Hoe maak ik seksuele en genderdiversiteit bespreekbaar op de middelbare school?

In de puberteit verandert er veel op het gebied van seksualiteit en relaties. Jongeren ontwikkelen en ontdekken hun seksuele voorkeur en genderidentiteit. De middelbare school speelt daarin een belangrijke ondersteunende rol, en is daarom verplicht om aandacht te besteden aan thema's als seksualiteit, seksuele oriëntatie en genderdiversiteit. Die thema's worden vaak aangeduid met de afkorting LHBTIQA+. Hoe geef je als docent invulling aan deze thema's, en hoe breng je ze over?

Begin bij een veilige sfeer in de klas

Een veilige sfeer in de klas is het startpunt voor de ondersteuning van jongeren in hun seksuele ontwikkeling. Als docent zorg je ervoor dat iedereen zich in de klas gerespecteerd en geaccepteerd voelt. Bijvoorbeeld door met je leerlingen te praten over elkaars normen en waarden, en te benadrukken dat die van elkaar kunnen verschillen. Geef het goede voorbeeld en creëer vertrouwen door je leerlingen de mogelijkheid te bieden om erover te praten in de klas of met jou alleen. Je kunt je leerlingen ook vragen om hun ervaringen of vragen in een anonieme brief te delen met jou of de klas. Meer informatie lees je op Gendi.nl.

Lesgeven over seksuele oriëntatie en genderidentiteit

Op de middelbare school kun je op verschillende manieren lesgeven over seksualiteit en seksuele diversiteit. Bijvoorbeeld tijdens de vakken biologie of maatschappijleer, of als afzonderlijke voorlichting. Het soort lesmateriaal, de lessen zelf en de docenten die de lessen verzorgen, hebben invloed op de kwaliteit van de kennisoverdracht en de ondersteuning van de jongeren. Het is belangrijk om aan te sluiten bij de ondersteuningsvragen van leerlingen. Bekijk welke informatie je met welke leerlingen kunt delen, kies goed onderbouwd lesmateriaal uit, en wees je bewust van je eigen opvattingen over seksualiteit, seksuele oriëntatie en genderdiversiteit.

Wil je in de klas specifiek aandacht besteden aan het thema genderdiversiteit? Je kunt dan beginnen met het uitleggen van verschillende begrippen, aandacht besteden aan de verschillende opvattingen die er in je klas over bestaan, of bijvoorbeeld persoonlijke verhalen van leeftijdsgenoten laten horen. Meer informatie over lesgeven over genderdiversiteit vind je op de pagina Genderdiversiteit van kenniscentrum Rutgers en Soa Aids Nederland.

Vragen beantwoorden over seksuele oriëntatie en genderidentiteit

Jongeren zijn tijdens hun middelbareschooltijd bezig met hun seksuele oriëntatie en genderidentiteit. Ze gaan nadenken over wie zij leuk vinden en hoe zij zich willen gedragen. Ze ontdekken bijvoorbeeld dat ze homoseksueel, heteroseksueel, biseksueel of aseksueel zijn. En ze hebben vragen als 'Wanneer weet je dat je homo, lesbisch, bi of queer bent?' en 'Hoe kunnen twee mannen of twee vrouwen seks met elkaar hebben?' Jongeren kunnen ook vragen hebben over genderdiversiteit, bijvoorbeeld 'Is het normaal om je geen jongen, maar ook geen meisje te voelen?' en 'Is het oké om je als meisje jongensachtig te gedragen?'

Vind je het als docent lastig om daarmee om te gaan, of wil je weten hoe je op dergelijke vragen kunt reageren? Je vindt tips op de pagina Situaties tijdens het lesgeven, van kenniscentrum Rutgers en Soa Aids Nederland.

  • Kenniscentrum Rutgers heeft voor onderwijsprofessionals de Handreiking sekse, gender & seksuele diversiteit samengesteld.
  • Als docent kun je in de klas voorlezen uit zogeheten regenboogboeken of ze aanbieden aan je leerlingen. Dit zijn boeken waarin seksuele en genderdiversiteit een rol speelt. Een selectie van regenboogboeken vind je op de Boekenlijst Paarse Vrijdag van COC Nederland.
  • Een overzicht van boeken voor jongeren waarin seksuele en genderidentiteit een rol speelt vind je op Queerboeken.nl van COC Nederland, een belangenvereniging voor LHBTI-personen en de Leescoalitie.
  • Op de pagina Seksuele gezondheid en rechten voor iedereen van kenniscentrum Rutgers staat informatie over seksuele gezondheid.
  • Bekijk voor advies over en inspiratie voor onderwijs over seksuele en genderdiversiteit de website Gendi.nl.
  • Wil je meer lezen over seksuele vorming in het voortgezet onderwijs? Kijk dan op Seksuelevorming.nl.
  • Wil je weten of jouw school veilig genoeg is voor iedereen? Je kunt dat nakijken aan de hand van de GSA Onderwijsstandaard. In deze standaard staan drie principes om een veilige plek voor iedereen na te streven.

Alle pagina's over seksualiteit en gender

Naar het overzicht

 Sharon Danen