Wat is effectieve jeugdhulp?

Wat verstaan we onder effectieve jeugdhulp?

Jeugdhulp is effectief als de hulp leidt tot merkbare en betekenisvolle verbetering voor kinderen, jongeren en gezinnen. Dat kan bijvoorbeeld betekenen: 

• Afname of beter hanteerbaar worden van problemen
• Versterking van opvoed- en copingvaardigheden 
• Verbetering van veiligheid of ontwikkeling
• Meer vertrouwen en regie bij ouders en jongeren

Welke hulp effectief is, verschilt per kind, jongere en gezin. Daarom wordt samen besproken wat zij willen bereiken en waaraan zij merken dat het beter gaat. Soms betekent effectieve jeugdhulp ook dat professionele hulp niet altijd nodig is. Soms past niets doen, afwachten of ondersteuning vanuit het netwerk beter bij de situatie. 

Welke kennis is nodig om te weten of jeugdhulp effectief is?

Om te bepalen welke hulp effectief is, worden drie soorten kennis met elkaar verbonden:

1. Ervaringskennis van het kind, de jongere en het gezin 

Kennis van kinderen, jongeren en gezinnen zelf is onmisbaar. Hun ervaringen, waarden, voorkeuren en eerdere ervaringen met hulp geven belangrijke informatie over wat passend en haalbaar is. Effectieve jeugdhulp begint daarom met begrijpen wat er speelt, wat voor het gezin belangrijk is en wat zij als verbetering ervaren.  

2. Professionele kennis 

Professionals gebruiken hun vakkennis, ervaring en expertise om situaties te begrijpen en keuzes te maken. Zij hebben kennis over opgroeien en opvoeden en over werkzame elementen die kunnen bijdragen aan effectieve hulp. Professionele kennis helpt om signalen te duiden, keuzes af te wegen en passende keuzes te maken in complexe en unieke situaties. Dit vraagt om vakmanschap, reflectie en voortdurende professionele ontwikkeling. 

3. Wetenschappelijke kennis 

Wetenschappelijk onderzoek geeft inzicht in wat gemiddeld werkt, voor wie en onder welke omstandigheden. Deze kennis biedt richting en onderbouwing bij keuzes over hulp. Wetenschappelijke kennis draagt bij aan effectieve hulp wanneer deze wordt vertaald naar de context van het individuele kind, de jongere en het gezin.  

Richtlijnen en erkende interventies zijn voorbeelden van manieren waarop kennis over wat werkt wordt vertaald naar de praktijk. Lees meer hierover op de pagina Richtlijnen voor effectieve jeugdhulp: wat zijn het en waar vind je ze?

Hoe komen de drie soorten kennis samen? 

De combinatie van wetenschappelijke kennis, professionele kennis en ervaringskennis wordt Evidence-based practice (EBP) genoemd. Professionals verbinden deze drie soorten kennis met elkaar om te bepalen welke hulp in een specifieke situatie passend is. Daarbij komen wetenschappelijke kennis, de houding, ervaring en expertise van de professional én de ervaringskennis van het kind, de jongere en het gezin samen. Zo wordt steeds afgewogen of de gekozen hulp daadwerkelijk bijdraagt aan verbetering voor dit kind, deze jongere en dit gezin, hier en nu.  

Hoe deze kennis wordt vertaald naar keuzes en handelen in de dagelijkse praktijk, lees je op de pagina Wat werkt bij effectieve jeugdhulp? 
 
Wat organisaties kunnen doen om professionals te ondersteunen bij effectieve jeugdhulp, lees je op de pagina Professionalisering van jeugdhulp. 

In het kort 

Effectieve jeugdhulp leidt tot merkbare en betekenisvolle verbetering voor kinderen, jongeren en gezinnen. Wat werkt, verschilt per situatie. Daarom combineren professionals drie soorten kennis: de ervaringskennis van kinderen, jongeren en ouders, professionele kennis en wetenschappelijke kennis. Deze combinatie heet evidence-based practice (EBP). Door deze kennis samen te wegen, bepalen professionals welke hulp passend is en bijdraagt aan de doelen van het gezin.