Hoe kan ik meepraten over de hulp die ik krijg?

Wat zegt de wet over beslissen over hulp?

Ben je jonger dan 12 jaar? Dan beslissen je ouders of verzorgers over de hulp die je krijgt. Als je 12 jaar bent, dan mag je meebeslissen. Dat doe je samen met je ouders of verzorgers. Ben je 16 jaar of ouder? Dan mag je zelf over de hulp beslissen. Je mag dan ook zelf bepalen wat je ouders mogen weten over de hulp die je krijgt.

Dit zijn de regels die in de wet staan. Het verschilt dus per leeftijd of je zelf mag beslissen, en waarover. Maar ook als je nog niet zelf mag beslissen, is het belangrijk dat anderen naar je luisteren. 

Lees wat je allemaal zelfstandig mag beslissen op welke leeftijd

Jouw mening is belangrijk 

De hulpverlener is er om jou te helpen. Het gaat om jouw leven en toekomst. Jouw mening is dus ontzettend belangrijk, wat je leeftijd ook is. Hoe kun je die laten horen? 

• Een eerste gesprek kan spannend zijn. Misschien vind je het moeilijk om te praten over jezelf. En over wat er niet goed gaat. Het is logisch dat je je niet direct op je gemak voelt. Stel daarom vragen als je iets wilt weten. Of als je iets niet begrijpt. Want als je meer informatie krijgt, kan het gesprek al fijner voelen. 
• Vraag je hulpverlener om je alles te vertellen. En om altijd jouw mening te vragen, niet alleen bij beslissingen. 
• Je kunt ook vragen of er folders of websites zijn met informatie. Die kun je dan thuis rustig bekijken. En er met je ouders, verzorgers of anderen over praten. 

Wat gebeurt er tijdens de eerste afspraak met een hulpverlener?

In het eerste gesprek met je hulpverlener leer je elkaar kennen. Je hulpverlener is benieuwd naar wie je bent, hoe het met je gaat en waar je hulp bij nodig hebt. De hulpverlener wil ook graag meer weten over jouw omgeving. Zoals over je familie, wat je in je vrije tijd doet, en hoe het op school gaat. 

Jullie praten ook over wat er aan de hand is. Je hulpverlener zal jou waarschijnlijk ook al wat vertellen over je klachten. Maar dit kan ook pas bij een latere afspraak gebeuren.  

Als je je zorgen maakt, is het goed om dit te vertellen en uitleg te vragen. Als je meer weet over waar je last van hebt, kun je er ook makkelijker over meepraten.  

Moet ik de afspraak voorbereiden?

Het is handig om van tevoren te bedenken wat je wilt vertellen. En welke vragen je wilt stellen. Bedenk ook welke informatie je nodig hebt. Het kan handig zijn om je vragen en wensen alvast op te schrijven. Dan kun je ze tijdens het gesprek erbij pakken. 

Wat gebeurt er met de dingen die ik vertel?

Jouw dossier

Als je hulp krijgt, vertel je vaak veel over jezelf aan de hulpverlener. Bijvoorbeeld: 

• over je geschiedenis 
• hoe het thuis is 
• waar je last van hebt

Dit zijn meestal best persoonlijke dingen. Daarom kan het ook moeilijk zijn om hierover te praten. Dat is niet erg. Vertel wat je belangrijk vindt en waar je je op je gemak bij voelt.  

Al deze informatie wordt op één plek verzameld, vaak op de computer. Deze verzamelplek voor informatie heet een dossier.  

Je mag ook meepraten en beslissen over je dossier. Je kunt dus ook vragen wat er met jouw informatie gebeurt. Bijvoorbeeld welke informatie er wel en niet in je dossier komt, met wie de informatie gedeeld mag worden, en wie dit behalve jijzelf en de hulpverlener mogen inzien.

Handige informatie  

Het kan best moeilijk zijn om te bedenken hoe je het beste kunt meepraten en meedenken over de hulp. Er komt veel bij kijken: 

• Wat zijn goede vragen om te stellen als je hulp krijgt? 
• Wat zijn je rechten? 
• Wat mag een hulpverlener allemaal wel en niet doen met persoonlijke informatie over jou? 
• En hoe weet je of een beslissing jou uiteindelijk gaat helpen? 

Er is handige informatie die je hierbij kan helpen: 

• Lees meer over je rechten in Ken je rechten in de jeugdhulp
• Bekijk ook deze checklijst die je helpt te bepalen wanneer een bepaalde beslissing goed voor jou is. 
• Lees wat wel en niet mag als het gaat om je privacy in de PrivacyApp Jeugdhulp en jeugdbescherming.

Wie gaat er mee naar de hulpverlener?

Ben je jonger dan 16 jaar? Dan gaat er altijd een ouder of verzorger mee naar de hulpverlener. Vanaf 16 jaar mag je alleen naar de hulpverlener gaan. Maar je kunt ook iemand meenemen als je dat fijn vindt. Bijvoorbeeld een vriend, een familielid of een andere bekende. Het belangrijkste is dat jij je fijn voelt tijdens het gesprek, en soms helpt het als er dan iemand mee gaat. 

Wat doe ik als ik het niet eens ben met de hulp?

Het kan zijn dat je het ergens niet mee eens bent. Bijvoorbeeld omdat:

• je niet goed begrijpt wat de hulp precies inhoudt
• je vindt dat er niet goed naar je geluisterd wordt
• de hulp die je krijgt, niet bij je past
• je een ander soort hulp wilt
• je twijfelt of de hulp wel gaat helpen
• je te weinig hulp krijgt, of niet op tijd
• je eigenlijk helemaal geen hulp wilt
• je geen klik voelt met je hulpverlener

Vertel je hulpverlener waar je het niet mee eens bent. Dan kunnen jullie het er samen over hebben. Dat kan best lastig zijn. Op Je stem laten horen als jongere vind je tips om het gesprek voor te bereiden. En ook hoe je praat met je hulpverlener. Je kunt het gesprek ook samen met je ouders of verzorgers doen. 

Je hulpverlener is verplicht om jou goed te informeren over de verschillende manieren waarop je hulp kan krijgen. Op deze pagina lees je wat je kunt doen als je het niet met je hulpverlener eens bent. Deze praatplaat kan je daar tijdens het gesprek met de hulpverlener ook bij helpen. 

Wat als mijn hulpverlener en ik het niet eens worden?

Misschien lukt het niet om het eens te worden met je hulpverlener over de hulp. Of misschien vind je dat er niet goed naar je geluisterd wordt. Je kunt dan op verschillende plekken terecht voor hulp:

• Als je bij een jeugdhulpinstelling zit, kun je met de vertrouwenspersoon bespreken waarom je niet tevreden bent. Dit kan eventueel samen met je ouders.
• Je kunt ook een vertrouwenspersoon krijgen bij Jeugdstem. Die kan je helpen als je vragen hebt of advies nodig hebt. Of als dingen niet goed lopen. Jeugdstem heeft een pagina voor jongeren over vertrouwenspersonen in de jeugdhulp.
• Ook kun je juridische hulp inschakelen. Stichting Kinder- en Jongerenrechtswinkel Nederland kan je gratis helpen met het opkomen voor je rechten.

Soms heb je meer dan één hulpverlener. Het is belangrijk dat je bij alle hulpverleners aangeeft dat je wil meepraten en meebeslissen. Je kunt ook vragen aan een van je hulpverleners wie de regiebehandelaar is. Dat is de hulpverlener die in de gaten houdt of alles rond jouw hulp goed gaat en vaak ook de beslissingen maakt.