Je bewust worden van je vooroordelen
Vooroordelen zijn niet weg te denken uit onze samenleving. Ook als jeugdprofessional kun je positieve en negatieve vooroordelen hebben die je werk met kinderen, jongeren en ouders beïnvloeden. Hoe ga je hiermee om?
Hoe ontstaan vooroordelen?
Van jongs af aan hebben mensen de neiging om anderen in hokjes te plaatsen op basis van kenmerken zoals geslacht, leeftijd, huidskleur of religie. Dit kan een manier zijn om de wereld te vereenvoudigen en te begrijpen. De eigenschappen die aan zulke hokjes worden gekoppeld, noemen we stereotypen. Deze kunnen zowel positief als negatief lijken, maar doen vaak geen recht aan individuen. Stereotypen ontstaan door ervaringen die je opdoet en door beelden die je bijvoorbeeld in de media ziet. Negatieve stereotypen kunnen zich versterken door herhaalde ervaringen en invloeden uit de omgeving.
We zijn ons vaak niet bewust van de stereotypen die we hebben. Soms associëren we zelfs onbewust een groep mensen met bepaalde eigenschappen. Deze stereotypen kunnen leiden tot vooroordelen. Dan denk je dat iedereen in een bepaalde groep zich hetzelfde gedraagt. Dat wordt een probleem als je hierdoor onterechte aannames doet over anderen. Bijvoorbeeld het idee dat ouderen moeilijk om kunnen gaan met verandering of dat mannen betere leiders zijn dan vrouwen.
Hoe beïnvloeden negatieve vooroordelen jouw gedrag als professional?
Zonder dat je je ervan bewust bent, kunnen negatieve vooroordelen jouw gedrag als professional op de volgende manieren beïnvloeden.
Discriminatie
Je kunt (onbewust) kinderen, jongeren en hun ouders discrimineren. En ze daardoor nadelig behandelen. Dit risico kan groter zijn wanneer je te maken krijgt met situaties of achtergronden die voor jou nieuw of onbekend zijn. Of wanneer eerdere ervaringen je beeld beïnvloeden. Het is daarom belangrijk om je bewust te zijn van je eigen aannames. Bedenk dat culturele achtergrond breder is dan alleen etniciteit.
Communicatie
Door taal en non-verbale signalen kun je onbewust negatieve stereotypen bevestigen. Dit kan zorgen voor misverstanden en spanningen in de interactie.
Verwachtingen
Je kunt lagere verwachtingen hebben van iemands prestaties, vaardigheden of gedrag terwijl deze ongegrond zijn. Dit komt bijvoorbeeld regelmatig voor in het onderwijs.
Vooroordelen voorkomen als professional
Je eigen vooroordelen kun je op de volgende manieren aanpakken:
Bewustwording
Zorg dat je weet wat je (onbewuste) vooroordelen zijn over mensen met verschillende achtergronden. Kijk hiervoor kritisch naar je vooroordelen, sta open voor het idee dat ze onjuist kunnen zijn en wees bereid ze te veranderen.
Reflectie
Stel jezelf regelmatig de vraag waarom je bepaalde gedachten hebt over mensen met bepaalde achtergronden. Hierdoor krijg je beter inzicht in waar jouw vooroordelen vandaan komen en hoe ze jouw gedrag beïnvloeden.
Sta open voor nieuwe informatie
Door nieuwe kennis op te doen over verschillende achtergronden kan je perspectief veranderen. Luister naar de verhalen van de kinderen, jongeren en ouders met wie je werkt. En sta open voor hun ervaringen en gewoonten.
Contact
Open communicatie kan stereotypen doorbreken en zorgen dat je meer begrip voor elkaar hebt. Ga daarom in gesprek met mensen met verschillende achtergronden. Probeer verschillende perspectieven te begrijpen en te respecteren.
Mediabewustzijn
Het helpt om kritisch te kijken naar het beeld dat de media schetsen van mensen met verschillende achtergronden. Luister naar mensen over wie negatieve berichten verschijnen. En vraag naar hun kant van het verhaal. Door open te staan voor verschillende perspectieven kunnen vooroordelen verminderen.
Ga in gesprek met collega's
Praat met elkaar over vooroordelen en luister naar elkaars ervaringen. Hierdoor kun je reflecteren en begrijpen jullie elkaar beter. Gebruik daarvoor bijvoorbeeld intervisie.
Meer informatie
