Hoe werk ik met meertalige kinderen op de groep in voorschoolse educatie?

Veel kinderen groeien op in een gezin waar twee of meer talen worden gesproken. Als pedagogisch medewerker is het belangrijk om te weten hoe dit het leren van de Nederlandse taal beïnvloedt. En hoe je hiermee omgaat op de groep.

Wat betekent meertalig?

Sommige kinderen groeien op met een andere taal naast het Nederlands, zoals Spaans of Arabisch. Als een kind in het dagelijks leven twee of meer talen gebruikt, heet dat tweetalig of meertalig. De taal die het gezin meestal gebruikt, heet de thuistaal. Dit is vaak de eerste taal die een kind leert.

Welke invloed heeft meertaligheid op het leren van Nederlands?

Veel mensen denken dat meertalige kinderen een taalachterstand hebben in het Nederlands. Dit is een misverstand. Jonge kinderen kunnen juist goed meerdere talen tegelijk leren. Dit komt doordat ze een taal anders leren dan volwassenen. Het leren gaat meer vanzelf, en ze pakken een taal makkelijker op. De thuistaal van meertalige kinderen vormt een basis voor het leren van nieuwe talen. Het helpt dus ook bij het leren van Nederlands.

Wanneer kan een meertalig kind wel een taalachterstand krijgen?

Als een kind weinig of geen Nederlands hoort of spreekt, ontstaat er een taalachterstand. Daarom is het belangrijk dat kinderen thuis al vroeg Nederlands oefenen. Bijvoorbeeld door leerzame televisieprogramma's te kijken, online prentenboeken te gebruiken of mee te doen aan activiteiten in de bibliotheek. Op de voorschoolse educatie komen kinderen veel in aanraking met de Nederlandse taal. Zo leren ze de taal beter en kunnen ze een eventuele achterstand inhalen.

Wees je bewust van vooroordelen over bepaalde talen

Mensen hebben soms vooroordelen over bepaalde talen. Als kinderen bijvoorbeeld Frans, Spaans of Engels praten, vinden mensen dat vaak een positieve aanvulling. Maar als een kind Turks of Arabisch praat, vinden ze dat minder belangrijk. Mensen denken zelfs sneller dat deze kinderen een taalachterstand in het Nederlands hebben. Terwijl dit niet zo is. Het is als pedagogisch medewerker belangrijk om te weten dat dit vooroordeel bestaat. En te begrijpen dat kinderen hierdoor denken dat andere mensen hun thuistaal niet waarderen. Ze kunnen zich daardoor minder gezien en begrepen voelen. Bedenk dus dat een tweede taal altijd een positieve aanvulling is. Welke taal dat ook is.

Hoe gaan scholen of de opvang om met meertaligheid?

Uit onderzoek blijkt dat er in de praktijk over het algemeen vier manieren zijn om met meertaligheid om te gaan:

  • Je laat kinderen alleen Nederlands spreken in de groepen en geen andere talen.
  • Kinderen mogen hun thuistaal spreken in de groep, maar de Nederlandse taal blijft belangrijk.
  • Je laat zien dat de thuistaal belangrijk is en erkent de cultuur van het kind.
  • Je geeft wat ruimte aan de meertaligheid en zet het soms gericht in.

Het kan lastig om meertalige kinderen op de groep te hebben. Misschien twijfel je of het beter is om alle kinderen alleen Nederlands te laten praten. Of dat ze hun thuistaal kunnen gebruiken. Het is belangrijk om ruimte te geven aan meertaligheid en interesse te tonen in de thuistaal. En te laten zien dat de thuistaal ook een plek heeft, omdat het onderdeel is van wie de kinderen zijn.

Hoe geef ik meertaligheid op een laagdrempelige manier een plek in de groep?

Je kunt al met kleine dingen de thuistaal van kinderen een plek geven in de groep. Het belangrijkste is dat je interesse toont en nieuwsgierig bent naar de thuistaal. Een paar voorbeelden:

  • Vraag kinderen welke talen ze thuis spreken en laat ze hierover vertellen.
  • Hang vellen papier op de groep met het woord 'welkom' in de talen die kinderen spreken.
  • Maak een woordmuur, waarbij woorden uit verschillende talen aan elkaar worden gekoppeld.
  • Begroet de kinderen aan het begin van de dag in verschillende talen, zoals Engels, Oekraïens of Arabisch.
Foto Ellen Donkers

Ellen Donkers

senior inhoudsdeskundige Opgroeien en opvoeden
e.donkers [at] nji.nl