Oratie: 'Alledaagse magie in de pedagogische basis'

Amaranta de Haan hield op 17 april haar oratie als bijzonder hoogleraar Versterken van de pedagogische basis. 'Een oratie gaat natuurlijk over wetenschappelijk onderzoek', zegt De Haan. 'Maar dat onderzoek moet ook wat opleveren voor beleid en praktijk. Met mijn leerstoel en mijn oratie wil ik bereiken dat kinderen, ouders en de mensen in hun directe omgeving elkaar meer ontmoeten. En dat gezinnen zich gesteund voelen door hun omgeving.'

De pedagogische basis bestaat uit de plekken, voorzieningen en mensen die kinderen en hun ouders in het dagelijks leven tegenkomen. Dat zijn bijvoorbeeld de kinderopvang, sociale media, grootouders, de leerkracht en de sportcoach. In een sterke pedagogische basis zit alledaagse magie, aldus Amaranta de Haan. 'Alledaagse magie' is dan ook de titel van haar oratie.

Informeel netwerk versterken

'Mijn onderzoek richt zich vooral op de vraag hoe we ouders kunnen ondersteunen. Hoe versterken we het informele netwerk van ouders? Hoe zorgen we dat de samenwerking tussen ouders en vanzelfsprekende professionals gelijkwaardig is, gebaseerd op respect en vertrouwen – partnerschap dus. En hoe maken we voorzieningen en plekken inclusiever, zodat verschillende ouders zich daar welkom en veilig voelen? Daarbij is het zaak dat een sterkere pedagogische basis ook bijdraagt aan kansengelijkheid.'

Kennis verwerven en delen

'Daarover wil ik kennis verwerven, maar vooral ook delen, onder andere via het NJi en via samenwerkingsverbanden en kenniswerkplaatsen, en in het onderwijs dat ik geef aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ik wil onderzoek uitvoeren samen met belanghebbenden: met ouders en kinderen, professionals, beleidsmakers en bestuurders. Dan kan die kennis direct doorsijpelen in ideeën van de mensen die er al bij betrokken zijn. In de gesprekken die ik sinds mijn aanstelling voer, merk ik dat veel mensen dat willen. Hun vraag is vooral: hoe doen we het, en waar moeten we op letten? Via samenwerking kunnen we impact maken met de kennis die we hebben.'

Wat is er concreet nodig om de pedagogische basis te versterken? De Haan: 'Het begint bij ouders vragen wat zij nodig hebben. Een oudergemeenschap op school draagt niet bij aan ontmoeting tussen verschillende ouders als je alleen 's ochtends om half negen een koffiemomentje inplant, want veel ouders moeten dan werken. Maar organisaties kunnen ook weer niet aan álle behoeften tegemoetkomen; ze hebben hun beperkingen. Dan komt beleid in beeld: hoe zorg je dat professionals tijd krijgen voor contact? Hoe creëer je oudergemeenschappen op scholen?'

Welzijn en veerkracht

'Een sterke pedagogische basis draagt bij aan het welzijn van kinderen en ouders, én aan de veerkracht van de samenleving. Meer verbondenheid en steun leidt tot meer solidariteit. Dat helpt de maatschappij als geheel met alle uitdagingen waar we met elkaar voor staan.'

Amaranta de Haan bezet sinds februari 2025 de leerstoel Versterken van de pedagogische basis, ingesteld door de Rijksuniversiteit Groningen en het NJi.

Meer informatie

Bericht Rijksuniversiteit Groningen