Leven en werken met het coronavirus

Continuering van ondersteuning en zorg

Laatste actualisatie: 25 september 2020

Continuering van zorg is in de coronaperiode een belangrijke taak van de gemeente. Jeugdhulp en wijkteams moeten de coronamaatregelen naleven, maar tegelijkertijd wel de noodzakelijke hulp bieden aan kinderen, jongeren en ouders. Dit is niet gemakkelijk. Uit onderzoek blijkt dat de jeugdhulp gebukt gaat onder de coronamaatregelen. Bovendien is het zicht op de veiligheid van kinderen door de coronamaatregelen verminderd. Sinds 1 juni moet alle zorg weer zijn opgestart. Dit brengt nieuwe uitdagingen met zich mee voor gemeenten en jeugdhulp.

Rol van de gemeente

In de Jeugdwet staat dat gemeenten de plicht hebben om jeugdhulp aan te bieden. Tijdens de intelligente lockdown hebben gemeenten op verzoek van het Rijk het initiatief genomen om kinderen, jongeren en gezinnen die zorg of ondersteuning (verder zorg genoemd) nodig hebben in beeld te brengen. Gemeenten hebben in samenspraak met aanbieders maatwerk geleverd. Sinds 1 juni is alle zorg weer opgestart.

Dat betekent dat face-to-face contacten weer mogelijk zijn, groepsbijeenkomsten worden opgestart en dagbesteding weer de deuren opent. Ook de zorg die tijdens de coronaperiode minder prangend leek, is weer opgestart. Dit alles met inachtneming van nog geldende maatregelen zoals anderhalve meter afstand houden. Bij deze omschakeling zijn aanbieders en professionals aan zet. Gemeenten kunnen aan aanbieders vragen hoe hen dat lukt en welke ondersteuning zij eventueel nodig hebben. Het doel is dat kinderen, jongeren en gezinnen de zorg krijgen die ze nodig hebben.

Ook is het belangrijk dat de lokale jeugdorganisaties in een gemeente ondersteunt worden. Scoutinggroepen, speeltuinen, jeugd- en jongerenwerk, stads- en kinderboerderijen, kindervakantiewerk en jeugdkampen voelen ook de gevolgen van de maatregelen rondom het coronavirus. De gemiddelde schade wordt door de sector geschat op 3000 euro per lokale organisatie.

Continuïteit

De maatregelen rondom het coronavirus hebben gevolgen voor de continuïteit van de jeugdzorg. Vijf procent van de zorgaanbieders gaf in een quickscan aan niet de nodige zorg te kunnen bieden. Ook zijn er signalen van zorgaanbieders die gesloten zijn gedurende de maatregelen. De komende tijd zullen de professionals die thuis hebben gewerkt de omslag moet maken van de richtlijnen van 'de burger' naar de richtlijnen van de 'professional buiten het ziekenhuis'.

Vragen en dilemma’s

Nu de coronamaatregelen versoepelen, is het ook belangrijk om de zorg op te starten in de anderhalvemetermaatschappij. Gemeente die hun zorgaanbieders hierbij willen ondersteunen, moeten eerst inventariseren op welke manier zorgaanbieders hun zorg verlenen. Dan wordt duidelijk waar de knelpunten liggen. Gemeenten kunnen de aanbieders stimuleren door te wijzen op de mogelijkheden om de hulp toch door te laten gaan. Er staan vragen en dilemma’s op onze coronapagina die helpen een goede afweging te maken voor het veilig organiseren van hulp. 

Kosten en compensatie

Ook kunnen kosten een reden zijn om de zorg niet te continueren. Het is belangrijk om te wijzen op de afspraken tussen de VNG en het ministerie van VWS. De omzetdaling en de meerkosten bij behandeling door corona worden gecompenseerd. Hierbij kunnen meerkosten ontstaan doordat jongeren die nog niet geholpen waren, nu ook toegang krijgen tot hulp. Het Rijk heeft 144 miljoen beschikbaar gesteld om de meerkosten en de eventuele boeggolf aan problemen na versoepeling van de maatregelen te compenseren. Hiervoor komt geen verantwoordingseis. Dit wordt toegevoegd aan het macrobudget van gemeenten. De omzetgarantie voor zorgaanbieders gold tot 1 juli. Tot deze tijd werd de gemeente gecompenseerd voor de extra kosten. De kosten voor de meerkosten ten gevolge van corona worden vergoed tot 31 december 2020. 

Ook heeft het kabinet 7,3 miljoen euro beschikbaar gesteld om lokale vrijwilligersorganisaties voor jeugd te compenseren van half maart tot 1 juni. Dit bedrag wordt aan de algemene uitkering Gemeentefonds toegevoegd naar rato van het aantal jongeren in de gemeente.

Regelingen

Op 25 maart heeft de VNG de afspraken met het rijk gepubliceerd over de continuïteit van jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning. De kern van de afspraken over meerkosten, andere vormen van hulp, tijdelijke omzetdaling en effecten na afloop van de coronacrisis staan in deze brief. Bekijk de uitwerking van de afspraken van VNG en het ministerie van VWS van 16 april. Hierin staat informatie over hoe en met welke afspraken de financiering kan blijven doorgaan. Op 3 juni heeft de VNG ook de uitwerking van de afspraken over meerkosten in Wmo en jeugd gepubliceerd. Bekijk de uitwerking van de afspraken over meerkosten. Hierin wordt verder uitgewerkt wat valt onder meerkosten. De uitgewerkte afspraken over de continuïteit van financiering tussen Rijk en VNG hebben betrekking op de hoofdaannemers. De hoofdaannemers dienen dit door te vertalen naar hun onderaannemers om te zorgen dat ook de doorlopende kosten van onderaannemers worden vergoed. In overleg met het kabinet is besloten dat de omzetgarantie wordt verlengd tot 1 juli en daarna stopt. Ook na 1 juli zal de coronacrisis gevolgen hebben voor het sociaal domein. De maatregel van de 1,5 meter afstand zal met name grote impact hebben. De ruimte om alternatieve vormen van hulp te bieden, wanneer dit op reguliere wijze nog niet mogelijk is, blijft bestaan. Meer informatie over de voorwaarden voor continuering van financiering staat op de website van de VNG

Op 31 augustus werd meegedeeld dat gemeenten een extra aanvullende compensatie krijgen voor corona. Het Rijk wil met deze bijdrage het voortbestaan van lokale voorzieningen ondersteunen. Ook is de bedoeling dat met dit geld de kosten voor de noodopvang voor kinderen en het op peil houden van de jeugdzorg gecompenseerd worden. Aan het einde van 2020 volgt een definitieve afrekening van de meerkosten en inhaalzorg bij Jeugd en WMO.

De VNG heeft een overzichtelijke infographic gemaakt waar alle regelingen voor de gemeente zijn samengevat.

Voorkomen van administratieve lasten

Het risico van de regelingen tussen het Rijk en de gemeenten is de verhoging van de administratieve lasten voor zowel gemeenten en zorgaanbieders. Om dit tegen te gaan heeft het ketenbureau I-Sociaal Domein uitgedacht op welke manier het berichtenverkeer kan worden toegepast. Er zijn drie scenario’s uitgedacht, waarop wordt uitgelegd hoe de het berichtenverkeer gebruikt kan worden: reguliere zorg, gewijzigde zorglevering en uitval van zorglevering. Op de website van I-Sociaal Domein staat hoe het berichtenverkeer verder kan worden gebruikt. De formats voor de omzetgarantie zijn inmiddels beschikbaar op deze website.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies