Cijfers over voortijdig schoolverlaten

Aantal voortijdig schoolverlaters

Grafiek Percentage voortijdig schoolverlaters per schooljaar

In het schooljaar 2019-2020 waren er 22.785 nieuwe voortijdig schoolverlaters, 1,72 procent van alle leerlingen (tot 23 jaar). Na een stijging in 2017-2018 ten opzichte van 2018-2019 is weer sprake van een daling van het aantal leerlingen dat zonder startkwalificatie van school gaat. In 2018-2019 ging het om 26.894 nieuwe schoolverlaters; 2 procent van alle leerlingen. Sinds 2010 is het percentage voortijdig schoolverlaters gedaald met ruim 1 procent van alle leerlingen. In 2010 verliet 2,97 procent van alle leerlingen zonder startkwalificatie het onderwijs. Tien jaar later is dit gedaald naar 1,72 procent van de leerlingen (Centraal Bureau voor de Statistiek, Dienst Uitvoering Onderwijs en ministerie van OCW, 2021). 

Voortijdig schoolverlaten naar herkomst

Steeds minder jongeren verlaten het onderwijs zonder startkwalificatie. Daardoor is ook het totaal aantal jongeren tot 23 jaar zonder startkwalificatie afgenomen. De daling is het sterkst onder jongeren met een 'niet-westerse' migratieachtergrond. Het verschil met jongeren van Nederlandse origine neemt langzaam af.

In de afgelopen tien jaar is het percentage jongeren met een 'niet-westerse' migratieachtergrond dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat, gedaald van ruim 5 procent in 2010/2011 naar 3 procent in 2019/2020. Onder jongeren van Nederlandse origine ging het om een daling van 5,3 procent in 2010/2011 naar 2 procent in 2019/2020  (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2021).

Jongeren zonder startkwalificatie

De grootste daling in het totaal aantal jongeren zonder startkwalificatie is te zien onder jonge mannen met een Turkse of Marokkaanse migratieachtergrond. Bij deze groep nam het aandeel zonder startkwalificatie af van 23,6 procent in 2009 naar 16,1 procent in 2019. Bij de mannen met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond ging het om een daling van 18,9 procent naar 11,7 procent.

Veel jonge vrouwen met startkwalificatie

Ook onder jonge vrouwen met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond was een grote daling te zien, van ruim 12 procent in 2009 naar 5,2 procent in 2019. Van de vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond heeft 7,7 procent geen startkwalificatie. Het verschil tussen jonge vrouwen uit de vier grootste herkomstgroepen en jonge vrouwen van Nederlandse origine neemt af. Ongeveer 5 procent van de vrouwen met een Nederlandse achtergrond heeft geen startkwalificatie (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2020).

Percentage voortijdig schoolverlaters per onderwijssoort

Grafiek Percentage voortijdig schoolverlaters per onderwijssoort

In het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) zijn er meer voortijdig schoolverlaters (5,35 procent in 2018-2019) dan in het voortgezet onderwijs (vmbo, havo, vwo) (0,49 procent). In het voortgezet onderwijs is er ten opzichte van 2017-2018 sprake van een zeer lichte daling (0,50 procent naar 0,49 procent) van het aantal voortijdig schoolverlaters. Daarentegen is het percentage in het middelbaar beroepsonderwijs iets gestegen (van 5,1 procent naar 5,35 procent). Het percentage voortijdig schoolverlaters is, ondanks de lichte stijging van de laatste paar jaar, de afgelopen tien jaar in alle typen onderwijs aanzienlijk gedaald. In 2016-2017 is voor het eerst weer sprake van een lichte stijging (Ministerie van OCW, 2020).

Definitie

Voortijdig schoolverlaters zijn jongeren tot 23 jaar die het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie: een diploma op havo-, vwo- of mbo-niveau 2. Dat betekent dat een jongere na het vmbo nog minimaal twee jaar een beroepsopleiding moet volgen en afronden. Leerlingen die na het behalen van een vmbo-diploma geen onderwijs meer volgen en geen werk hebben, zijn daarom als voortijdig schoolverlater gedefinieerd. Dat geldt ook voor jongeren die met een diploma op mbo-niveau 1 het onderwijs verlaten en geen werk vinden. Ook leerlingen tot 23 jaar die langer dan een maand zonder reden van school wegblijven, vallen onder de voortijdig schoolverlaters.

Meer informatie

Voortijdig schoolverlaten en verzuim

Regionale cijfers voor gemeenten en samenwerkingsverbanden onderwijs zijn te vinden in de monitor Aansluiting Onderwijs Jeugdhulp: voortijdig schoolverlaten en verzuim.

Gebruikte publicaties
  • Centraal Bureau voor de Statistiek (2021). Voortijdig schoolverlaten en migratieachtergrond.
    Centraal Bureau voor de Statistiek (2020). Jaarrapport Integratie.
  • Centraal Bureau voor de Statistiek, Dienst Uitvoering Onderwijs en ministerie van OCW (2020). Onderwijs in cijfers.
  • Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (2020). Brief van de minister aan de Tweede Kamer van 4 maart 2020 betreffende aanpak voortijdig schoolverlaten.
  • Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (2019). Brief van de minister aan de Tweede Kamer van 22 februari 2019 betreffende blijvende aandacht voor voortijdig schoolverlaten.
  • Ministerie van Onderwijs (2017). Nieuwsbericht voortijdig schoolverlaten.
  • Ministerie van OCW (2016). Nieuwe schoolverlaters. Bijlage bij VSV-brief februari 2016. Den Haag: ministerie van OCW.
  • Ministerie van OCW (2015). Nieuwe voortijdig schoolverlaters. Convenantjaar2013-2014. Voorlopige cijfers. Den Haag: ministerie van OCW.
  • Ministerie van OCW (2014). Nieuwe voortijdig schoolverlaters. Bijlage bij VSV-brief 2014. Convenantjaar 2012-2013. Voorlopige cijfers. Den Haag: ministerie van OCW.
Gebruikte onderzoeken

Lees ook

Deniz Ince

Drs. Deniz Ince

medewerker inhoud