Zelfstandigheid | De eerste dingen zelf doen

Baby's zijn nog helemaal afhankelijk van hun verzorgers. In de eerste twee jaar worden ze snel zelfstandiger. Dit betekent dat ze steeds meer zelf kunnen doen. Zoals zelf hun flesje vasthouden of ergens naartoe kruipen. Stap voor stap ontdekken baby's en dreumesen wat ze zelf kunnen. Als ouder kun je daarbij helpen. Zo krijgen ze steeds wat meer zelfvertrouwen, en worden ze minder afhankelijk van hun omgeving.

Drie soorten ontwikkelingen

Baby's en dreumesen ontwikkelen zich op verschillende manieren en in hun eigen tempo. Ze leren bewegen, ze begrijpen steeds meer en ze leren met anderen communiceren. Hierdoor worden ze steeds zelfstandiger. Dit zijn de 3 soorten ontwikkelingen:

1. Motorische ontwikkeling

Baby's en dreumesen leren kruipen, staan en lopen. Hierdoor kunnen ze zich verplaatsen. Bijvoorbeeld om speelgoed te pakken. Of om naar andere mensen toe te gaan.

2. Cognitieve ontwikkeling

Baby's en dreumesen leren steeds meer over de wereld om hen heen en hoe dingen werken. Bijvoorbeeld hoe ze iets kunnen oppakken. En hoe ze iets kunnen openmaken of dichtdoen. Hierdoor kunnen ze steeds meer dingen zelf doen, zonder hulp van een volwassene.

3. Sociaal-emotionele ontwikkeling

Baby's en dreumesen leren hoe ze met anderen kunnen communiceren. Bijvoorbeeld door iets aan te wijzen. Ook leren ze om hun emoties te laten zien. Bijvoorbeeld door te lachen of te huilen. Zo kunnen ze steeds makkelijker duidelijk maken wat ze nodig hebben en hoe ze ergens op reageren.

Wat kunnen baby's zelf?

Baby's hebben veel zorg nodig, omdat ze nog maar weinig kunnen zonder hulp. Wel leren ze steeds meer dingen zelf te doen. Wanneer ze dit leren, is per kind anders. Er zijn wel gemiddelde leeftijden waarop de meeste baby's dingen kunnen. Die leeftijden zie je hieronder. Je hoeft je als ouder geen zorgen te maken als jouw kind deze dingen eerder of later leert. Dat is normaal. Ieder kind is uniek met een eigen karakter, wat ervoor zorgt dat het sommige dingen snel kan, en andere dingen niet zo snel.

  • Rond de 3 tot 6 maanden: Baby's kunnen hun hoofd en bovenlichaam goed omhoog houden als ze op hun buik liggen. Ook kunnen ze hun hoofd omhoog houden als ze op schoot zitten of in een kinderwagen zitten.
  • Rond de 6 tot 9 maanden: Baby's kunnen zichzelf omrollen van buik naar rug. Ook leren ze zich optrekken aan meubels. Ze kunnen ook gaan zitten zonder hulp. En dingen oprapen en naar hun mond brengen.
  • Rond de 9 tot 12 maanden: Baby's kunnen staan en lopen met hulp. Ook kunnen ze hun eigen beker of flesje pakken. Baby's kunnen hun eigen speelgoed oprapen.
  • Rond de 12 tot 18 maanden: Baby's kunnen zelfstandig lopen en uit hun eigen flesje drinken.

Alle kinderen ontwikkelen zich op hun eigen manier. Als je zorgen hebt over de ontwikkeling van je baby, bespreek dit dan op het consultatiebureau, met de pedagogisch medewerker op de kinderopvang of met een andere professional.

Zelfstandigheid van je baby stimuleren

Je kunt de zelfstandigheid van je baby op verschillende manieren stimuleren. Je doet dit door je baby te laten oefenen, met verschillende soorten speelgoed te laten spelen en dingen uit te laten proberen. Bijvoorbeeld door speelgoed iets verder neer te leggen, zodat je kind een beetje moeite moet doen om het te pakken. Aan de andere kant van de kamer gaan staan als je je kind roept, zodat het naar je toe kan komen kruipen. Of laat je kind zelf de drinkbeker pakken in plaats van deze aan te geven.

Zelfstandigheid van je dreumes stimuleren

Dreumesen worden steeds zelfstandiger. Bijvoorbeeld met eten, aankleden en spelen. Dit kost tijd. Je kunt als ouder je kind helpen om zelfstandiger te worden.

Laat je kind dingen ontdekken en uitproberen

Laat je kind vrij om in huis dingen te ontdekken, laat het spelen, rondbewegen en verschillende dingen aanraken. Ze leren veel van alle nieuwe dingen die ze tegenkomen, proberen of voelen. Let er hierbij wel op dat je kind geen gevaarlijke dingen in handen krijgt. Lees meer over je huis veilig maken op kinderveiligheid.nl.

Mijn dreumes speelt heel graag met spullen uit de keuken. Dan pakt ze de houten spatel of de garde. Voelt eraan en roert ermee in een pan. Ik laat haar vaak helpen bij het opruimen van de keukenspullen, dat vindt ze heerlijk.

Laat je dreumes proberen sommige dingen zelf te doen

Geef je kind een lepeltje en laat het proberen om zelf te eten. Of laat je kind zichzelf aan- of uitkleden. Doe dit bijvoorbeeld wanneer je kind makkelijke kleding aanheeft, zonder knopen en ritsen. Dat kost misschien wel meer tijd, maar je kind leert er veel van.

Geef je dreumes kleine opdrachten

Geef je dreumes kleine opdrachten zoals speelgoed opruimen, handen wassen of iets in de prullenbak gooien. Door zulke kleine opdrachten leert je kind zelfstandig taken uit te voeren.

Laat je dreumes keuzes maken

Geef je kind twee keuzes. Zo leert je kind beslissen en krijgt het een idee van wat er wel en niet kan. Laat je kind kiezen uit dingen die je allebei goed vindt en van tevoren hebt bedacht, zoals met welk speelgoed je kind gaat spelen of wat het wil eten.

Geef je kind de ruimte om uit te proberen

Dreumesen zijn volop aan het leren en ontdekken.  Het is normaal dat dingen dan soms misgaan. Dat hoort bij het opgroeien, en daar leren ze van. Bijvoorbeeld wanneer je kind zich ergens aan optrekt om te gaan staan en dan weer omvalt. Het is goed je kind dan kort gerust te stellen, maar er verder niet te veel aandacht aan te besteden.

Moedig je kind aan en reageer positief

Door positief te zijn en je kind aan te moedigen om dingen te proberen, voelt je kind zich gewaardeerd en gesteund. Dat helpt bij het leren en groeien. Geef je kind een complimentje of een knuffel als het iets doet wat nog lastig is, zoals een stukje kruipen of iets nieuws proeven.

Zoek je als ouder of opvoeder hulp of advies? Bekijk hier waar je terecht kunt.

Hulp en advies voor ouders