Welke knelpunten zien we in de jeugdbescherming?

De jeugdbescherming zoals deze momenteel georganiseerd is, functioneert niet goed. Veel ouders en jongeren zijn ontevreden. Organisaties kampen met personeelsverloop- en verzuim. En gezinnen moeten vaak veel te lang wachten op passende hulp. Welke knelpunten zien we nog meer?

De knelpunten

Te weinig kennis

De kennis over wat werkt in de jeugdbescherming is beperkt. Nieuwe jeugdbeschermers worden bovendien niet standaard getraind in het gezinsvoogdijwerk en er is geen structureel gedegen onderzoek naar de effectiviteit van methodieken. Ook blijkt het moeilijk om goed zicht te krijgen op de implementatie en het gebruik van de verschillende methodes.

Impact onderschat

Er is te weinig aandacht voor de negatieve bijwerkingen van maatregelen en werkwijzen. Zo heeft een uithuisplaatsing soms grote negatieve gevolgen, zoals wisseling van woonplek en vertrouwde omgeving, of een veranderd contact met de biologische ouders.

Veelheid aan problemen

Een jeugdbeschermingsmaatregel is gericht op het opvoeden en het daarbij behorende ouderlijk gezag. De ontwikkelingsbedreiging van de kinderen hangt echter vaak samen met problemen van de ouders, zoals psychiatrische problematiek, verslaving, armoede, criminaliteit en huisvestingsproblemen. Een jeugdbeschermingsmaatregel kan echter geen psychiatrische behandeling, verslavingszorg of schuldhulp afdwingen.

Maatregelen zijn van beperkte duur

Ook speelt mee dat een jeugdbeschermingsmaatregel vaak van beperkte duur is. Het gaat om maximaal zes maanden tot een jaar, met mogelijkheid van verlenging. Dat is een beperkte periode in het licht van de vaak ernstige en complexe problematiek waar een gezin mee kampt.

Veranderingen in de toekomst

Om de jeugdbescherming te verbeteren, is in maart 2021 het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming opgesteld. Dit scenario laat zien hoe de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst slimmer en effectiever uit kan zien, waarbij het belang van kind en gezin centraal staat.

Belangrijk element in die vernieuwde jeugdbescherming is een succesvolle implementatie van methodieken en professionele praktijken. Dit is een doorlopend proces, waarin leren en reflecteren essentieel is, evenals passend leiderschap van bestuurders en managers.

Meer informatie

Inspectierapport Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermdSignalement Jeugdbeschermingsketen in gevaarInvoeren van vernieuwingen in jeugdhulp en jeugdbeschermingVeiligheid in gezinnen: een zaak voor iedereen

Lees ook

Alle pagina's over jeugdbescherming

Naar het overzicht

Anne Addink