20% van de jongeren ziet online criminele oproepen

20 procent van de jongeren heeft via sociale media weleens een oproep gezien voor drugs- of geweldsdelicten. 6,1 procent is zelf voor zo'n klus benaderd. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam, de Erasmus Universiteit Rotterdam en het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving. 'Dit vraagt van ouders en professionals een andere manier van kijken en goede digitale vaardigheden', aldus Mike Loef van het NJi.

Sociale media zoals Snapchat, TikTok en Instagram spelen een belangrijke rol bij het benaderen van jongeren voor criminaliteit, waarbij vooral Snapchat eruit springt. Jongeren worden vaak ingezet voor taken zoals drugs dealen, drugs uithalen en zwaar vuurwerk plaatsen. Oproepen zijn meestal vaag, waardoor jongeren vooraf niet goed weten waar ze op reageren. Pas in privéberichten wordt duidelijk wat de bedoeling is. Daarnaast zijn er jongeren die zichzelf via sociale media aanbieden voor het plegen van delicten.

'Dit onderzoek biedt belangrijke inzichten in de rol die sociale media spelen in de manier waarop jongeren betrokken raken bij zware en georganiseerde drugs- en geweldscriminaliteit', vindt Mike Loef van het NJi. 'Het onderzoek laat bijvoorbeeld zien op welke manieren sociale media de gelegenheidsstructuren vergroten en faciliteren voor zowel de ronselaars als bereidwillige daders. Daarnaast blijkt opnieuw uit dit onderzoek hoe de online en offline omgeving voor jongeren simpelweg volledig verweven zijn.'

Leren van jongeren

Dit vraagt van ouders en professionals dan ook een andere manier van kijken en goede digitale vaardigheden, zegt Loef. 'Uit het onderzoek blijkt dat er grote verschillen bestaan in de mate waarin professionals zelf online actief zijn en kennis hebben over de online leefwereld van jongeren. Uit eerder onderzoek weten we dat professionals dit soms spannend of uitdagend vinden. Ben je een professional die hier moeite mee heeft, blijf dan nieuwsgierig en sta er bijvoorbeeld voor open om te leren van de kennis en expertise van jongeren. De onderzoekers geven in het rapport aan onder de indruk te zijn van de digitale weerbaarheid van de ondervraagde jongeren. Maak daar gebruik van.'

'Naast jongeren zelf, ouders en professionals in het jongerenwerk of onderwijs spelen ook de techbedrijven die deze platforms vormgeven en ontwerpen een belangrijke rol.' Loef onderschrijft daarom de aanbeveling van de onderzoekers aan overheden om in gesprek te gaan met de techbedrijven over de manier waarop hun functionaliteiten onbewust de online ingroei van jongeren faciliteren.

Meer informatie

Bericht Vrije Universiteit AmsterdamOnderzoek De rol van sociale media bij de betrokkenheid van jongeren bij zware drugs- en geweldscriminaliteit