Hoe praat ik met ouders over kindermishandeling?

Het kan spannend of lastig zijn om jouw zorgen over de veiligheid van een kind te bespreken met de ouders. Toch is het belangrijk om dit gesprek te voeren. Waar moet je rekening mee houden als je met ouders praat? En welke gesprekstechnieken of vragen kun je gebruiken?

Ouders betrekken bij de meldcode

Als je vermoedens hebt van kindermishandeling ben je verplicht om de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling te volgen. Deze meldcode is een stappenplan dat beschrijft hoe je omgaat met het signaleren, bespreekbaar maken en het doen van een melding bij (vermoedens) van huiselijk geweld en kindermishandeling. Laat ouders weten als je de meldcode kindermishandeling inzet en betrek hen bij het proces.

Hoe je ouders goed betrekt bij de meldcode onderzoeken ze in de Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland.

Lees meer over het onderzoek

Veel professionals vinden het lastig om over onveiligheid in gesprek te gaan met ouders omdat ze twijfelen of hun zorgen wel terecht zijn, of omdat ze bang zijn om ouders onterecht te beschuldigen. Ook kan de angst om het contact met ouders te verliezen een reden zijn. Hoe kun je naast ouders blijven staan die in een onveilige of kwetsbare situatie zitten? Streef altijd naar een goede verbinding en samenwerking met ouders. Zij zijn expert van hun eigen leven. Het is belangrijk dat zij de regie houden, ook als het om onveiligheid gaat. Zij moeten het gevoel hebben dat er met hen en niet over hen gesproken wordt. Want wanneer je als ouder in een onveilige situatie zit, zorgt het verlies van regie juist voor nog meer onveiligheid.

Het bespreekbaar maken van onveiligheid en het luisteren naar oplossingen die ouders aandragen, zou prioriteit moeten hebben. Daarmee vergroot je de preventieve kracht van de Meldcode.

Persoonlijke voorbereiding op een gesprek met ouders

Een gesprek voeren met ouders bij zorgen over veiligheid raakt ook de persoonlijke kant van jouw beroep. Jouw eigen vooroordelen en eerdere ervaringen met onveiligheid kunnen een rol spelen. Door zorgen kun je twijfelen, of je juist 'gedreven' voelen. Houd in gedachten dat iedereen anders denkt over opvoeden, en houd een open houding naar ouders.

Reflectie: wat zijn jouw waarden en normen? Wat vind je zelf lastig? Durf je dat te delen met collega's? Als je je eigen kwetsbaarheden onder ogen durft te zien, zal een ander eerder zijn verhaal durven delen. Authentiek zijn is heel belangrijk als je met ouders, kinderen en jongeren praat.

Het is goed om voor jezelf te bedenken waardoor je gaat handelen. Of waarom je juist een drempel voelt om te gaan handelen. Misschien vind je een gesprek met ouders spannend. En ben je bang dat ouders boos worden. Of je twijfelt misschien of je iets niet goed hebt gezien. Je kunt ook bang zijn dat het gesprek de situatie verergert. Dit kan helpen om een betere afweging te maken: ga je wel of niet handelen?

Tips voor het gesprek met ouders

Denk na over de locatie van het gesprek. Het moet een plek zijn waar je met ouders veilig kan praten. Dit kan het kantoor zijn van je organisatie, bij de ouder thuis of op een andere plek. Zorg dat het gesprek face to face plaatsvindt.
Bereid je voor op het gesprek. Als je het prettig vindt, kun je de stappen of gesprekspunten voor jezelf opschrijven. Je kunt het gesprek ook met een collega voorbereiden.
Leg aan de ouders uit wat het doel van het gesprek is.
Maak concreet waar je je zorgen over maakt. Beschrijf de situatie zoals die heeft plaatsgevonden. Wat je hebt gezien, of wat het kind heeft gezegd. Het gaat daarbij om feiten en niet om een eigen interpretatie daarvan.
Vraag door om een zo concreet mogelijk beeld te krijgen van de situatie.
Luister naar het verhaal van ouders, draag niet direct oplossingen aan.
Zorgen ontstaan vaak niet van de ene op de andere dag. Zorg dat je regelmatig met ouders in gesprek bent als zich incidenten voordoen. Of als je iets waarneemt wat bij jou zorgen oproept. Als je over een mogelijke melding bij Veilig Thuis begint, zijn eerdere gebeurtenissen vaak al besproken met ouders. Je kunt dan teruggrijpen op eerdere gesprekken.
Heb oog voor de gevoelens van ouders. Mogelijk hebben ze stress en zorgen. Of ze zijn bang. Daardoor kunnen ze misschien niet te veel informatie tegelijk verwerken. Het kan helpen om deze gesprekstool te gebruiken. Deze biedt handvatten om je houding en communicatie aan te passen. De tool is ontwikkeld voor mensen met een lvb, maar bruikbaar voor iedereen.
Maak afspraken over het vervolg: wat wordt verwacht van ouders, en wat kunnen zij van jou verwachten?
Zoek steun binnen je organisatie bij collega's. Zij kunnen met je meedenken, advies geven en je steunen tijdens het proces.