Van school naar duurzaam werk: wat betekent deze wet voor het onderwijs?

Wat is het doel van de Wet van school naar duurzaam werk?

De Wet van school naar duurzaam werk is er voor leerlingen van praktijkonderwijs (pro), voortgezet speciaal onderwijs (vso) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo niveau 1 en mbo beroepsopleidende leerweg). Het gaat om jongeren met een verhoogd risico op schooluitval en om jongeren die al uitgevallen zijn.

Vaak stopt de begeleiding vanuit school zodra jongeren hun diploma hebben gehaald of stoppen met hun opleiding. En de gemeente komt pas in beeld als jongeren al problemen ervaren met het vinden van werk. De wet moet zorgen voor een betere aansluiting.

De hele wettekst lezen? Die vind je op Overheid.nl.

Wat wordt er van scholen verwacht?

Scholen krijgen extra verantwoordelijkheid bij de overgang van school naar vervolgonderwijs en werk. Dit betekent:

Al tijdens de opleiding starten met ondersteuning

Scholen moeten al tijdens de opleiding starten met loopbaan- en arbeidsoriëntatie. Dit gaat om advisering en ondersteuning bij de overstap naar vervolgonderwijs of werk.

Bijvoorbeeld: een leerling loopt stages, bezoekt bedrijven, oefent sollicitatiegesprekken, stelt samen met een mentor een uitstroomplan op en krijgt begeleiding bij de keuze voor vervolgonderwijs of werk.

Begeleiding ook na uitstroom laten doorlopen

Scholen moeten nazorg bieden. Het gaat om twee jaar na diplomering voor leerlingen van het pro en vso. En één jaar na diplomering voor studenten van het mbo. De nazorg bestaat uit een persoonlijke benadering van de jongere en aanbod dat past bij de behoeften van de jongere.

Bijvoorbeeld: een mentor, uitstroomcoördinator of jobcoach benadert een oud-leerling om te bespreken hoe het gaat op het werk of in een vervolgopleiding. Als er problemen ontstaan, kan de school tijdelijk extra begeleiding bieden of andere partners inschakelen.

Andere partijen op tijd betrekken

Scholen moeten op tijd externe partners betrekken als er aanvullende ondersteuning nodig is, zoals de gemeente en het doorstroompunt.

Bijvoorbeeld: de school neemt al vóór uitstroom contact op met de gemeente en het doorstroompunt. Bijvoorbeeld over jongeren die tijdens de opleiding moeite hebben met stage, schulden hebben of ondersteuning nodig hebben bij werk.

Zorgen voor goede overdracht

De school zorgt voor een warme overdracht als andere organisaties de begeleiding overnemen. De school bespreekt samen met de jongere en betrokken organisatie welke ondersteuning nodig is.

Regionaal samenwerken

Scholen werken samen met gemeenten, doorstroompunten en andere partners binnen een regionaal programma. Daarin maken zij afspraken over de ondersteuning van jongeren.

Wanneer komt het doorstroompunt in beeld?

Het doorstroompunt ondersteunt jongeren tot 27 jaar die geen startkwalificatie hebben. Een startkwalificatie is havo, vwo of minimaal mbo-2 niveau. Scholen voor het mbo en praktijkonderwijs werken nauw samen met het doorstroompunt als studenten de school voortijdig verlaten.

Zij kunnen het doorstroompunt bijvoorbeeld betrekken:

• bij (dreigende) uitval, langdurig verzuim of voortijdig schoolverlaten;
• als een leerling geen diploma voor havo, vwo of mbo dreigt te halen of al uitgevallen is;
• als de route naar vervolgonderwijs of werk nog onduidelijk is.

Wanneer komt de gemeente in beeld?

Heeft een jongere wel een diploma voor havo, vwo of mbo gehaald? Dan is de gemeente de samenwerkingspartner voor scholen. Gemeenten zijn volgens de Participatiewet verantwoordelijk voor het ondersteunen van jongeren bij het vinden en behouden van werk. Door de Wet van school naar duurzaam werk wordt de rol van de gemeente groter. Scholen kunnen de gemeente al tijdens de schoolloopbaan van de leerling betrekken. En zo samen met de leerling en de gemeente werken aan de overgang van school naar werk.

Wat kan een gemeente doen?

Gemeenten kunnen vanuit de Participatiewet verschillende voorzieningen inzetten om jongeren te ondersteunen. Welke ondersteuning een jongere krijgt, legt de gemeente vast in een verordening. Een aantal voorbeelden:

• Jobcoaching: een jobcoach helpt op de werkvloer met inwerken, taken structureren en het oplossen van problemen.
• Leerwerktrajecten: een combinatie van werken bij een erkend leerbedrijf met een gerichte beroepsopleiding.
• Beschut werk: een betaalde baan in een aangepaste werkomgeving voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking.
• Loonkostensubsidie: een compensatie voor werkgevers voor de lagere productiviteit van werknemers met een arbeidsbeperking.
• Bijstandsuitkering: tijdelijk inkomen terwijl een jongere actief zoekt naar werk.

Scholen, gemeenten en doorstroompunten werken samen

De overheid heeft er expliciet voor gekozen om geen strikte afbakening van taken vast te leggen. De wettelijk verantwoordelijkheid van scholen, gemeenten en doorstroompunten overlapt dus bewust:

• Scholen blijven langer betrokken bij de jongeren, ook na diplomering.
• Gemeenten kunnen eerder ondersteuning bieden, ook als een jongere nog op school zit.
• Het doorstroompunt begeleidt jongeren tot 27 jaar zonder diploma voor havo, vwo of mbo.

Deze overlap vraagt om nauwe samenwerking tussen scholen, gemeenten en doorstroompunten. Dit doen zij in een verplicht regionaal programma. Dit is een gezamenlijke plan van onderwijs, gemeenten en doorstroompunten om jongeren succesvol te begeleiden naar een diploma, vervolgopleiding of duurzame baan.