Richtlijnen voor effectieve jeugdhulp: wat zijn het en waar vind je ze?
Het werken met richtlijnen helpt jeugdprofessionals om goede en zorgvuldige keuzes te maken in hun dagelijks werk, samen met kinderen en ouders. Het doel van richtlijnen is om de kwaliteit van de zorg te verbeteren en houvast te geven bij en onderbouwing aan dagelijkse beslissingen. Werken met richtlijnen is een van de onderdelen die bijdraagt aan effectieve jeugdhulp.
De Richtlijnen Jeugdhulp en Jeugdbescherming zijn ontwikkeld op initiatief van de beroepsverenigingen Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) en Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk (BPSW). Ze komen tot stand binnen een samenwerking met het Nederlands Jeugdinstituut.
Wat houden de Richtlijnen Jeugdhulp en Jeugdbescherming in?
De richtlijnen bieden een overzicht van de laatste stand van kennis op een bepaald terrein. Ze zijn gebaseerd op drie kennisbronnen: wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en ervaringskennis van kinderen en ouders.
Omdat beroepsverenigingen alle richtlijnen autoriseren, gelden ze als vakinhoudelijke standaard voor de beroepsgroep. Ze zijn in elk geval van toepassing op de jeugdprofessionals die staan geregistreerd in het Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ), maar bieden eveneens waardevolle kennis voor niet-geregistreerde professionals.
Het uitgangspunt is dat de richtlijnen door jeugdprofessionals worden toegepast; ze zijn dus niet vrijblijvend. Een professional kan er altijd weloverwogen en onderbouwd van afwijken als dat in het belang is van kinderen en ouders.
Opbouw van de richtlijnen
De richtlijnonderwerpen zijn vastgesteld op basis van vragen uit het veld.
- De richtlijn Samen beslissen over hulp vormt de basis en geldt voor alle onderwerpen waar de andere richtlijnen betrekking op hebben.
- De overige richtlijnen zijn ingedeeld in vier thematische categorieën:
- Opgroeien en ontwikkeling
- Gezin en omgeving
- Ontwikkelingsproblemen
- Hulpproces en hulpvorm
Elke richtlijn heeft een eigen landingspagina met een routekaart die laat zien welke onderwerpen de richtlijn behandelt. Ook is er een verwijzing naar toegankelijke informatie voor ouders opgenomen. De inhoud van een richtlijn bestaat uit vaste bouwstenen: vragen, aanbevelingen, toelichtingen, een verdieping en onderbouwing.
Alle richtlijnen zijn gratis te lezen, te printen en te downloaden op Richtlijnenjeugdhulp.nl.
Hoe dragen richtlijnen bij aan effectieve jeugdhulp?
Werken met richtlijnen is een van de onderdelen om effectieve jeugdhulp te kunnen verlenen. Jeugdhulp is effectief wanneer de geleverde hulp leidt tot merkbare en betekenisvolle verbetering voor het kind, de jongere of het gezin.
Er bestaat niet één 'gouden aanpak' voor effectieve jeugdhulp. Het gaat om een combinatie van werkzame onderdelen die in veel situaties bijdragen aan verbetering. De basis daarbij is: samen met het kind, de jongere en de ouders begrijpen wat er speelt, aansluiten bij hun perspectief en ervaring en werken aan doelen die ertoe doen. Dat sluit aan bij de basisrichtlijn Samen beslissen over hulp.
Lees meer over wat werkt bij effectieve jeugdhulp
Richtlijnen voor andere beroepsgroepen
Ook voor andere beroepsgroepen zijn richtlijnen ontwikkeld, zoals voor professionals in de jeugdgezondheidszorg en de jeugd-ggz. In elke sector worden hiervoor soms andere benamingen gebruikt, zoals generieke module, handreiking, zorgstandaard, et cetera.
Bekijk het overzicht in de databank Richtlijnen
In het kort
De Richtlijnen Jeugdhulp en Jeugdbescherming bieden jeugdprofessionals houvast bij het maken van onderbouwde keuzes. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en ervaringskennis van kinderen en ouders en geven aanbevelingen voor het handelen in de dagelijkse praktijk. Professionals passen de richtlijnen toe en kunnen er gemotiveerd van afwijken als de situatie daarom vraagt. Door richtlijnen te combineren met professioneel vakmanschap en de ervaringen van gezinnen kunnen professionals werken aan passende en effectieve jeugdhulp.
