Impact in de wijk: jeugdbeleid dat werkt

Wat is Impact in de wijk? 

Impact in de wijk is een afgerond leertraject met gemeenten die op een andere manier hun beleidsaanpak inrichtten. Het leertraject richtte zich op gemeentebreed beleid, maar met een wijkgerichte aanpak. De gemeenten startten namelijk in wijken waar de pedagogische kwaliteit versterking nodig heeft.

De gemeenten verzamelden eerst informatie om een beeld te krijgen van hoe het gaat met de inwoners en de wijk. Dit gebeurde aan de hand van vragen als 'hoeveel inwoners voelen zich gezond of hebben werk?' En 'voelen kinderen zich welkom op school?' De informatie vormde het uitgangspunt voor de aanpak. Ervaringskennis van inwoners en professionals is hierbij cruciaal. Zij weten als geen ander wat er in de wijk speelt, waar het knelt en waarmee rekening moet worden gehouden.

Samen met partners en inwoners keken de gemeenten waar ze op moeten inzetten, zodat kinderen en jongeren kansrijk, gezond en veilig kunnen opgroeien. Daarbij benutten zij wetenschappelijke kennis over welke onderliggende factoren hiervoor het meest van belang zijn. Pas daarna keken de gemeenten welke activiteiten en interventies bewezen werken om die onderliggende factoren te beïnvloeden. 

Wat is de meerwaarde van Impact in de wijk? 

De maatschappelijke vraagstukken van kinderen, jongeren en ouders zijn complex. Deze vragen niet om gefragmenteerde oplossingen en kortetermijnacties, maar om een structurele en samenhangende beleidsaanpak. De focus van Impact in de wijk lag niet op het bestrijden van symptomen, maar op de dieperliggende oorzaken. Dit bood een stevig fundament voor beleidskeuzes. De implementatie vroeg om een lange adem, met duurzame maatschappelijke resultaten voor kinderen, jongeren en ouders tot gevolg. 

Vijf leidende principes en tien randvoorwaarden voor effectief jeugdbeleid

Vijf leidende principes  

De aanpakken binnen Impact in de wijk waren allen gebaseerd op vijf leidende principes. Samen met de deelnemende gemeenten en Impactpunt bouwde het NJi kennis op over hoe je met deze leidende principes als gemeente aan de slag gaat en wat het oplevert.

Lees hoe je de vijf leidende principes inzet in het jeugdbeleid

Tien randvoorwaarden voor een effectieve jeugdaanpak

De ervaringen vanuit het leertraject Impact in de wijk zijn gebruikt als input voor de 10 randvoorwaarden voor effectief jeugdbeleid.  

Bekijk de 10 randvoorwaarden

Wat zijn de eerste resultaten van Impact in de wijk? 

Het is nog te vroeg om meetbare effecten te presenteren, maar in de deelnemende gemeenten zijn wel duidelijke resultaten zichtbaar in de manier van werken, de samenwerking in de wijk en de verbinding met inwoners.

Een fundamenteel andere manier van werken  

Impact in de Wijk heeft bij de deelnemende gemeenten geleid tot een fundamentele verschuiving: beleidsmakers bedenken niet langer vanuit het gemeentehuis wat nodig is, maar gaan de wijk in. Door ouders, jongeren en sleutelfiguren direct te bevragen, ontstaat beleid dat is gebaseerd op ervaringskennis, actuele behoeften en de realiteit van het dagelijks leven in de wijk. 

Sterkere samenwerking met wijkpartners  

De samenwerking met buurthuizen, wijkorganisaties en scholen is intensiever en gelijkwaardiger. Door letterlijk samen in de wijk te staan, ontstaat meer vertrouwen en een gedeeld begrip van wat er speelt. Dit helpt om sneller en gerichter te handelen. 

Scherper in beeld wat er speelt in de wijk 

De gemeenten hebben een veel scherper beeld gekregen van de dynamiek, problemen en kansen in specifieke wijken. Daardoor kunnen zij hun beleid beter onderbouwen: specifieker en meer gericht op de beoogde impact, in plaats van vasthouden aan hoe het altijd is geweest. 

Gedeeld verhaal en betere samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen 

Impact in de wijk zorgt voor één gezamenlijk verhaal binnen de verschillende gemeentelijke afdelingen. Door vanuit dezelfde uitgangspunten en taal te werken, verbetert de interne samenwerking zichtbaar. Afdelingen sluiten beter op elkaar aan en spreken naar buiten toe een eenduidige, herkenbare taal. Dit zorgt ervoor dat ouders, jongeren en wijkpartners weten waar ze aan toe zijn.  

Appel op gezamenlijke verantwoordelijkheid 

Impact in de Wijk deed een nadrukkelijke appel op de gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente en partners voor het opvoeden en opgroeien van kinderen. De aanpak bracht partners bij elkaar en versterkte het gedeelde bewustzijn dat het ondersteunen van gezinnen iets vraagt van het gehele netwerk rond het kind. Door deze gezamenlijke focus ontstond er steeds beter zicht op wat nodig is om kinderen en jongeren daadwerkelijk verder te helpen.

Welke organisaties zijn betrokken bij Impact in de wijk? 

De aanpak binnen Impact in de wijk is gestoeld op de ervaringen van de gemeente Rotterdam, waar het factorenmodel is ontwikkeld. Dit model werd ontwikkeld als onderdeel van het Beleidskader Jeugd 2015-2020 Rotterdam Groeit. Het is ontstaan uit de vraag hoe de gemeente haar beleid beter kon richten op duurzame maatschappelijke impact. 

De gemeenten Amersfoort, Zoetermeer, Helmond en Rotterdam deden de afgelopen vijf jaar mee aan een intensief leertraject. Het NJi en deze gemeenten werkten hierin samen met Impactpunt. 

Het NJi ondersteunde het traject Impact in de wijk op twee manieren. Ten eerste droeg het bij met inhoudelijke expertise en bereidde de gezamenlijke sessies met verschillende gemeenten voor. Ten tweede verzamelde het NJi de lessen die de gemeenten leren. Het NJi verrijkte daarmee wetenschappelijke kennis over het Kwaliteitskompas met praktijkervaring en stelde deze beschikbaar voor andere gemeenten die aan de slag willen met een succesvolle lokale jeugdaanpak.