Praten over pesten: met wie en hoe?

Misschien wil je het liefst dat stomme gepest vergeten, er niet meer aan denken en er niet over praten. Dat is begrijpelijk. Maar het pesten houdt meestal niet op als niemand er iets over weet. Ook als je niet meer gepest wordt of zelf niet meer pest, kun je nog last hebben van de gevolgen. Dat is heel normaal. Maar hoe ga je daarmee om? En praten over pesten, hoe doe je dat eigenlijk?

 

Waarom praten helpt

Als je praat over pesten, kan dat enorm opluchten. Je voelt je dan minder alleen, en je kunt samen bedenken hoe je het kunt oplossen. Praat erover met je ouders, vrienden, een oom of tante, of iemand anders die je vertrouwt.

Is de pester iemand van je school? Probeer er dan ook met een leraar, mentor of vertrouwenspersoon over te praten. Zij kunnen je helpen om het pesten aan te pakken. Je school moet ervoor zorgen dat iedereen zich veilig voelt, dus dat mag je ook van ze verwachten.

Met wie kan ik praten over pesten?

Praten over pesten kan spannend zijn. Ga daarom naar iemand die je vertrouwt. Bijvoorbeeld je ouders, een vriend of vriendin, een docent op school of je mentor.

Daarnaast zijn er organisaties bij wie je terechtkunt met vragen over pesten of om erover te praten. In iedere gemeente zijn er bijvoorbeeld jongerenwerkers of mensen uit het wijkteam die je kunnen helpen. Weet je niet zo goed hoe je deze organisaties kunt bereiken? Vraag dan of je ouders of leraar je daarmee willen helpen. Bij een aantal landelijke organisaties kun je terecht met jouw vragen. Je kunt met deze organisaties chatten of bellen: 

  • Voor informatie en tips kun je kijken op de website van Pestweb, zoals de pagina's  Ik word gepest en Ik pest zelf.  
  • Je kunt iedere dag tussen 11.00 en 21.00 uur gratis chatten of bellen met de Kindertelefoon. Dit kan ook anoniem, je hoeft je echte naam niet te zeggen. Het nummer is: 0800-0432. 
  • Als je online iets vervelends hebt meegemaakt, kun je via Meldknop.nl informatie en tips vinden, en zien bij welke organisatie je terechtkunt. 

Praten over de gevolgen

Ook wanneer je niet meer wordt gepest, is het goed om iemand te vertellen over je ervaringen. Vertel hoe het ging en wat je er nu bij voelt. Misschien voel je je sinds die tijd eenzaam, vaker down of boos. Of ben je bang om naar school te gaan, of vertrouw je andere jongeren niet meer en vind je het moeilijk om vrienden te maken. Als je zelf hebt gepest, voel je je misschien schuldig. Dat is niet gek of raar, het is juist goed dat je daar nu anders over denkt. Dat betekent dat je ook voor jezelf stappen hebt gemaakt. Toch wil dat niet zeggen dat je er geen last meer van hebt. Praten met iemand die je vertrouwt kan helpen om je weer beter te voelen en hulp te krijgen bij de problemen die je ervaart.

Pesten kan gevoelens van eenzaamheid, minderwaardigheid en uitzichtloosheid veroorzaken, met soms zelfs zelfmoordgedachten. Blijf daar niet mee rondlopen, maar praat erover. Dat lucht vaak op. Als je er niet met iemand uit je omgeving over wilt of kunt spreken, zoek dan contact met Stichting 113 Zelfmoordpreventie. Het nummer is: 0800-0113.

Hoe praat je over pesten?

Als je hebt bedacht met wie je wilt gaan praten, kan het helpen om van tevoren op een briefje te schrijven wat je wilt vertellen of vragen. Het is niet gek als je het spannend vindt. Een briefje kan je dan helpen wanneer je even niet meer weet wat je wilt zeggen, of wanneer je het moeilijk vindt.

Schrijf bijvoorbeeld op wat er gebeurd is, hoe je je voelt en waar je bang voor bent. Heb je vragen? Schrijf die dan ook op. Verder is het ook goed om op te schrijven wat je van de ander verwacht. Wat wil je dat diegene doet en wat juist niet? Misschien wil je dat iemand eerst liever alleen luistert, of wil je dat diegene niets doet zonder dat jij het weet. Het is fijn om dit uit te spreken. Weet ook dat je niets hoeft te vertellen wat jij niet wilt. Jij bepaalt wat je wanneer en met wie deelt.

Het kan spannend zijn om je kwetsbaar op te stellen en over je gevoelens te praten. Maak het makkelijker door een rustig moment uit te kiezen om je verhaal te vertellen, op een rustige plek. Geef aan dat je het moeilijk vindt om erover te praten. De ander kan er dan rekening mee houden dat het moeilijk is, de tijd voor je nemen en goed luisteren. Het kan prettig zijn het gesprek dus van te voren te plannen. Laat de persoon met wie je wil praten weten dat het belangrijk is en dat je graag even samen wilt praten, zonder anderen erbij.

Kort samengevat:

  • Denk van tevoren na over wat je wilt zeggen, vertellen of vragen, en schrijf dat op.
  • Zeg duidelijk wat je verwacht of wilt van de ander, bijvoorbeeld: ‘Ik wil graag dat je advies geeft over ...’; ‘Kun je mij hiermee helpen?’; of ‘Het zou mij helpen als je naar mijn verhaal zou luisteren’. Spreek ook van tevoren uit dat het belangrijk en moeilijk voor je is hierover te praten, zodat de ander daar rekening mee kan houden.
  • Het kan fijn zijn een afspraak te maken met de persoon met wie je wilt praten, op een rustig moment en op een plek waar jij je goed voelt. Stuur bijvoorbeeld een berichtje met: ‘Ik wil graag met jou over iets moeilijks praten, kunnen we een afspraak maken om hier met zijn tweeën de tijd voor te nemen?’.

Lees ook

Mirella van den Burg

Mirella van den Burg, MSc

adviseur onderwijs-jeugdhulp en vakmanschap