Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ)

De SDQ is een korte screeningslijst die de psychische problematiek en vaardigheden bij kinderen van 2 tot en met 17 jaar meet. De SDQ kent verschillende versies, namelijk een voor leerkrachten, een voor ouders en een versie voor de jeugdige zelf.

Onderwerp: 
ADHD, Depressie, Angst, Gedragsproblemen, Licht verstandelijk beperkte jeugd
Doel: 
Effectmeting, Vroegsignalering
Leeftijd: 
2-17 jaar

Doel

De SDQ meet psychische/psychosociale problematiek en vaardigheden bij kinderen en adolescenten. Het gaat hier om een snelle screening: de verschillende domeinen worden zeer globaal onderzocht, waardoor nader onderzoek altijd nodig is.

Doelgroep

Kinderen en jongeren van 2 tot en met 17 jaar.

Materialen

De SDQ bestaat uit:

  • vragenlijst voor ouders en leerkrachten/dagleidsters, leeftijd 2-4
  • vragenlijst voor ouders en leerkrachten, leeftijd 4-17
  • vragenlijst voor jongeren, leeftijd 11-17
  • scoringsmal
  • scoringsprogramma

Er zijn daarnaast supplementen per vragenlijst optioneel toe te voegen die informatie geven over de intensiteit en duur van de waargenomen moeilijkheden, de interferentie met het dagelijks functioneren en de gevolgen voor de omgeving. Ook kan per versie voor een follow-up variant worden gekozen wanneer herhaalde afname gewenst is, bv na een behandeling.

Een handleiding voor het gebruik van de SDQ binnen de jeugdgezondheidszorg is te downloaden op de site van GGD Nederland.

Gebruik

De SDQ wordt gewoonlijk zelfstandig door ouders en leraren ingevuld. Jongeren vanaf 11 vullen de lijst doorgaans in onder begeleiding van iemand die toelichting kan geven, eventuele onduidelijkheden kan oplossen en kan zorgen voor een werkomgeving die bijdraagt aan het zorgvuldig en volledig beantwoorden van de vragenlijst. Het verdient aanbeveling om de SDQ door tenminste twee informanten te laten invullen, bij voorkeur ouder en leerkracht. De vragen worden beantwoord met 'niet waar', 'een beetje waar' en 'zeker waar'. Voorbeelden van vragen zijn 'Ik word erg boos en ben vaak driftig' en 'Ik ben aardig tegen jongere kinderen'.

Routine Outcome Monitoring (ROM)

Dit instrument wordt al gebruikt om een Reliable Change Index (RCI) te berekenen. Een Reliable Change Index brengt voor een specifieke cliënt in kaart wat het effect is van de hulpverlening. Meer uitleg over de RCI vind je in de publicatie Harmonisatie outcome in jeugdhulp, jeugdgezondheidszorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Met deze RCI-calculators, ontwikkeld door het Nederlands Jeugdinstituut en Praktikon, kun je voor dit instrument de RCI van cliënten berekenen:

SDQ - jongerenSDQ - oudersSDQ - leerkrachten

Beoordeeld door COTAN

Dit instrument is beoordeeld door de Commissie Testaangelegenheden Nederland (COTAN) van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP). Deze commissie beoordeelt de kwaliteit van psychodiagnostische instrumenten in Nederland.

Let op: Enkel het feit dat een instrument door de COTAN is beoordeeld zegt nog weinig over de kwaliteit. Die wordt bepaald door de hoogte van het oordeel (onvoldoende / voldoende / goed) op zeven criteria.

Tip: Veel universiteitsbibliotheken bieden toegang tot informatie uit de COTAN. Kijk op de site van de bibliotheek of je via die weg toegang kunt krijgen. Overige gebruikers kunnen een losse beoordeling kopen of een abonnement afsluiten.