professional. Zij kunnen met je meedenken en samen met jou kijken wat helpt.

In het kort

Vader worden brengt grote veranderingen en nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. Twijfel en onzekerheid zijn normaal, en er is geen vast moment waarop je 'klaar' bent voor het vaderschap. Voorbereiding kan helpen door na te denken over je rol, verwachtingen te bespreken en praktische zaken te regelen. Ook helpt het om je te verdiepen in het vaderschap, bijvoorbeeld door erover te praten of informatie te lezen. Het vaderschap groeit in de praktijk, stap voor stap.