Praten met je kind over seksueel grensoverschrijdend gedrag

Seksueel grensoverschrijdend gedrag is de laatste tijd veel in het nieuws. Het kan daarom voorkomen dat het op school wordt besproken of dat je kind vertelt over iets wat is gebeurd. Praten met kinderen over seksualiteit en seksueel grensoverschrijdend gedrag zorgt ervoor dat er geen schaamte ontstaat, dat kinderen weerbaarder worden en anderen op ongewenst gedrag wijzen. Uit een rapport van Movisie blijkt echter dat ouders het lastig vinden om thema's als seksualiteit en grenzen bespreekbaar te maken. Hieronder geven we enkele tips.  

Seksualiteit en seksueel grensoverschrijdend gedrag

Ieder kind maakt een seksuele ontwikkeling door, die begint bij de geboorte. Kinderen beginnen met het ontdekken van hun lichaam en leren omgaan met intimiteit, bijvoorbeeld met jou als ouder. Als de puberteit nadert, kunnen kinderen ook romantische en seksuele gevoelens krijgen voor anderen. Op de pagina's over seksuele opvoeding voor jonge kinderen, kinderen in de basisschoolleeftijd en pubers lees je hierover meer en over hoe je je kind hierbij kunt steunen.

Tijdens de seksuele ontwikkeling kunnen kinderen en jongeren te maken krijgen met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ze gaan experimenteren met leeftijdsgenoten, krijgen seksueel getint beeldmateriaal doorgestuurd of worden bijvoorbeeld ongewenst aangeraakt door een ander. Als ouder wil je je kind graag behoeden voor seksueel grensoverschrijdend gedrag en het ondersteunen in het stellen van grenzen en het respecteren van de grenzen van anderen.

Waarover ga ik het gesprek aan?

Bespreek wanneer seksueel gedrag grensoverschrijdend is

Seksueel gedrag kan grensoverschrijdend zijn als het een inbreuk maakt op de gelijkwaardigheid, vrijwilligheid of wederzijdse toestemming van minstens één van de betrokkenen.

Je kunt met je kind bespreken dat er bij contact met anderen altijd toestemming nodig is van beide personen. Op jonge leeftijd geldt dat voor knuffelen of een kusje, op latere leeftijd geldt dat voor bijvoorbeeld zoenen, aanraken en het versturen van foto's.

Bespreek de rol van normen en waarden

Het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag gaat hierbij zowel over normen en waarden zoals 'Is dit gedrag gepast?' als individuele grenzen zoals 'Voelt dit fijn?'

Bespreek de rol van groepsdruk en vertrouwen op je eigen gevoel

Leg uit dat de wensen en grenzen voor iedereen verschillend zijn en dat grenzen kunnen vervagen door de druk van anderen. Benadruk dat je kind op zijn gevoel mag vertrouwen en het aan mag geven als iets niet goed voelt.

Als je kind je vragen stelt

Je kunt met je kind in gesprek raken over seksueel grensoverschrijdend gedrag doordat je kind het bijvoorbeeld op het nieuws of op school iets heeft gehoord. Als je kind je dan vragen stelt, kan dat ongemakkelijk voelen. Hier zijn enkele tips:

  • Geef het goede voorbeeld als ouder. Leer je kind dat het een ander kind pas mag knuffelen als die dat ook wil. En houd je daar zelf ook aan naar je kind toe. Je kunt als ouder niet altijd iets niets doen omdat je kind 'nee' zegt, maar leg dan aan je kind uit waarom je doet wat je doet.
  • Probeer het onderwerp niet in de taboesfeer te brengen en wees niet bang om te veel te vertellen. Kinderen en jongeren onthouden alleen wat zij willen horen en waar ze op dat moment aan toe zijn.
  • Stelt jouw kind zelf vragen? Geef antwoord op een manier die past bij de ontwikkeling en leeftijd van je kind en blijf met je antwoord bij de vragen die jouw kind je stelt. Misschien vraagt je kind bijvoorbeeld waarom hij bij anderen niet aan zijn eigen piemel mag zitten. Jij kunt antwoorden dat dat iets is wat je niet doet bij anderen thuis.
  • Het voorleesboekje Nee is oké van Fonds Slachtofferhulp Nederland voor kinderen van 4 tot en met 8 jaar gaat op een speelse manier in op het aangeven van grenzen.
  • Wil je het met je puber of seksueel grensoverschrijdend gedrag hebben? Op Sense.info vind je informatie en kun je om advies vragen voor jou en je kind.
  • De Week van de Lentekriebels is een laagdrempelig project voor scholen om onderwerpen als seksualiteit en seksueel grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken. Ook voor ouders kan deze week aanleiding zijn en handvatten geven om het thuis bespreekbaar te maken.

Alle pagina's over seksueel grensoverschrijdend gedrag

Naar het overzicht

Marthe van Voorst van Beest