Van losse initiatieven naar gezamenlijke beweging: jongerenparticipatie in Breda

De zoektocht

Wat begon als een ambitie om jongerenparticipatie zichtbaar te maken, groeide uit tot een ontdekkingstocht. 'Gaandeweg werd duidelijk dat losse initiatieven binnen de organisatie niet genoeg zijn', vertelt Miriam. 'De verkenning van bestaande initiatieven aan het begin van het traject liet zien dat er versnippering was: projecten zonder samenhang tussen domeinen en afdelingen. Er ontbrak een overkoepelende richting, waardoor samenwerking en draagvlak moeilijk tot stand kwamen.'

'Ook zag ik dat veel beleid nog steeds wordt ontwikkeld zonder jongeren rechtstreeks te betrekken. Niet omdat collega's dat niet willen, maar omdat het vaak onduidelijk is waar te beginnen. Soms wordt een netwerkpartner gevraagd om iets voor te leggen aan jongeren, maar zonder vervolg verwatert dat snel en haken jongeren af. Zo ontstaat afstand, terwijl we juist naar duurzame verbinding streven.'

Van twijfel naar inzicht

Halverwege het traject ontstond er twijfel. 'Ik vroeg me af: waar gaat dit heen? Wat levert dit uiteindelijk op? Juist die onzekerheid bracht ruimte voor nieuwe ideeën. We realiseerden ons dat verandering niet begint met het schrijven van plannen, maar met het stellen van vragen. Door het gesprek te openen, ontstond ruimte voor samenwerking en vernieuwing.'

'De coachingsessies binnen Democracy Reloading hielpen mij en de betrokken collega's om focus aan te brengen. Dit leidde tot gemeentebrede creatieve werksessies en gesprekken met medewerkers uit verschillende domeinen. Door te vragen wat teams nodig hebben en welke elementen in hun huidige werkwijze al effectief zijn, ontstond energie en nieuwe verbindingen.

Belangrijke inzichten

Uit de werksessies kwamen drie richtinggevende inzichten naar voren:

Eigenaarschap is cruciaal 

'Jongeren écht betrekken lukt alleen als iemand verantwoordelijkheid neemt voor het proces en de verbinding bewaakt. Zonder eigenaarschap verzandt jongerenparticipatie in losse acties. Die verantwoordelijkheid kan liggen bij een jongerenparticipatieregisseur, die jongeren, interne afdelingen en partners samenbrengt. Idealiter vervult een jongere zelf deze rol, zodat hun perspectief leidend is en de samenwerking authentiek blijft.'

Kennisdeling versterkt samenwerking

'Een centrale plek voor kennisdeling is onmisbaar. Een kennisbank waarin ervaringen, tools en inspirerende voorbeelden samenkomen, stimuleert leren en samenwerken, zowel binnen de organisatie als met partners.'

Verbinding is de sleutel tot impact 

'Losstaande initiatieven werken niet. Door afdelingen en expertises te verbinden ontstaat samenhang, ruimte voor gezamenlijke leerprocessen en effectievere inzet van kennis. Zo sluiten initiatieven beter aan bij de complexiteit van maatschappelijke vraagstukken.'

Geleerde lessen 

'Het traject liet mij zien dat verandering tijd kost en begint met een open houding. Niet door plannen op te leggen, maar door te luisteren, vragen te stellen en te faciliteren. Het vraagt om een proces waarin ruimte is voor dialoog en samenwerking.' Creatieve werksessies en beeldspraak bleken krachtige middelen om abstracte ideeën concreet te maken en gezamenlijk richting te geven. 'Door samen te verbeelden en te experimenteren ontstaat energie en een gedeeld begrip van wat mogelijk is.'

Het traject liet zien dat jongerenparticipatie niet vanzelf ontstaat. Het vraagt om bewuste keuzes en een cultuur waarin het perspectief van jongeren serieus wordt genomen.