Effecten van een uithuisplaatsing

Doen we er goed aan om kinderen uit huis te plaatsen? Hoe effectief een uithuisplaatsing is, is niet zo makkelijk te zeggen. Veel factoren spelen daar een rol in. Wat we wel weten is dat kinderen bij een uithuisplaatsing baat hebben bij een stabiele opvoedsituatie met toekomstperspectief.

Nadelen onderschat

Een uithuisplaatsing kan rust en stabiliteit brengen, maar is ook enorm ingrijpend voor kinderen en ouders. Dat wordt nog wel eens onderschat. En men overschat bij hoeveel kinderen een uithuisplaatsing een positief effect heeft.

De praktijk leert dat kinderen die uit huis geplaatst zijn, geregeld te maken krijgen met overplaatsingen, en niet altijd de benodigde behandeling krijgen. En het is bekend dat onvoldoende deskundigheid van professionals, een gebrekkige probleemanalyse en veel repressie, bijvoorbeeld in een residentiële setting, de problematiek bij het kind kan veroorzaken of verergeren.

Effect onduidelijk

Met sommige kinderen gaat het na een uithuisplaatsing veel beter, met andere juist slechter. De leeftijd van het kind bij uithuisplaatsing kan hier een rol in spelen, de negatieve ervaringen die het kind eerder heeft opgedaan, de plek waar het kind geplaatst wordt en de kwaliteit van zorg die het kind vervolgens krijgt.

Maar welke invloed deze factoren precies hebben op de uitwerking van de uithuisplaatsing, is niet zo duidelijk te zeggen. De ene uithuisplaatsing is de andere niet. Een vrijwillige plaatsing van een jong kind bij oma is bijvoorbeeld niet te vergelijken met een gedwongen plaatsing van een puber in een residentiële instelling.

Wel is bekend dat uithuisgeplaatste kinderen over het algemeen meer problemen hebben dan gemiddeld. Maar ze hebben dan ook meer meegemaakt en dat nemen ze mee in hun ontwikkeling.

Wat helpt?

Kinderen hebben bij een uithuisplaatsing baat bij een stabiele opvoedsituatie met toekomstperspectief. Bijvoorbeeld in een pleeggezin binnen of buiten de familie, of in een gezinshuis. Een plek waar zij 'zo thuis mogelijk' kunnen opgroeien, in gezinsverband of in een kleine leefgroep met een klein team van verzorgers. Waar ze een goede relatie kunnen aangaan met hun verzorgers en de andere kinderen. Een plek waar ze mogen blijven zolang als nodig is. Met een positief leefklimaat en ruimte voor autonomie.

Belangrijk voor kinderen is dat ze regelmatig contact kunnen hebben met hun ouders, broers en zussen, dat ze meedoen aan naschoolse activiteiten, goed onderwijs volgen, sociale steun ervaren en opgroeien in een warme, stabiele en voorspelbare omgeving.

Crisisplaatsing

Een uithuisplaatsing vanuit een crisissituatie - een levensbedreigende situatie voor het kind of voor gezinsleden - heeft vaak een traumatiserende uitwerking op zowel het kind als de ouders.

Een goede inschatting van de problematiek, goede aansluiting van hulp op de problematiek (bv. Niet te lang lichte hulp inzetten als zwaardere hulp nodig is) en een samenwerkingsrelatie met het gezin zijn belangrijk om escalatie te voorkomen.

Veilig opgroeien in het eigen gezin heeft altijd de voorkeur boven uithuisplaatsing. Door intensieve thuishulp en andere interventies in te zetten, kunnen hulpverleners een dreigende uithuisplaatsing voorkomen.

Uithuisplaatsingen roepen veel vragen opRichtlijn Uithuisplaatsing voor jeugdhulp en jeugdbescherming

Meer over uithuisplaatsing

Weten welke informatie we hebben voor ouders, professionals en beleidsmakers?

Bekijk het overzicht

Els Mourits

Els Mourits

senior medewerker