Waarom jeugdparticipatie?

Jeugdparticipatie is onmisbaar voor een rechtvaardige en toekomstgerichte samenleving. Door kinderen en jongeren te betrekken bij beslissingen die hen aangaan, ontstaat beter beleid en krijgen zij de ruimte om zich te ontwikkelen, mee te doen en zich gehoord te voelen. Bovendien hebben zij het recht om mee te praten, al is dit in de praktijk nog lang niet vanzelfsprekend.

Waarom is jeugdparticipatie belangrijk?

Jeugdparticipatie is om meerdere redenen van belang:

  • Duurzame veranderingen komen alleen tot stand in samenwerking met de mensen om wie het gaat. Door te praten met kinderen en jongeren begrijpen we hun vragen, behoeften, belevingen en oplossingen beter. Zo helpen we hen om actief mee te doen in de samenleving en maken we het huidige beleid beter en rechtvaardiger.
  • Door mee te doen, mee te denken en mee te beslissen  ontwikkelen kinderen en jongeren hun talenten, vaardigheden en competenties. Betekenisvolle participatie geeft hen bovendien het gevoel dat ze gezien worden en dat hun mening ertoe doet. Het laat ze ervaren dat zij een plek hebben in de maatschappij. Dit zijn belangrijke elementen voor een gezonde ontwikkeling.
  • Kinderen en jongeren leveren een positieve bijdrage aan de maatschappij. En actief burgerschap verbindt burgers, gaat polarisatie tegen en houdt de democratie gezond.
  • Kinderen en jongeren hebben een ander perspectief dan volwassenen. Hun beleving en manier van denken wordt gevormd door het opgroeien in de huidige tijd. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van een smartphone. Jongeren van nu weten niet beter, terwijl dit voor veel volwassenen nog steeds voelt als iets nieuws. De manier waarop kinderen en jongeren de wereld zien en ervaren kan volwassen professionals en beleidsmakers nieuwe inzichten bieden.

Gevoel van inspraak en invloed is basale behoefte

Als je kinderen en jongeren laat meebeslissen, voelen zij dat ze inspraak en invloed hebben. Dat is belangrijk voor hun ontwikkeling. Dit vraagt erom kinderen en jongeren écht serieus te nemen. Over tien jaar zijn kinderen van nu volwassen. Als besluitvormers en kinderen en jongeren de maatschappij sámen vormgeven, worden oplossingen vernieuwender en duurzamer en voelen zij zich nu én later betrokken.

Je gehoord voelen is voor iedereen belangrijk

Op alle leeftijden is het belangrijk dat kinderen en jongeren betrokken worden bij zaken die er voor hen toe doen. Voor jonge kinderen zijn dit natuurlijk andere onderwerpen dan voor jongeren. De manier waarop kan ook verschillen. Zo stel je aan een kind van 8 jaar andere vragen dan aan een jongere van 17 jaar. Maar welke leeftijd ze ook hebben, kinderen en jongeren hebben waardevolle kennis en inzichten die helpen een aanpak of beleid te verbeteren.

Wettelijk recht om mee te praten

Kinderen en jongeren hebben bovendien het recht om mee te praten over onderwerpen die hun leven aangaan. Dit staat in artikel 12 in het VN-Verdrag van de Rechten van het Kind. Helaas wordt dit artikel het minst nageleefd van alle artikelen in de meer dan 190 landen waarin dit verdrag geldt. Structurele en gelijkwaardige samenwerking tussen besluitvormers en kinderen en jongeren is dus nog lang niet vanzelfsprekend. Hierin valt nog veel te bereiken.

Foto Robin Koper

Robin Koper

inhoudsdeskundige Opgroeien en opvoeden
r.koper [at] nji.nl