Waar vind ik als raadslid informatie over hoe het gaat met kinderen en jongeren in mijn gemeente?
Als gemeenteraadslid ben je verantwoordelijk voor het lokale jeugdbeleid. Daarom is het essentieel dat je inzicht hebt in hoe het gaat met kinderen, jongeren en gezinnen in jouw gemeente. Veel informatie krijg je van het college van burgemeester en wethouders. Het is de moeite waard om daarnaast zelf informatie op te halen: bij kinderen en jongeren zelf, via partners en werkbezoeken, en uit monitors met actuele cijfers.
Alles over Impact maken met jeugdbeleid
Vraag om duidelijke informatie van het college van burgemeester en wethouders
Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het structureel en volledig informeren van raadsleden. Denk daarbij aan het aanleveren van actuele cijfers, duidingen bij trends, uitleg over knelpunten in de jeugdhulpketen, terugkoppeling van gesprekken met uitvoerders, en heldere voortgangsrapportages over ambities en acties binnen het jeugdbeleid. Als gemeenteraadslid heb je deze kennis nodig om goed te kunnen sturen.
De gemeente Zwolle heeft een monitor ontwikkeld om hun beleid in het sociaal domein te volgen. De monitor is gebaseerd op kennis van interne experts, partners en kennisinstituten, en biedt een overzicht van hoofddoelen, subdoelen, factoren en indicatoren. Dit geeft gemeenteraadsleden inzicht in de maatschappelijke effecten van het beleid.
Vraag het kinderen en jongeren zelf
Dit klinkt als een open deur, maar toch blijkt dat veel gemeenten kinderen en jongeren niet actief bevragen over beleid dat hen aangaat. Terwijl hun inbreng je helpt om beleid te ontwikkelen dat aansluit op hun ervaringen en leefwereld.
Je kunt kinderen en jongeren op verschillende manieren bij beleid betrekken. De griffie kan je hierbij helpen. Denk aan:
- jongerenpanels of jeugdadviesraden
- gesprekken tijdens werkbezoeken
- (online) peilingen of themasessies
- bezoeken aan scholen, jongerencentra en sportverenigingen
Aan de slag met jongerenparticipatie
De gemeente Apeldoorn heeft als onderdeel van hun programma 'Comfortabele gezinsstad' een jongerenraad geïnstalleerd. Maandelijks komen er ongeveer 30 jongeren meepraten over het beleid in de stad. Hierbij zijn ook raadsleden aanwezig. De ervaringen en ideeën van jongeren wordt daardoor gehoord en hun inbreng wordt op verschillende manieren meegenomen in het beleid.
Praat met lokale partners of ga op werkbezoek
Ga regelmatig in gesprek met lokale partners. Of breng werkbezoeken aan organisaties die een rol spelen in het leven van kinderen, jongeren en gezinnen. Zoals scholen, jongerenwerkers, sportverenigingen, wijkteams of jeugdhulpaanbieders. Tijdens deze gesprekken hoor je welke zorgen, kansen en ontwikkelingen professionals zien, en kun je signalen ophalen die anders mogelijk niet bij de gemeenteraad terechtkomen.
Je krijgt zo een concreter beeld van wat er speelt achter cijfers en beleidsstukken. Want iedereen heeft een bepaald perspectief op kinderen en jongeren in de gemeente, die samen een meer volledig beeld vormen. Werkbezoeken helpen je bovendien om de dagelijkse praktijk te ervaren. Je begrijpt ook beter welke ondersteuning goed werkt en waar knelpunten worden ervaren, zodat je als raadslid scherper kunt sturen en onderbouwde keuzes kunt maken.
De griffie kan helpen bij praktische en inhoudelijke ondersteuning: zij kunnen werkbezoeken organiseren, contact leggen met scholen, jongerenwerkers of andere partners.
De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden heeft raadsleden gevraagd naar hun ervaringen met werkbezoeken. Hieruit blijkt dat werkbezoeken helpen om onder andere de complexe praktijk beter te begrijpen en beter aan te sluiten wat er in de gemeente gebeurt.
Raadpleeg monitors voor actuele cijfers
Als raadslid heb je toegang tot veel openbare monitors. Met sommige monitors kun je je gemeente vergelijken met andere gemeenten, regio's en soms ook wijken. Dit kan een waardevolle toevoeging zijn op de stuurinformatie die je al krijgt en geeft jou de mogelijkheid om dieper in de cijfers te duiken.
Handige monitors voor jou als raadslid:
- Waar staat je gemeente?: uitgebreide cijfers en rapportages over de leefsituatie van kinderen en jongeren op thema's zoals gezin, onderwijs, gezondheid, veiligheid en arbeid.
- Staat van de jeugd: een monitor die gemeenten ondersteunt bij het gesprek over hoe het in de gemeente gaat met kinderen en jongeren. De monitor is ingedeeld in onderwerpen die gebaseerd zijn op de kinderrechten.
- De jeugdmonitor van het CBS: een breed scala aan verdiepende informatie over jeugd, vaak ook op gemeenteniveau.
- De Kansenkaart: een interactieve kaart die laat zien welke kansen kinderen hebben om armoede achter zich te laten. Dit gebeurt door de omstandigheden waarin zij opgroeien te koppelen aan latere uitkomsten.
- Gezondheidsmonitors: grootschalige periodieke onderzoeken die de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van jongeren in kaart brengen op lokaal, regionaal en landelijk niveau. Deze worden uitgevoerd door de GGD. Vaak zijn er ook speciale regionale of lokale varianten.
Cijfers zijn slechts een weergave van de werkelijkheid. De keuzes die gemaakt zijn bij de registratie, vraagstelling en steekproef beïnvloeden de precieze cijfers. Ze geven dan ook geen perfect beeld van hoe het gaat met de kinderen en jongeren.
Daarom is het belangrijk om dat beeld aan te scherpen. Bijvoorbeeld door gesprekken te voeren in de gemeenteraad en met kinderen en ouders of andere lokale partners in het jeugdveld. Probeer je dan vooral te richten op het verhaal dat achter de informatie zit. Hoe verklaar je deze cijfers of signalen? En vind je dat er iets aan zou moeten veranderen?
Voorbeeld uit Staat van de jeugd
Dit is een voorbeeld uit de Staat van de jeugd. Je ziet hier een overzicht van de gemeente Noordoostpolder. De verschillende categorieën zijn onderverdeeld in indicatoren. Welvaart bestaat bijvoorbeeld uit de indicatoren armoede, vermogensongelijkheid en inkomensongelijkheid.
Vragen? Neem contact op met:
Dr. Afke Donker
senior inhoudsdeskundige Kwaliteit, beleid en monitoringLees ook
-
10 tips voor nieuwe raadsleden
10 tips voor nieuwe raadsleden
10 tips voor nieuwe raadsledenBeleidsmakersLees meer over 10 tips voor nieuwe raadsledenStart je binnenkort als gemeenteraadslid? Het NJi heeft 10 tips op een rijtje gezet die je helpen bij jouw werk als raadslid-jeugd.
-
Informatie voor gemeenteraadsleden
Informatie voor gemeenteraadsledenWetenLees meer over Informatie voor gemeenteraadsledenGemeenteraadsleden spelen een belangrijke rol in het jeugdveld. Op deze pagina staat informatie die hen helpt om te sturen op het jeugdveld.
Informatie voor gemeenteraadsleden
-
Informatie voor wethouders
Informatie voor wethoudersWetenLees meer over Informatie voor wethoudersNieuwe wethouders Jeugd worden geconfronteerd met grote uitdagingen. Op deze pagina staat informatie om hen te helpen verschil te maken.
Informatie voor wethouders
-
Overzicht van het jeugdveld in Nederland
Overzicht van het jeugdveld in Nederland
Overzicht van het jeugdveld in NederlandWetenLees meer over Overzicht van het jeugdveld in NederlandDit interactieve overzicht laat zien welke mensen, voorzieningen en wetten een rol kunnen spelen in het leven van kinderen, jongeren en hun opvoeders.